İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/395 K.2024/320

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 02.08.2005 tarihinde ... şubesi ve 30.11.2005 tarihinde ... şubesi için acentelik sözleşmesi yapıldığını, davalı acemalık sözleşmesinin ek protokolü 5. Maddesi ve cari hesap sözleşmesinin 4.maddesine göre davacının hak ediş bedellerim sürekli geç ödediğini,ayrıca davalı ağustos 2008 tarihinden itibaren 3 aylık hak ediş bedelini davacıya ödemediğini, Davalı umursamaz tavırları ile davacıyı zor duruma düşürdüğünü, bu bağlamda davacıya üçüncü şahıs haciz ihbarnameleri gönderildiğini,

aynca sözleşme gereği araçların devri sırasında sözleşme koşullarına uyulmaması gereği davacı 10.00 euro zarara uğradığını, davalı şirketin davacı çalışanlarına sürekli müdahale ederek, davacının çalışma otoritesini zayıflattığını, davalı sözleşme koşullarım tek taraflı değiştirerek ... ve ...ol şubesini devretmesi için davacıyı zorladığını, açıklanan nedenlerle davacı 02.08.2005 tarihlî acentalık sözleşmesini 06.10.2008 tarihinde noter aracılığı ile feshetmişisin talebi 14.10.2008 tarihinde davalı tarafından tebellüğ edildiğini, davalı fesih talebinden habersizmiş gibi daha sonraki bir tarihte kendisi de sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini,

30.000 euro katkı bedelinin tahsilini, haklı fesih sonucu davacı firmaya devredilen demirbaş bedelleri ile bunlara yapılan tadilat masrafı olarak 5.000-TLödenmesini,davalı tarafından, davacıya geç devri yapılan ... plakalı araçları için 15.000,00-TL. tazminat bedelinin, ödenmeyen hak ediş bedelleri olarak İskenderun şubesi için 16.991,15- TL ve ... şubesi İçin 10.194,76-TL alacağın borcun doğum tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, 20.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile 02.08 2005 tarihinde Hatay ilçesinde ... şubesine ilişkin acentelik sözleşmesizine 30.11.2005 tarihinde İskenderun şubesine ilişkin acentelik sözleşmesi aktedildiğini,davacıya 16.11.2007 tarihinde gönderilen ihtarname ile yapılan denetim sonucu sözleşmeye aykırı durumlar bildirildiğini,bu hususlar davalı dilekçesinde ve bilirkişi kök raporunun 4.sayfasında ayrıntılı olarak yazıldığını, kasa sayımında 11.602.93TL açık tesbit edildiğini,acentelik sözleşmesinin 22. Maddesine aykırı davranıldığı nedeniyle sözleşmenin ...

41. Noterliğinin İM 1.2008 tarihli İhtan üe feshedildiğini,davacı ortak değişikliğini Davalıya haber vermeden yaptığını, araç devirlerinin yerine getirilmesi sorumluğunun öncelikle leasing firmasına ait olduğunu, davacı yalnızca yatırıra katkı payının iadesini sağlamak için haksız nedenlerle sözleşmeyi feshettiğini, davacının fesih talebinde hukuki dayanağı olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, acentelik sözleşmesinin haklı nedenle feshinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizden verilen 13/01/2020 tarih, ... sayılı kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 23/02/2022 tarih, 2020/... esas ve 2022/... Karar sayılı ilamıyla '' Dava, acentelik sözleşmesinin haklı nedenle feshinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 41. maddesine göre, karşı tarafın ( MNG Kargo’nun) işbu sözleşmedeki yükümlülüklerinden herhangi birisini 30 gün süreli ihtara rağmen yerine getirmemesi durumunda acente açısından haklı nedenle fesih imkanı doğacaktır.

Nitekim Dairemizin 12.03.2015 tarihli bozma ilamında, davacının katkı payı bedelinin iadesi talebi yönünden, davacı tarafından davalıya fesih ihtarından önce 30 günlük süre tanıyan ilk ihtarnamenin keşide edilip edilmediği, diğer bir deyişle davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshedip feshetmediği incelenmeden karar verilmesinin doğru olmadığı açıklanmış olup, mahkemece bozma ilamına uyulması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar.

