İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/390 K.2025/499

Mahkememizin ... sayılı dosyasından tefrik edilerek Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının...ve Tic. Ltd. Şti. ait "...." adresindeki işyerinin rizikolarını 10.01.2016 tarih ve ... poliçe nolu "... sigorta poliçesi" ile teminat altına aldığını, 22.11.2016 tarihinde riziko adresinin de içinde bulunduğu ...

Sanayi Sitesinde meydana gelen yangın sebebiyle riziko adresinde sigortalıya ait emtia su, duman ve yangından kaynaklanan diğer sebeplerle hasarlandığını, itfaiyenin yangın raporunda yangının çıkış sebebini ... isimli firmanın saç havalandırma bacasındaki toz birikiminin alev almasından kaynaklandığını tespit ettiğini, itfaiyenin tespiti üzerine ... ... San. Tic.ltd. Şti aleyhinde .... İcra Md. 2018/...

E sayılı dosyası ile 09.11.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığını, itiraz sebebiyle yapılan arabuluculuk görüşmelerinde sunulan belgeler ve bilgilerle yapılan araştırmada bu olay sebebiyle davalı aleyhinde 40 civarında dava açıldığının görüldüğünü, sigortalı ...

Tekstilin hasar ihbarı üzerine eksper 25.11.2017 tarihli ön rapor, 30.01.2017 tarihli son rapor ve 14.04.2017 tarihli de Ek-1 rapor olmak üzere toplamda 3 adet rapor düzenlendiğini, eksperin yaptığı tespite göre sigortalı işyerinde oluşan toplam hasarın 17.536,26-TL. olarak tespit edildiğini, müvekkilinin bu hasarı 31.01.2017'de 15.459,99-TL ve 18.04.2017 tarihinde 2.076,27-TL olmak üzere ödeyerek sigortalısının zararını giderdiğini, müvekkili şirketin ...ya ait ... plakalı Toyata marka otomobilin rizikolarını 06.01.2016 tarih ve ... numaralı KASKO poliçesi ile güvence altına aldığını,

22.11.2016 tarihinde sigortalı aracın üst katında park halinde bulunduğu ... San. Sitesinde meydana gelen yangının sebebiyle sigortalı araçta hasar meydana geldiğini, sigortalı otomobildeki hasarın tespiti için görevlendirilen eksper raporu ile oluşan zararın 11.383,84-TL'ye giderilebileceğinin tespit olunduğunu, müvekkilinin eksper raporu uyarınca sigortalı aracın onarımını yapan ... Nakil Vasıtaları San ve Tic. Aş.

Hesabına 10.01.2017 tarihinde ... hasar dosya numarasını belirterek toplu havale talimatı ile 11.383,84-TL. ödeme yaparak sigortalısının zararını giderdiğini, itfaiye tarafından hazırlanan yangın raporu ve eksper incelemesi sonucu elde edilen bulgulara göre yangının çıkış sebebinin "Çıkış noktası olarak 7 kattan müteşekkil ... ... Sanayi Sitesinin 2. zemin güney doğu cephesi ... nolu ...

Ayakkabı tabanı ham madde imalathanesi olarak faaliyet gösteren iş yerinin sac havalandırma bacasının içerisinde zamanla birikmiş plastik tozların, çalışan fan motorunda herhangi bir nedenle oluşan kısa devre atık sonucu boca içerisinde biriken plastik tozların tutuşturmasıyla yanma olayının başladığı " şeklinde tespit edildiğini, haksız fiilde sorumlu olan kişinin davalı ... San. Sitesi Yönetimi olduğunun taraflarınca ... ... San. Tic.Ltd. Şti aleyhinde .... İcra md. 2018/...

E. Sayılı dosyasına yapılan itiraz sebebiyle yürütülen arabuluculuk görüşmeleri esnasında karşı tarafın sunduğu belgeler ile 08.11.2019 tarihinde öğrenildiğini, dolayısı ile ... sigorta için davalı aleyhindeki dava açma süresinin bu tarihten itibaren başladığını ileri sürerek davalının .... İcra Md. ...

E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın 43.435-TL için iptaline asıl alacak üzerinden uygulanacak reeskont avans faizi ile takibin devamına, % 20 inkar tazminatına, yargılama gideri ve kanuni vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacı sigorta şirketine "... ..." kapsamında davacı sigorta şirketi nezdinde sigorta kapsamında bulunduğu ...ya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına ödediği bedelin rücuen tahsiline ilişkin başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizin ..., 16/02/2024 tarihli kararı ile davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmiş, karar davacı tarafça istinaf edilmiş, İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2024/808 Esas, 2024/1365 Karar, 30/10/2024 tarihli ilamı ile. "Dosya kapsamına göre, 22/11/2016 tarihinde ... Sanayi Sitesinde meydana gelen yangın sebebiyle dava dışı...ve Tic. Ltd. Şti. ait "...." adresindeki işyerinde ve yine dava dışı ...ya ait ... plakalı araçta hasar meydana gelmiş, işyerinin "...

Sigorta Poliçesi" ve aracın ise "... ..." kapsamında davacı sigorta şirketi nezdinde sigorta kapsamında bulunduğu, sigorta şirketinin hem işyeri hem de araçta oluşan hasarlara ilişkin yapılan ödemeleri iş bu davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyası tek bir asıl alacak kalemi içerisinde talep ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, tefrik edilen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasına ilişkin duruşma tutanakları ve diğer belgeler gerek uyap sisteminden gereksede fiziki olarak dosya arasına alınmamış ve bu kapsamda da sigortalı işyerinin bulunduğu binanın tapu kayıtları dosyada bulunmadığından hasarın gerçekleştiği tarih itibariyle kat mülkiyetinin yada kat irtifakının kurulu olup olmadığı belirlenememiştir.

Mahkemece tapu müdürlüğünden dava konusu sigortalı işyerinin bulunduğu taşınmazda kat mülkiyeti ya da kat irtifakının kurulup kurulmadığı hususunun sorulması, taşınmaza ait tapu kayıtlarının ve yönetim planının celp edilmesi gerekmektedir.

Taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olması yada kat irtifakı kurulu ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 17/3.maddesi gereği, hasar tarihi itibariyle ana taşınmazın üçte ikisinin fiilen kullanılmaya başlanılmış olması halinde uyuşmazlığa kat mülkiyeti hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu durumda dava dışı...ve Tic. Ltd. Şti. ait "...." adresindeki işyerindeki hasar nedeniyle "...

Sigorta Poliçesi" kapsamında icra takip dosyasında 17.536,26 TL asıl alacak ve buna bağlı takip öncesi işlemiş faiz kalemi yönünden dosyanın tefriki ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun Ek 1. maddesi gereğince görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. (Yargıtay 17. HD 2014/24538 E. 2017/6908 K. ve 2016/10303 E. 2019/8020 K.) Taşınmazda kat mülkiyeti kurulu olmaması yada kat irtifakı kurulu ise 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 17/3.maddesi gereği,

hasar tarihi itibariyle ana taşınmazın üçte ikisinin fiilen kullanılmaya başlanılmamış olması halinde ise talebin TBK kapsamında haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden mutlak ticari dava niteliğinin bulunmadığı ve davalının ticari işletmesinin bulunmadığı da dikkate alındığında nisbi ticari davanın söz konusu olmadığı bu nedenle de HMK m. 2 kapsamında genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece tefrik edilen dosya kayıtları ile tapu kayıtları dosya arasına alınarak, yukarıdaki açıklamalar dikkate alınmak suretiyle farklı mahkemelerin görevli oldukları anlaşılması halinde HMK m. 31 uyarınca davacının icra dosyasındaki işlemiş faiz kalemlerinin de hangi poliçe için ne miktarda olduğu kalem kalem açıklattırılarak dosyanın tefriki ile görevli mahkeme/mahkemelerin tespit edilerek 6100 sayılı HMK'nın 114/1.c ve 115 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar vermesi gerekirken; yazılı olduğu biçimde karar vermiş olması isabetsiz olduğundan, kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 ve 355. maddeleri uyarınca kaldırılması dair karar verilmiştir."denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ile Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden iş bu dosyamız içerisine alınmış, ... Tapu Müdürlüğünden yönetim planı, tapu kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır.

HMK 31 mad uyarınca, davaya konu icra takibindeki asıl alacak kalemi içinde yer alan davacı sigorta şirketince istenilen yine dava dışı ...ya ait ... plakalı araçta oluşan hasar yönünden davacı vekiline talep sonucu açıklattırılmıştır. Tuna Vergi Dairesi Müdürlüğünden ...ya ait vergi kayıtları ile ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden sicil kayıtları celp edilmiş, ...nın tacir olmadığına ilişkin bilgi ve belgeler dosyamız içerisine alınmıştır. ...ya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın aracın "... ..." kapsamında ödenmesi nedeniyle söz konusu takipte itirazın iptali yönünden dosyanın tefriki ile Mahkememiz işbu dosya esasına kaydedilmesine karar verilmiştir.

Rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmıştır.

6102 sayılı TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecek ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda, davaya konu icra takibindeki asıl alacak kalemi içinde yer alan davacı sigorta şirketince istenilen dava dışı ...ya ait ... plakalı aracın "... ..." kapsamında davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu dava dışı sigortalı gerçek kişinin tacir sıfatının bulunmadığı,

sigortalanan aracın da "hususi" nitelikte olduğu gözetildiğinde ise bu araçtaki hasar nedeniyle "... ..." kapsamında ödenen ve rücuen tahsili isetenilen icra takip dosyasındaki 11.383,84 TL asıl alacak ve buna bağlı takip öncesi işlemiş faiz kalemi yönünden talebin TBK kapsamında haksız fiil hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden mutlak ticari dava niteliğinin bulunmadığı ve dava dışı sigortalı ile davalının ticari işletmesinin bulunmadığı da dikkate alındığında nisbi ticari davanın söz konusu olmadığı bu nedenle de HMK m. 2 kapsamında genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmış olup,

açılan davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır