İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1292 K.2018/1152

Yukarıda tarafları, konusu, esas ve karar numarası yazılı mahkememiz dosyasının yapıp bitirilen açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkilinin, dava konusu çeki ...Şti. ile olan ticari ilişki nedeniyle aldığını, müvekkilin çekin ibraz süresini beklerken çeki kaybettiğini/çaldırdığını, bunun üzerine çek zayi davası açıldığını ve davanın derdest olduğunu, davalı ..Şti. çeki haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirdiğini, işbu çek ibraz gününde muhatap bankaya ibraz edildiğini ve daha sonra da davalı ...

Şubesine Ciro edildiğini, davalı banka tarafından takasa ibraz edildiğini, müvekkili ile davalı ...Şti. arasında herhangi bir ticari ilişki ve/veya borç-alacak ilişkisinin bulunmadığı, müvekkilin kendisinden sonraki çek hamillerine karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, teminat karşılığında tedbir kararı verilmesi, dava komssu keşidecisi ...Şti. olan 100.000,00 TL'lık çek nedeniyle davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı banka vekili cevap dilekçesi ile; Diğer davalı .. Şti. müvekkilİ bankanın ...Şubesi Kredili müşterisi olduğunu, muhatap ...bank'a ait 100.000.00 TL'lık keşidecisi ...Şti. olan dava konusu çek 19.07.2016 tarihinde diğer davalı...Şti. tarafından müvekkil bankaya teminat olarak verildiğini, davacı ile diğer davalı ..Şti. firması arasında ticari ilişki olduğuna dair irsaliyeli fatura örneği ile sabit olduğu, yine bu durum mizan kayıtları ile de açıkça görüldüğü, dolayısıyla bu iki şirket arasında ticari ilişki olduğu son derece açık olduğu, dolayısıyla dava konusu çek iddia edildiği gibi haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirilmediğini gösterdiği, davacı anılan çekten dolayı borçlu olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı...Şti 'e usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı taraf delil olarak; Makbuzlar, banka kayıtları, şirket defter ve kayıtları, faturalar, yemin, tanık ve her türlü yasal delillere dayanmıştır. Davalı taraf delil olarak; Fatura örnekleri, mizan kayıtlarına dayanmıştır.

Dosyanın teknik bilgi ve bilirkişi incelemesi gerektirmesi nedeniyle dosya bankacı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu raporunda. Davalı banka ile dava dışı kredi lehtarı ...

Şti. arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden dava dışı şirkete (çekin cirantası) nakit kredi kullandırılmış olduğunu, bahse konu kredi borçlarının gününde ödenmemesi nedeniyle, cari hesap kat edilip borçlunun temerrüde düşürülmüş olduğunu, dava konusu çek bedeli 28.12.2016 tarihinde muhatabı ...bank'a takas aracılığıyla ibraz edildiğini, ancak İstanbul ...Asliye Ticarat Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle bedelinin ödenememiş olduğu muhatap bankadan celp edilen yazıyla sabit olduğunu, dava konusu edilen çekten dolayı bir an için kambiyo senetlerinin mücerret ilkesi bir yana bırakıldığında bile (temel ilişki içinde kalan tarafların mücerretlik def ininde bulunamayacağı bilinmektedir), davalı bankanın dava dışı kredi lehtarı cirantaya (...Şti ) kullandırdığı krediden dolayı alacaklı olduğu dikkate alındığında, davalı bankanın temel ilişki haricinde/dışında bahse konu çekin yetkili meşru hamili olması nedeniyle, başta yeni TTK'nun 687.

790 ve 792 m. hükmü ile yukarıda belirtilen yerleşik Yargıtay Kararları uyarınca davalı bankanın çeki geri verme ya da istirdat yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının 100.000,00 TL lik çekten dolayı borçlu olduğuna dair rapor sunmuştur.

21/05/2018 tarihli celsede alınan ara karar uyarınca, davacı ile davalı ...Şti arasındaki ticari ilişkinin tespiti bakımından dosya talimat yoluyla rapor alınmak üzere Kuşadası... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş ve SMMM bilirkişisi ...sunmuş olduğu raporunda. Kuşadası Vergi Dairesindeki ... vergi mükellefiyet kaydı 30/06/2017 tarihinde re sen terk ettirilmiştir. Yeni adres bildirilmemiş eski adresi (...mezbahanesi) halen devam etmekte olduğunu, ...Şti. firması...

Sicil Müdürlüğü'nde... Ticaret sicilinde kaydının devam ettiği ve yetkilisinin ...

TL sicil nolu ... olduğu tespit edilmiş olduğunu, keşif zaptında ünvanı belirtilen...Şti. firmasının ticari merkezi Turgutlu-Manisa olup 02/05/2018 tarihinde Kuşadası mezbaha nesi kiralanmış ve stopaj yönünde Kuşadası Vergi Dairesine mükellefiyet kaydını yaptırmış olduğunu, ...Şti. firma muhasebecisi 31/07/2017 tarihinde görevini bırakmış şirkete ait ticari defter ve belgeleri şirket yetkilisine teslim etmiş ve şirket yöneticisine ulaşılamamış, bu nedenle defter ve belgeleri incelenememiş olduğuna dair rapor sunmuştur.

Dava; Menfi tespit davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının, dava konusu ettiği çekin, davacı elinden rıza çıkıp çıkmadığı, davalı ...' ın ağır kusurlu olup olmadığı, davacının davalılara borçlu olup olmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür. Tarafların iddia ve savunmaları, dosyadaki bilgi ve belgeler, alınan detaylı, gerekçeli ve dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.

Bu halde, davalı banka ile dava dışı kredi lehtarı ...arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye istinaden çekin cirantası olan dava dışı şirkete nakit kredi kullandırılmış olduğu, kredi borçlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle cari hesap kat edilerek usulüne uygun biçimde borçlunun temerrüde düşürülmüş olduğu, çek ibraz edildiği halde ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere kambiyo senetleri illetten mücerrettir.

Bu husus bir yana bırakılsa bile davalı bankanın ...'ya kullandırmış olduğu krediden dolayı alacaklı olduğu dikkate alındığında, davalı bankanın geçerli ve ciro silsilesi tam bir çekin yetkili meşru hamili olması nedeniyle ve davacı yanca bankanın iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu da ispatlanamadığından davacının söz konusu çekten dolayı borçlu olduğu, menfi tespit davasının kabul edilebilir nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

Yine, dava konusu çek davacı ve davalı ...arasında kurulan ticari ilişki sonucunda oluşan cari hesap borcuna karşılık davacı tarafından ciro edilmiştir. Dava konusu çekte davacının lehtar ciranta imzası mevcut olup, ciranta imzasına karşı bir itiraz olmadığı gibi çekin çalındığı iddiasında da bulunulmamıştır. Ayrıca davacı ve davalı şirket arasında ticari ilişki olduğuna dair irsaliyeli fatura örneği ve davalı şirketin mizan kayıtları da sabittir. Bu halde yerine getirilemeyen talimat gereği için tekrar yazışma yapılmasına gerek görülmemiş, aşağıdaki şekilde davanın reddine dair hüküm kurulmuştur.