“Usulî kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu, mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 tarihli ve 1960/21E., 1960//9 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı).

Davacı tarafça keşide edilen 06.10.2008 tarihli ihtarnamede fesih iradesi ortaya konmakla birlikte sözleşmede öngörülen 30 günlük mühlete yer verilmediğinden davalı yararına oluşan usulü müktesep hak da gözetilerek artık davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği kabul edilmeyecektir.

Bu durumda, mahkemece, davacının katkı payı bedelinin iadesine dair talebinin haksız olduğu gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Davacının hak ediş talebine gelince, mahkemece, iki şube için ayrı ayrı hak ediş tutarı belirlenerek davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, davalı taraf beyanında dava tarihinden sonra haciz ihbarnamesi üzerine 05.10.2009 tarihinde hak ediş ödemelerinin SGK’na yapıldığını savunduğuna göre, ödeme tarihine kadar hak ediş bedellerine işlemiş faizin de hesap edilip davacının alacağının tespit edilmesi, yapılan kısmi ödemeler de düşüldüğünde davacının bakiye hak ediş alacağının bulunması, aynı zamanda ne miktarda hak ediş talebinin konusuz kaldığının da tespiti gerekirken, dava açıldıktan sonra yapılan ödemelerin dikkate alınmaması doğru olmamış, davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.'' şeklinde ilamıyla bozulmuştur.

Mahkememiz 31/10/2022 tarihli celsesinde Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda dosya SMMM bilirkişisi ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 10/06/2023 tarihli raporunda: Davacı şirketin dava tarihi itibariyle 20.245,29-TL alacaklı olduğu, alacağın dava

tarihinden 15.10.2019 ödeme tarihine kadar faizinin 31.333,24-TL olarak hesaplandığını, davalı şirketçe 89/1 Haciz İhbarnamesi uyarınca davacı şirket borcuna karşılık

15.10.2019 tarihinde SGK’ya 15.761,92-TL ödeme yaptığına dair rapor sunmuştur.

Mahkememiz 16/10/2023 tarihli celsede alınan ara karar uyarınca aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu 09/02/2024 tarihli ek raporunda; Davacı şirketin dava tarihi itibariyle 20.245,29-TL alacaklı olduğunun kabulü halinde;

05.10.2009 ödeme tarihi itibariyle davacı faiz alacağının 2.741,55-TL olarak hesaplandığını, davacı şirketin dava tarihi itibariyle 19.742,29-TL alacaklı olduğunun kabulü halinde;

05.10.2009 ödeme tarihi itibariyle davacı faiz alacağının 2.643,44-TL olarak hesaplandığını, davalı şirketçe 89/1 Haciz İhbarnamesi uyarınca davacı şirket borcuna karşılık

05.10.2009 tarihinde SGK’ya 15.761,92-TL ödeme yaptığına dair ek rapor sunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 13/05/2024 tarihli celsede davacı vekili Av. ...'ın e duruşma talebinde bulunduğu anlaşılmakla, e duruşma sisteminin başlatıldığı, ancak davacı vekilinin çağrıya yanıt vermediği görülmekle, sistemde kayıtlı cep telefonunun mübaşir vasıtası ile arandığı, ofis dışında olduğundan duruşmaya katılmayacağını yokluğunda yargılama yapılmasını talep ettiğine dair beyanda bulunduğu, davalı vekili Av. ... duruşmadaki beyanında, davacı taraf davayı takip etmiyorsa kendilerinin de davayı takip etmediklerini, dosyanın işlemden kaldırılmasını, yargılamaya devam edilecek ise de bilirkişi raporuna itirazlarımız doğrultusunda ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Evvelce davanın 14/09/2015 ve 07/12/2015 tarihli celselerde toplam 2 kez takipsiz bırakıldığı ve mahkememizce yapılan 13/05/2024 tarihli celsede de davacı vekilinin duruşmadan haberdar olmasına rağmen ve e duruşma talebi de kabul edilmişken geçerli bir mazeret sunmaksızın, duruşmaya katılmadığı davalının da davayı takip etmediğinden davanın 3. Kez takipsiz bırakıldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK.nın 150/6. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. Bu nedenle davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı