İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/120 K.2024/834

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ' NİN ... SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:19/07/2019

KARAR TARİHİ:04/03/2022

KARAR TARİHİ:10/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı ... Ltd. Şti. vekili davalılar ... ve ... A.Ş ' ye karşı açtığı dava dilekçesinde; davacı şirketin sahibi ve yetkilisi olan ... ' ın 16/11/2018 tarihinde bindiği minibüsten inerken evrak cüzdanının olmadığını fark edip karakolda şikayetçi olduğunu ( 16/11/2018 tarihli ...' nde ) evrak cüzdanın ... ... Şubesi' ne ait sahibi ...San.ve Tic. Ltd.

Şti.olan, basım tarihi 23 Mart 2018 olan ... seri numaralı ve ... seri numaralı iki adet boş çek yapraklarının çalındığını, bu çeklerin iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esaslı dosyada açılan çek iptali davasının çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinde olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, bu sefer ihtiyati tedbir amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... D.İş ...

Karar sayılı kararı ile çeklerin icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararının alındığını, bu işlemler devam ederken ... seri numaralı boş çekin keşide tarihi 30/01/2019 olarak doldurularak bankaya ibraz edildiğini, karşılıksızdır şerhi alındıktan sonra davalı ... A.Ş tarafından davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, daha önce alınan .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...

D.İş sayılı dosyasındaki ihtiyati tedbir kararının icra takibi dosyasına konularak takibin durdurulduğunu, çeklerin davacının rızası dışında doldurulduğundan çek üzerinde imza incelemesi yapılmasını istediklerini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... D.İş sayılı dosyası ile konulan ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini, ( dava sonuna kadar ) sonuç olarak ... seri numaralı çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, ....

İcra Müdürlüğü' nün ... sayılı icra takibinin iptaline, çek bedeli ödenirse bu bedelin istirdadına, icra takibi haksız ve kötü niyetli olduğundan %20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ...

A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının çekin kaybolduğunu iddia ettiği tarihten önceki bir tarihte faktoring işlemine tabi tutulduğunu ve ciro edildiğini, davalılar arasında 30/04/2018 tarihinde genel faktoring sözleşmesinin bulunduğunu, buna dayanarak davalı ... ' nun 11/10/2018 tarihinde ciro yoluyla dava konusu çeki ciro ettiğini, çek ciro silsilesi incelendiğinde çeki veren kişinin devralınan faturada alacaklı gözüken kişi ve keşideci ile faturadaki borçlunun aynı kişi olduğunun, yani devralınan fatura ile çek arasında uyumun bulunduğunu, çek bedeli ve devralınan faturadaki bedelinde uyumlu olduğunun incelenerek çekin devranıldığını,

faktoring şirketi olarak gerekli incelemenin yapıldığını, çekin faktoring işlemine tabi tutulduğu tarihin 11/10/2018 olup davacının çekin kaybolduğunu iddia ettiği 16/11/2018 tarihinden önceki bir tarih olduğunu, çek üzerinde imza incelemesi yapılıp çekteki keşideci imzası davacıya ait çıkmaması halinde bu sefer davacının daha önce ödeme yaptığı diğer çeklerdeki keşideci imzası ile karşılaştırma yapılıp benzerlik bulunması halinde davacının başkasına imza attığının ortaya çıkabileceğini, bu durumda da davacının iyi niyetinden bahsedilemeyeceğini, kötü niyet tazminatı talebinin şartlarının oluşmadığını,

davanın reddi ile %20 inkar tazminatını talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının dava konusu çeki kendisine verdiğini, faktoring işleminin 11/10/2018 tarihinde yani davacının çekin kaybolduğunu iddia ettiği tarih olan 16/11/2018 tarihinden önce olduğunu, bu durumun bile dava konusu çekin davacının elinden rızası dışında çıkmadığının kanıtı olduğunu, imza inkarını kabul etmediğini, kötü niyet tazminatı şartlarının oluşmadığını, davanın reddi ile %20 inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın konusu, .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esaslı dosyasına konu ... ... Şubesi' ne ait ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve %20 kötü niyet tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Davalılar savunmalarında davacının kötü niyetli olduğunu, davanın reddini talep etmişlerdir. Davalılar ayrıca imza incelemesi sonunda çekteki imza davacı temsilcisi ...' a ait çıkmasa bile davacının çalışanlarından birisinin de imzayı atma ihtimali olduğunu, bu hususun da araştırılmasını istemişlerdir.

İmza incelemesi için önce Adli Tıp Kurumu ve Jandarma ' dan raporlar alınmış, imzanın basit olması ve yetersizlik nedeniyle tespit yapılamamış ise de özellikle davacı tarafından daha önce yapılan ödemelerde kullanılan davacı imzasının olduğu belgeler celbedilmiş, hükme esas alınan bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş ve alınan raporda dava konusu çekteki imzanın davacı temsilcisine ait olmadığı tespit edilmiştir. Dava konusu çek incelendiğinde, keşideci davacı temsilcisi ... gözükmektedir. Lehtar ise davalı ... gözükmektedir. Bu durumda davalı ... yönünden dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olduğunu, başkası da davacı yerine atmış olabilir şeklindeki savunmasına itibar edilemeyeceği açık olduğundan davalı ... yönünen menfi tespit davasının kabulü gerekir.

Yine kambiyo senedi sayılan çeklerde müceretlik ilkesi var ise de faktoring şirketlerinde buna istisna getirilmiştir. 6361 sayılı yasa ile Faktoring Şirketleri' nin kendilerine ciro edilen çeklerin ve senetleri araştırma yükümlülüğü getirilmiştir.

Her ne kadar davalılar arasında faktoring sözleşmesi var ise de temlik sözleşmesine konu edilen fatura incelendiğinde, KDV dahil 30.000,00 TL bedelli olduğu, 1,00 TL hariç çek bedeli ile uyumlu olduğu, düzenleme tarihinin 03/10/2018 olduğu, çek keşide tarihinin 30/01/2018 olduğu, bu konuda da uyumun bulunduğu açıktır. Ancak malların teslim edildiğine dair faturada davacı tarafa ait herhangi bir imza olmadığı gibi herhangi bir işaret ve irsaliye tarihi de yoktur.

Yine malların teslim edildiğine dair herhangi bir makbuz veya belge de sunulmamıştır. Yine davacının iştagali Gözlük üzerine olduğu halde fatura konusu domates, salatalık, üzüm vb.sebze ve meyvelerdir. Davalı faktoring tacir olup basiretli bir iş adamı gibi hareket edip 6361 sayılı yasanın kendisine yüklediği araştırma görevini tam olarak yerine getirmediğinden kambiyo senetlerinin müceretliği ilkesinden faydalanamaz.

Dolayısıyla davacının davalılara karşı açtığı menfi tespit davasının kabulü gerekir.

Davacının .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esaslı icra takibinin iptali talebi var ise de icra takibi iptalleri İcra Hukuk Mahkemeleri' nin görevinde ise de, menfi tespit davasının kabulü halinde icra takibinin iptali bunun doğal sonucu olacağından ayrıca bu konuda karar verilmesine gerek görülmemiştir.

Yine davacı taraf kötü niyet tazminatı talep etmiştir. Davalı ... lehtar olup keşideci ile arasında yüz yüzelik ilkesi bulunduğundan, çeki alırken imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda bulunduğundan davalı ... kötü niyetli ise de .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esaslı dosyasında icra takip alacaklısı olmadığından aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.

Diğer davalı ... A.Ş ile davacı arasında yüz yüzelik durumu bulunmadığı gibi davalı ... A.Ş ' nin kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığından davalı ... A.Ş yönünden kötü niyet tazminatı talebinin reddi yoluna gidilmiştir.

Birleşen dava yönünden;

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasında aynı davacı bu sefer ... ... Şubesi' ne ait 25/02/2019 keşide tarihli, keşidecisi davacı, lehtarı davalı ... olan 30.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin aynı şekilde minibüste kaybolduğunu, bu çekten dolayı lehtar ve cirantalara borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat davası açmıştır.

Bu davada tebligata rağmen davalılar ..., ... ve ... davaya cevap vermemişlerdir.

Yapılan imza incelenmesinde dava konusu bu çekinde imzaların davacıya ait olmadığı tespit edilmiştir. Davalı ... lehtar olup yüzyüzelik ilkesi gereği imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda olan kişidir. Ayrıca yukarıda açıklanan nedenlerle kötü niyetli birisi olup davacının birleşen dosyada davalı ... ' na açılan davada menfi tespit davasının kabulü yoluna gidilirken, yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... ' nun davacıya karşı başlattığı icra takibi olmadığından İİK 72-5 maddesi gereğince davacı lehine icra tazminatına hükmedilmemiştir.

Davacı ... Ltd. Şti.her ne kadar lehtar ... dışında birleşen dosyada ... ve ... aleyhine menfi tespit davası açmış ise de Kastamonu İcra Dairesi' nin 2019/85 Esaslı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu incelendiğinde davalı ... ' ın son ciranta olduğu, davalı ...' ın ise son çek hamili olduğu, davalı ...' ın, ...' ın dışında davacı keşidecisi ... Ltd.

Şti.' ne ve lehtar ... aleyhine icra takibi yaptığı anlaşılmış olup çeklerdeki müceretlik ilkesi gereği lehtardan sonraki ciranta hamili olan ... ile son hamil olan ...' ın bu çekin kaybolan, çalınan bir çek olduğunu bilme durumlarının olmadığı,

...' ın bu çeki lehtar ...' ndan ciro yolu ile devraldıağını, ... ve ... ' ın imzalarının davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olmadıklarını, bu ikisinin kötü niyetli olarak veya imzanın sahteliğini bilerek çeki devraldıklarına dair dosyada herhangi bir delil olmadığı anlaşıldığından davacının bu iki davalıya yani davalılar ... ve ... ' a yönelik menfi tespit davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ...' ın davacı ... Ltd. Şti.' ne yönelik icra takibi olmadığından davalı ... yönünden icra tazminatına hükmedilmemiştir. Davalı ... ' ın davacı ... Ltd. Şti. aleyhine icra takibi var ise de ( Birleşen dosya yönünden Kastamonu İcra Müdürlüğü' nün ... Esas) davacının davalı ... ' a yönelik ihtiyati tedbir kararı olmadığından davalı ... lehine İİK 72/4 maddesi gereği icra tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır