İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/402 K.2024/340

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ... 'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ise işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan otoyolları ticari amaçla kullandığını, davalının ... plakalı araçla, 23.12.2020-23.12.2020 tarihleri arasında geçiş ücreti ödemeksizin köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yaptığını, bedel ödenmeden yapılan geçiş ücretlerinin 15 gün içinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün 2021/... takip sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durdurduğunu, takibe yapılan itirazın kabul edilebilir olmadığını, sırf takibi durdurmak için yapıldığını iddia ederek, davalının ....

İcra Müdürlüğünün 2021/... takip sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin devamını, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

Davalı cevap süresinden sonra sunduğu beyan dilekçesinde özetle; arabuluculuğun usulünce yapılmadığını, ihlal yapıldığı iddia edilen aracın eşi tarafından kullanıldığını, eşinin ihlalli geçiş yapmadığını, araçlarında OGS sistemi olduğunu, araç geçişinde otomatik olarak ödeme yapıldığını, ancak davacının kaçak geçişten sonra hesabından geçiş ücretlerini almadığını, kaçak geçişlere bakıldığında adına kayıtlı olan ... plakalı aracın tır olmasından dolayı geçiş ücretlerinin daha fazla olması gerekirken , daha küçük araç ücreti tahakkuk ettirilmesi nedeniyle aracına ait plakanın sahte olarak başka bir araçta kullanıldığını düşündüğünü,

buna ilişkin ... CBS'de 2022/... sayılı soruşturma dosyası açtığını, ihlalin yapıldığı yer ve saatlerde adına kayıtlı aracın ihlal yapılan yerden geçmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini , yargılama giderlerinin davacı yana hükmedilmesini arz ve talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişe dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine faizler dahil toplam 286,13-TL alacağın ticari faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının sunduğu itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... plakalı aracın tescil kayıtları UYAP sistemi üzerinden çıkarılmış ve 23.12.2020 tarihinde davalı adına kayıtlı bulunduğu, kullanım amacının ise ticari olduğu görülmüştür.

Bilirkişi Uğur Karadavut tarafından düzenlenen 29/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 48,55

Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 194,20

Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 242,75

3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 38,74

Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı 281,49

KDV %18 6,97

Takipte İstenebilir Güncel Toplam Alacak Bedeli 288,46

Aşağıda İzahatlarının belirtildiği;

Anapara kaçak geçiş bedeli olarak 48,55-TL , kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı olarak 194,20-TL , toplamda anapara + 4 katı ceza tutar toplamı olarak 242,75-TL hesaplandığı, 3095 sayılı faiz yasa gereği dönemlik yığılmış avans faiz tutarı olarak 38,74-TL olduğu, kaçak geçiş + 4 katı ceza + faiz toplamı olarak 281,49-TL hesaplandığı, KDV %18 olarak 6,97-TL dahil edildiğinde, takiple istenebilir güncel toplam alacak bedelinin 288,46-TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre;

... 'dan takiple istenebilir güncel toplam alacağın 288,46-TL olduğunun,

242,75-TL'ye takip ve takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık %16,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda işlemiş faiz yürütüleceği,

Davacının icra inkar tazminatı talebinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır.

Raporumu, HMK 282.madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak arz ederim. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

Karayolları Genel Müdürlüğü'nden gelen cevabi yazılar, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 23.12.2020 tarihinde ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan aracın, ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu, yine tescil kayıtlarında aracın kullanım amacının ticari olarak belirtildiği, davalı taraf her ne kadar ihlalli geçiş yapan aracın ihlal yapılan yerden geçmesinin mümkün olmadığını ve aracın change yapılmış olabileceğini beyanla bu konuda ...

CBS'nin 2022/... soruşturma numarası ile şikayetçi olduğunu beyan etmiş ise de celbedilen CBS dosyasının incelenmesinde, dosyanın kasten yaralamaya ilişkin ve dava dışı şahıslar hakkında olduğunun görüldüğü, yine UYAP'tan yapılan kontrolde davalının müşteki olarak yer aldığı bir CBS veya ceza dosyası da bulunmadığı, davalı ayrıca arabuluculuk davet evraklarının görüşme gününden sonra kendisine tebliğ edildiğini iddia etmiş ise de celbedilen arabuluculuk dosyasında, davalı yana tebligatın 15.01.2022 tarihinde yapıldığının, son tutanağın ise 28.01.2022 tarihinde düzenlendiğinin görüldüğü,

bu sebeple davalının toplantıdan haberi olmadığının kabul edilemeyeceği, bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 242,75-TL asıl alacak kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, taraflarca anılan rapora itiraz edilmediği, böylece davacının anılan tutar yönünden talebinde haklı olduğu, davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın 242,75-TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne, araç ticari olmakla asıl alacağa uygulanacak faiz türünün ticari faiz olarak belirlenmesine,

alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır