İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/334 K.2020/655

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu icra takip dosyasında takibe konulan çeklerde keşideci olarak müvekkili derneği temsilen imzası bulunan ...’nin görevine mevcut yönetim tarafından son verildiğini, bu kişinin görevine son verildiği 14/05/2018 tarihine kadar münferiden derneği temsil ve ilzam yetkisine sahip olduğunu, 2018 yılı Nisan ayı başlarından itibaren art arda gelen icra takipleri sonrasında anılan dernek yöneticisinin mevcut yetkilerini kötüye kullanarak bir takım hilelerle farklı bankalardan çek koçanı almak, bunları dernek kayıtlarına geçirmeden uhdesinde tutmak,

işbirliği yaptığı kişi ve kurumlar üzerinden sahte içerikli faturalar kullanarak piyasaya sürmek suretiyle usulsüzlükler yaptığının anlaşıldığını, 14/05/2018 tarihinde eski dernek başkanının tüm yetkilerine son verilerek uhdesinde tuttuğu boş çekleri iade etmesi için kendisine Büyükçekmece... Noterliği aracılığı ile ...yevmiye nolu ihtarnamenin gönderildiğini, akabinde ilgili hakkında ...

CBS.’nin ... sayılı soruşturma dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, sabık yöneticinin çek koçanlarını ihtara rağmen iade etmediğini ve o günden sonra da kayıplara karıştığını, yine aynı yöneticinin haksız olarak uhdesinde bulundurduğu boş çeklerin iptali için Bakırköy...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, hileli yollarla piyasaya sürülmüş olan çekler nedeniyle müvekkili derneğin uğradığı zararların 5.000,000,00-TL. civarında olduğunu, davalı şirketin kabul ettiği çeklerin tamamında lehtar olan gözüken ...’nin derneği dolandıran ...’nin gelini olduğunu, çeklere dayanılarak müvekkili dernek aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilinin nakde çevirip borçlarını ödeyebilecekleri bazı malvarlıklarına ve 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına da haciz konulduğunu belirterek, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, müvekkili derneğin takibe konu edilen çek bedelinden dolayı davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle hareket ederek müvekkillerinin ticari ve sosyal hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili ise cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin müvekkili şirket tarafından geçerli bir faktoring işlemi sonucunda ve çeklerde kendisinden önce ciranta olarak imzası bulunan...–...’den devralındığını, çeklerin kendisinden önceki ciranta ile davacı dernek arasındaki ticari ilişkiyi gösteren ve çeklerin alımına sebep olan fatura ile birlikte devralındığını, karşılık olarak da çeklerin bedelinin faktoring müşterisi olan ...-...’ye ödendiğini,

6361 sayılı yasa hükümleri gereğince faktoring şirketlerinin çeki devralması için taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösteren faturanın mevcudiyetini tespit etmesinin yeterli olduğunu, dolayısıyla faktoring işleminin tamamen hukuka uygun olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çekleri yasaya uygun olarak devralan iyi niyetli 3. kişi konumunda bulunduğunu, davacı derneğin eski yetkilisinin yetkilerinin 14/05/2018 tarihinden sonra elinden alındığının davacı tarafça da açıkça ifade edildiğini, davaya konu çeklerin keşide tarihleri itibariyle çekleri keşide eden davacı dernek yetkilisi ...’nin yetkili olduğunu,

çeklerin dernek yetkilisi tarafından imzalandığını belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalı tarafça icra takibine konu edilen çeklerden dolayı borçlu bulunulmadığının tespitine yönelik olarak açılmış menfi tespit davasıdır.

Davacı taraf delil olarak; İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyası, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası, Büyükçekmece...Noterliği'nin 14/05/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, BDDK Araştırma dosyası, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve kanuni her türlü delile dayanmıştır. Davalı taraf ise delil olarak; Faktoring Sözleşmesi, fatura, dekont, çek alım bordrosu, alacak bildirim formu, dernek kayıtları ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır.

