İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/494 K.2021/375

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının trafik kazası nedeniyle karşı tarafın zorunlu sigortacısı olan davalı ... şirketinin tazminat ödemesini sağlamak amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti’ne başvurduğunu, Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nin 24/11/2019 tarihinde davacı müvekkili aleyhine 168,93-TL. vekalet ücretine hükmettiğini, bu bedelin müvekkili tarafından ihtirazi kayıtla davalı ... şirketine ödendiğini, daha sonra Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nin kararına karşı itiraz yoluna başvurduklarını,

itirazı inceleyen Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından vekalet ücretinin 168,93-TL.’den 98,00-TL.'ye düşürüldüğünü, 6098 sayılı TBK.’nun 77. maddesine göre haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kimsenin zenginleştiği miktarı geri vermekle yükümlü olduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; davalı ... şirketine fazladan ödenen 70,93-TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ise davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi, tensip zaptı ve duruşma günü davalı ... şirketine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir. Dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/2020 tarihli, .../... Esas ve .../... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilerek yukarıdaki esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacının Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itirazı üzerine; itiraza uğrayan kararda 168,93-TL. olarak belirlenen vekalet ücretinin itirazı inceleyen Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti’nin kararı ile 98,00-TL.'ye düşürülmesi sonucunda; davacı tarafından davalı ... şirketine fazladan ödenen 70,93-TL. vekalet ücretinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsiline yönelik alacak davasıdır.

Davacı taraf delil olarak; Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti’nin 24/11/2019 tarih; ... ve K-... sayılı kararı, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti’nin 11/02/2020 tarih; 2019.i.21111 İtiraz, 2020/İHK-3253 sayılı kararı, davacının 28/11/2019 tarihinde davalının ... IBAN nolu hesabına yaptığı ödemeyi gösteren banka dekontu, bilirkişi incelemesi, yemin ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır. Davalı taraf ise herhangi bir delil bildirmemiştir.

Mahkememizce Sigorta Tahkim Komisyonu’na müzekkere yazılarak dava konusu uyuşmazlığın temelini oluşturan dosya ile bu dosyada verilen 24/11/2019 tarihli uyuşmazlık hakem kararı ve 11/02/2020 tarihli itiraz hakem heyet kararının gönderilmesi istenmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından mahkememizce yazılan müzekkereye cevap verilmiş ve davaya konu uyuşmazlığa ilişkin dosyanın bir örneği CD halinde dosyaya gönderilmiştir.

Dosyanın tetkikinde. Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 24/11/2019 tarihli, ... Karar sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararı'nın “KARAR” bölümünün 5.3. maddesinde.

"Başvuran vekil ile temsil edilmiş olduğundan, kabul edilen kısım üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesinin 17 nci fıkrası ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına göre hesaplanan 545,00-TL. vekâlet ücretinin davalı ... kuruluşundan alınarak başvurana ödenmesine" ve 5.4. maddesinde.

"Davalı ... kuruluşu vekil ile temsil edilmiş olduğundan, reddedilen tutar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesinin 17 nci fıkrası ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına göre hesaplanan 168,93-TL. vekâlet ücretinin başvurandan alınarak davalı ... kuruluşuna ödenmesine" Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere karar verilmiş olduğu görülmüştür.

İtiraz üzerine verilen 11/02/2020 tarihli 2020/İHK-3253 sayılı İtiraz Hakem Heyeti Kararı'nın “SONUÇ” bölümünün 4. maddesinde ise; "Davalı ... kuruluşu vekil ile temsil edilmiş olduğundan, reddedilen tutar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17 maddesi uyarınca hesaplanan 490,67-TL. / 5 = 98,00-TL. vekalet ücretinin başvurandan alınarak davalı ... kuruluşuna ödenmesine" karar verilmiş olduğu görülmüştür.

Bilindiği üzere AAÜT (Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri), Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından hazırlanır ve Adalet Bakanlığı’nın vereceği karar ile yürürlüğe konulurlar. TBB dışında bir başka kurum veya kuruluşun avukatların ücretleri ile ilgili düzenleme yapabilmesi için yasa ile açıkça yetkilendirilmiş olması gerekir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17. maddesine 13/06/2021 tarihinde kabul edilen 6327 sayılı kanunun 58. maddesi ile eklenen Ek fıkraya göre; “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi’nde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.”

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 19/01/2016 tarih - 29598 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 16/13. maddesine göre; “Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi’nde yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.”

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler’inin “Tahkimde ve Sigorta Tahkim Komisyonunda Ücret” başlıklı 17. maddesi aynen şu şekildedir:

“MADDE 17 – (1) Hakem önünde yapılan her türlü hukuki yardımlarda bu Tarife hükümleri uygulanır.

(2) Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez.

(3) 28/1/2012 tarihli ve 28187 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kurulu Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Tahkim Kurulu, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde idare ve vergi mahkemelerinde görülen davalar için öngörülen avukatlık ücretine hükmeder.”

AAÜT Genel Hükümleri’nin 21. maddesine göre; “Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır.” Bu bakımdan davanın açıldığı anda geçerli bulunan tarife değil, kararın verildiği anda geçerli bulunan tarife uyarınca vekalet ücretinin belirlenmesi zorunludur.

Sebepsiz zenginleşme; kanundan doğan borçlardan olup, TBK.’nun 77 ila 87. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Haklı bir sebep olmadığı halde başkası aleyhine zenginleşme olarak da tanımlanmaktadır. Sebepsiz zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi, aleyhine zenginleştiği şahsa iade etmek mecburiyetindedir. (TBK 77/1). Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisinde haklı bir sebep olmaksızın başka bir şahıs aleyhine zenginleşen kimsenin malvarlığında meydana gelen artışın (zenginleşmenin) aynen veya nakden iadesi söz konusudur. Dolayısıyla hukuk düzeni, malvarlığı sebepsiz olarak başkası aleyhine artan kişiye müeyyide olarak bu zenginleşmeyi iade borcu yüklemek suretiyle hukuki değerler arasında bozulmuş olan dengeyi yeniden kurmuş olur.

Somut olayda, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından davalı ... vekili lehine hükmün kurulduğu tarihte geçerli avukatlık asgari ücretinin kabul ve ret miktarı göz önüne alınarak 1/5’i olan 168,93-TL. vekalet ücretine hükmedilmiştir. Ancak itirazen inceleme yapan Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti ise davalı ... şirketinin hak ettiği vekalet ücretini 98,00-TL.'ye düşürmüştür.

Bunun sonucu olarak; davacı tarafından davalı ... şirketine fazladan ödenen 70,93-TL. vekalet ücreti, davalı ... lehine, davacının ise aleyhine sebepsiz zenginleşmesi/fakirleşmesi niteliğinde olduğundan ve TBK.m:77/1 gereğince davalı tarafından davacıya iadesi gerektiğinden, talep miktarı da gözetildiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın mahkememizce re’sen yapılan inceleme sonucunda takdiren.

70,93-TL.’nin davacının talebi dikkate alınarak 11/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır