İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/423 K.2018/927

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

2000 yılında kurulan davacı şirketin tarımsal ilaç sektöründe bölge toptancılığı yaptığını, tarımsal ilaç sektöründe faaliyet gösteren davacı firmayla 2006 yılına kadar ticari ilişki içinde bulunduklarını, ticari ilişkinin artması üzerine davalının ürünlerinin satış ve pazarlanması konusunda 2006 yılında karşı tarafla distribütörlük sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği davalı ürünlerinin ulusal ölçekte tanıtımının yapılıp stoklarının eritildiğini, müvekkili şirketin sözleşmede belirlenen edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini,

davalının sözleşmeyi feshetmeden müvekkili şirketin tek satıcılık hakkını ihlal ettiğini ve sözleşmeye aykırı olarak faaliyet alanını daralttığını, davalının pazarlama ve satış faaliyetlerine bizzat girişerek rekabet etmeme yasağına aykırı davranarak müvekkili şirketin zararına sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin tarım ilaçları pazarlama ve satış sektöründe önemli bir konum, isim ve müşteri potansiyeli edindiğini, diğer müvekkilinin şirketin %95 payına sahip sektörde tanınmış biri olduğunu,

davalı tarafça maddi zararın ötesinde manen de ıstıraba itildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle maddi zarar için şimdilik 100.000 TL, manevi zarar için 400.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bazı ürünlerinin bayilere satışı ve dağıtımı konusunda davacı şirket ile 01/01/2006 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete tüm desteğin sağlandığını, teminatsız ürün teslimi yapıldığını, ancak, davacı şirketin 2011 yılında yaptığı alımlara dayanan borçlarını 2012 yılına gelindiğinde ödememeye başladığını, müvekkili şirket tarafından tanınan uzun sürelere ve borçları yapılandırmaya yönelik alternatif tekliflere rağmen ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin davacının ısrarı üzerine elindeki stokları da iade almayı kabul ettiğini,

iade alınan ilaçların bir kısmının son kullanma tarihinin geçmiş olması ve bir kısmının ise son kullanma tarihine yakın olması sebebiyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, davacı hakkında başlatılan takipler olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından başlatılan takiplerden sonuç alınamadığını, davacı şirketin müvekkili şirketin sadece toptancısı olduğunu, davacılar tarafından var olduğu iddia edilen maddi zararların taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacı şirketin uymakla zorunlu olduğu mali yükümlülükleri olduğunu,

davacı şirketin teknik iflas halinde olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Dava; taraflar arasında yapıldığı ve varlığı kabul edilen 01/01/2006 tarihli sözleşme hükümlerinin davalı tarafça ihlali iddiasıyla uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Sözleşme ile davacı distribütöre davalının ürünlerinin tanıtım, ticaret ve ticaretin arttırılması, bu ürünlerle rekabet eder nitelikte 3.kişilere ait ürünleri satmama yükümlülüğü getirilmiş; aynı sözleşme ile taraflardan her birine 90 gün öncesinden fesih bildirimi ile sözleşmeyi sona erdirme yetkisi kararlaştırılmıştır.

Uyuşmazlığın niteliği itibarıyla çözümü, özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş ve davacı şirket adresinde yerinde inceleme yapılacağından, davacı şirkete ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak, rapor alınmak üzere Antalya Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır.

SMMM Bilirkişi..., Antalya... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Talimat sayılı dosyasına sunduğu 01/06/2015 havale tarihli raporunda; davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre davalı şirkete senetli senetsiz toplam 1.611.672,78 TL borcu bulunduğu, davacı şirketin 2010-2011 ve 2012 yılı sonu mali tabloları esas alındığında borca batık olmadığı ancak, 2013 yılı içinde borca batık hale geldiği ve son durumda faaliyetine fiilen son verdiği bildirilmiştir.

Taraf iddia ve savunmaları, toplanan tüm deliller, talimat ile alınan bilirkişi raporu değerlendirilmek ve taraf ticari defter ve kayıtları, getirtilen-sunulan belgeler üzerinde bilirkişi kurulu raporu alınmak üzere dosya bilirkişi YMM ..., Pazarlama ve Satış Uzmanı ... ve Prof. Dr. ...'a tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 20/03/2017 havale tarihli bilirkişi raporunun ve davacı vekilinin itirazı üzerine aynı bilirkişi kurulundan alınan 29/03/2018 havale tarihli bilirkişi kurul ek raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarında; davacı şirket ve davalı şirketin 2006 ile 2013 yılları ticari defter ve kayıtlarının tasdiklerinin tam ve usulüne uygun olduğu, incelenen defter ve kayıtlara göre davacı ile davalının cari hesapta büyük ölçüde mutabık oldukları, davacının davalıya 1.654.067,06 TL ticari hesap borcu bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre 90 günden önceden feshi ihbar bildiriminde bulunmak kaydı ile her zaman (herhangi bir sebep göstermeden) fesih edilebileceği, davalı tarafça belli ve somut bir sözleşme ihlalinin kanıtlanamadığı, davacının zararının da neden ibaret olduğunun belirsiz bulunduğu,

davacının davalıya cari hesap borcu bulunduğu sabit iken sözleşmeye aykırılığın bizzat davacıdan geldiği, davacının bu ihlale ve temerrüt durumuna son vermeden tazminat taleplerinde bulunamayacağı bildirilmiştir.

Alınan kök ve ek bilirkişi kurul raporları ve talimatla alınan bilirkişi raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kök ve ek raporları, toplanıp değerlendirilen delillere göre; davacı tarafça dilekçede ileri sürülen nedenlerle davalı hakkında eldeki dava açılmış ise de; taraflar arasında imzalanan 01/01/2006 tarihli sözleşmenin herhangi bir sebep göstermeden 90 gün önceden fesih ihbarı ile sonlandırılabileceği, tarafların biri tarafından yapılan haklı bir fesih olmadığı, taraf ticari defter ve kayıtlarında davalının davacıdan alacaklı olduğu,

bu durumda sözleşme ihlalinin davacı tarafça yapıldığının kabulü gerektiği, dolayısıyla davacının sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirmeden herhangi bir zarar ve tazminat talebinde bulunamayacağı, karşı tarafın sözleşmeye aykırı davranması halinde TBK hükümleri gereği seçimlik hakların davacı tarafça kullanılmadığı, ayrıca davacının uğradığını iddia ettiği zararları da ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.