Mahkememizce İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmiştir. İcra takip dosyasının incelenmesinden; davalı ...Ş. vekili tarafından 07/05/2018 tarihinde davalı dernek ile birlikte dava dışı ... aleyhine dava konusu 3 adet çeke dayalı olarak 135.200,00-TL. asıl alacak, 274,25-TL. işlemiş faiz, 13.520,00-TL. %10 karşılıksız çek tazminatı olmak üzere toplam 148.994,25-TL. üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin (mahkememizin) ... E. sayılı dosyası da incelenmiş, dosyanın incelenmesinden; davacı dernek tarafından davalı şirket (...Faktoring A.Ş.) aleyhine aynı hukuki nedene dayanarak fakat keşide tarihleri farklı başkaca çeklerden dolayı İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E., ... ve... E. sayılı icra takip dosyaları ile başlatılan takiplerden dolayı borçlu bulunulmadığının tespitine yönelik olarak menfi tespit davası açıldığı ve davanın ise halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili 28/10/2020 tarihli ön inceleme duruşmasında; dava ve takip konusu çeklerin müvekkil derneğin önceki başkanı ...tarafından imzalanmış olduğunu, keşide tarihi itibariyle adı geçenin dernek yöneticisi olarak imza yetkisi bulunduğunu, bu nedenle dava konusu çekler yönünden imza incelemesine gerek olmadığını, ancak dava konusu çekleri ...’nin hile ile elde etmiş ve uhdesinde tutmuş olduğunu, dava konusu çeklerin kesinlikle dernek kayıtlarında bulunmadığını, anılan şahsın bu çekleri ...üzerinden piyasaya kırdırmak suretiyle derneği borçlandırdığını, dava konusu çekleri kabul eden davalının da kusurlu olduğunu,

bu nedenle davalı şirketin iyiniyet karinesinden faydalanamayacağını, ayrıca İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası ile bu davanın taraflarının aynı olduğunu, sadece uyuşmazlık konusu çeklerin farklı olduğunu, dolayısıyla işbu dosya ile mahkememizin ... E. sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Aynı şekilde davalı şirket vekili de ön inceleme duruşmasında; takibe dayanak ve dava konusu yapılan çeklerdeki keşideci imzasının ...’ye ait olduğunu kabul ettiklerini, ancak çeklerin daha önceki tarihte ileri tarihli olarak keşide edildiğini, söz konusu çeklerin keşide tarihinden önce çek tevdi bordroları ile müvekkili faktoring şirketine usulüne uygun olarak geçtiğini, müvekkil şirketin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu, usulüne uygun faktoring işlemi ile birlikte dava konusu çeklerin devralındığını belirterer davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümler, 6100 sayılı HMK.’nun 166. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, düzenlemenin amacı usul ekonomisine hizmet etmek ve aynı konuda mahkemelerce çelişkili kararlar verilmesini önlemektir.

“Davaların Birleştirilmesi” başlıklı HMK.’nun 166. maddesinin 1. fıkrasına göre; “Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.”

Birleştirmenin koşulu olan “bağlantı” ise aynı yasanın 166/4. maddesinde; “Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır.” şeklinde açıklanmıştır.

Somut olayda; gerek huzurdaki davada gerekse mahkememizin (İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin) ...

Esas sayılı dosyasında davanın taraflarının ve davanın dayanağı olan hukuksal nedenin aynı olduğu, her iki dosyada da icra takip dosyalarına konu yapılan ve davalı derneğe ait olan çeklerden dolayı davacı derneğin davalı şirkete borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmsenini istendiği, böylelikle her iki dava arasında bağlantı (irtibat) bulunduğu, davalardan biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği, yargılamanın daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve mahkeme kararları arasında çelişkili kararlar verilmesinin önlenmesi bakımından anılan davaların birlikte görülerek delillerin birlikte değerlendirilmesinin zorunlu olduğu,

ayrıca dosyalar aralarındaki bağlantı nedeniyle davaların birlikte görülmesinin usul ekonomisine de uygun olacağı anlaşılmakla; dosyaların birleştirilmesi yönünde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.