İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/66 K.2026/78

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında Yerel Temsilcilik Sözleşmesi olduğunu, müvekkili bu sözleşme kapsamında uzun süreli kiralama yolu ile temin ettiği araçları anılan şirket logosu ve kimliği altında üçüncü kişi yada kişilere uzun yada kısa, tekil yada filo kiralama yapmak suretiyle ticari faaliyetini sürdürdüğünü, müvekkilinin davalı şirket ile olan ticari faaliyetini cari dönemlere ilişkin borçlarını vadeleri içerisinde yerine getirdiğini,

davalı şirket ile müvekkili şirket adına uzun dönem kiralanan araçlara yönelik olarak ilgili araçların Şirket filosuna dahil edildiği tarihi takip eden süreçte mevcut sözleşme hilafına davranılarak kiralama bedellerinin birçok kez artırıldığı,

uzun dönem kiralanan araçların davalının zorunlu kıldığı servislerde gerçekleştirilen periyodik bakımlarına yönelik servis ücretlerini müvekkili adına tanzim olunan ve müvekkili şirketin cari kayıtlarına işlenen kiralama faturalarında fazladan tahsil edilen 3.727.345,71 TL'nin müvekkile tazminen ödenmesi gerektiğini, söz konusu sözleşmeye göre 50.000 kilometrede lastiklerin ücretsiz yenileri ile değiştirilmesi gerektiğini ancak davalıyla yapılan görüşmelerde anılan yükümlülüklerinin yerine getirilemeyeceğini,

sürece ait 556.627,46 TL lastik alımı olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte 5.720.519,87 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili 01.06.2013 tarihli Yerel Temsilcilik Sözleşmesini müvekkili şirket tarafından 01.11.2022 tarihinde haklı olarak feshedildiğini, davacı basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı davranmakta olduğunu, söz konusu sözleşmenin 2.14 maddesi uyarınca davacı, müvekkil şirket tarafından belirlenen dönemsel kira fiyatlarını harfiyen uygulamayı kabul ve taahhüt ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının tüm talep ve iddiaları zamanaşımına uğradığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddini savunmuştur.

Dava; taraflar arasındaki Yerel Temsilcilik Sözleşmesi ile eki Araç Kiralama Sözleşmesi kapsamında davalıya fazladan ödendiği ileri sürülen 3.727.345,71 TL kira bedeli, yansıtma faturaları nedeniyle ödenen 1.436.546,70 TL bakım ücreti ve üstlenilerek ödendiği ileri sürülen 556.627,46 TL lastik bedeli olmak üzere toplam 5.720.519,87 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirkete ilişkin ticaret sicil kayıtları ve davacı vekilinin sunmuş olduğu şirketin cari hesap kayıtları ve Yerel Temsilcilik Sözleşmesi ve Araç Kiralama Sözleşmesi aslının dosyamız içerisinde olduğu görülmüştür.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ve sunulan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle;

İleri sürülen hukuksal nedenlere ve sunulan delilere göre davacı şirketin ticari defter ve cari hesap kayıtlarının incelenerek bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, getirtilen ve sunulan belgelerle birlikte dosya Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat olarak gönderilerek dosya konusunda uzman bilirkişi Mali Müşavir Prof. Dr. ...'a tevdi edilmiş adı geçen bilirkişi tarafından düzenlenen 15/05/2024 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Talimat mahkemesinden alınan bilirkişi raporunda özetle; davacı şirket ... Tur. İnş. Mim. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, dava konusu işlemlerin olduğu 2018, 2019, 2020,2021 mali yıllarına ait yasal defterlerinin fiziki olarak kağıt ortamında tutulmuş olduğu, kebir ve envanter defteri açılış tasdiki ile yevmiye defteri açılış ve kapanış tasdiklerinin, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğu,

yine davacı şirketin 2022 yılında e-defter mükellefi olduğu ve 2022 ve 2023 mali yıllarına ait yevmiye ve kebir defteri e-defter beratlarının, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığından elektronik defter genel tebliği(sıra no:1) nde değişiklik yapılmasına dair tebliğ (sıra no:3) in madde 1-4.3.3 ve 4.3.4 bölümleri uyarınca, (e-defter berat yükleme) yasal süresi içinde yapılmış olduğu, yine 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin envanter defteri açılış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğu ve söz konusu ticari defter kayıtlarının birbirini teyit ettiği, bu sebeple davacı şirket ...

Tur. İnş. Mim. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, ve 2023 mali yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 şayılı TTK. 64- (1), (3) ve 6100 sayılı HMK. 222. Maddesi hükümlerine göre sahibi lehine kesin delil olma vasfına haiz olduğu, davacı şirket vekili tarafından cd içerisinde “... ATM 66 ...

LASTİK DETAY LİSTE” başlıklı excel tablosu formatında dosyaya sunulu, aynı zamanda dava dilekçesinde tazmini talep edilen uzun dönem kiralanan araçların lastik bedellerinin, yerel temsilcilik sözleşmesinin eki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin 4.4. maddesi hilafına, davalı şirket tarafından karşılanması gerekirken, davalı şirket tarafından üstlenilmemesi sonucu davacı şirket tarafından üstlenildiği iddia edilen lastik bedelleri karşılığı 556.627,46.-TL. tutarın, davacı şirket ticari defter kayıtlarında 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları itibariyle toplam 58 adet fatura karşılığında 550.591,46.-TL. tutar ile kayıtlı olduğu ancak,

davacı şirket adına uzun dönem kiralanan araçların ilk kiralandığı tarihteki kilometre düzeyi ile anılan aracın davalı şirkete iade edildiği tarihteki ekspertiz raporunda yer alan kilometre düzeyi davalı şirket kayıtlarında yer aldığından, söz konusu lastik değişimlerinin hangi araçlar için yapıldığı ile davacı şirket öz mal aracının bulunup bulunmadığı tetkiklerinin yapılmasından sonra,

uzun dönem kiralanan araçların lastik değişim delilerinin sözleşme hilafına davacı şirket tarafından üstlenilmesi sebebiyle, davacı şirketin davalı şirketten 31.22.2022 tarihi itibariyle kdv dahil toplam 550.591,46.-TL lastik değişim bedeli alacağı olduğunun söylenebileceği, davacı şirket vekili tarafından cd içerisinde ... ATM 66 ...

BAKIM FATURA ANALİZ” başlıklı excel tablosu formatında dosyaya sunulu, aynı zamanda dava dilekçesinde tazmini talep edilen, uzun dönem kiralanan araçların bakımları karşılığı, yerel temsilcilik sözleşmesinin eki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin 4.2.

Maddesi hilafına düzenlenen ve davacı şirket adına yansıtma suretiyle faturalandırıldığı iddia edilen bakım giderleri toplamı 1.436.546,70.-TL, tutarın, davacı şirket ticari defter kayıtlarında 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları itibariyle toplam 723 adet fatura karşılığında 1.432.515,96.-TL. tutar ite kayıtlı olduğu,

yerel ternsilcilik sözleşmesinin eki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin “Bakım” başlıklı 4.2. maddesi hükmü gereğince söz konusu uzun dönem kiralanan araçların her türlü bakım ve onarımlarının davalı şirket tarafından yapılacağı ancak, yapıma başlanmadan önce davalı şirket tarafından yönlendirilen servislerde ve ilgili servis tarafından davalı şirketten onay alınması İle birlikte davalı şirketin ödeme yükümlülüğünün olacağının hüküm altına alınmış olduğu,

davalı şirket tarafından davacı şirkete düzenlenmiş bulunan “bakım bedeli” yada “bakım yansıtma bedeli” açıklamalı faturalardaki araçlara ilişkin bakım bedeli ödemelerinin, fatura tarihi öncesinde davalı şirket tarafından ilgili servise bakım veya onarımları için ona verilmiş olması sebebiyle davalı şirket tarafından ödemelerinin yapılmış olduğunun ve sonrasında davacı şirkete yansıtmak suretiyle faturalarının düzenlenmiş olduğunun anlaşıldığı bu sebeple, davacı şirketin davalı şirketten 31.12.2022 tarihi itibariyle kdv dahil 1.432.515,96.-TL. bakım yansıtma bedeli alacağının olduğu, davacı şirket vekili tarafından cd içerisinde “....

ATM 66 ... ARAÇ KİRA FARK SONUÇ” başlıklı excel tablosu formatında dosyaya sunulu, aynı zamanda dava ditekçesinde tazmini talep edilen, mülkiyeti ... A.Ş. adına tescilli olan ancak, bayilik ilişkisi kapsamında uzun süreli kiralama yoluyla davacı şirketin tasarrufunda bulunan muhtelif marka ve modelde araçlar için, yerel temsilcilik sözleşmesinin eki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin 6.1.

Maddesi hilafına tek yanlı olarak belirlenen zamlı kira bedelleri dikkate alınmak sureti ile davacı şirket tarafından fazladan ödendiği iddia edilen kira bedelleri toplamı 3.727.345,71.-TL. tutarın, davacı şirket ticari defter kayıtlarında 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları itibariyle toplam 100 adet fatura karşılığında kdv dahil 19.836.845,24.-TL. tutar ile kayıtlı olduğu ayrıca, davacı şirket tarafından muhtelif marka ve modelde taşıta yönelik fiyat farklarından dolayı noter aracılığı ile ihtarname çekilmek suretiyle kabul edilmeyen,

aynı zamanda ticari defter kayıtlarına alınmayarak ödemelerinin yapıldığı 2022 yılında toplamda 5 adet fatura karşılığında toplam 5 adet banka ödeme dekontu ile yapılan ödemenin 3.113,604,85.-TL, tutar ile, 2023 yılında ise 1 adet banka ödeme dekontu ile yapılan ödemenin 569.652,50.-TL. tutar ile, (toplamda 6 adet banka ödeme dekontu ile yapılan ödemenin 3.683.257,35.-TL. tutar ile), davacı şirketin, davalı şirket ...

A.Ş. adına “381 43” hesap kodu ile açmış bulunduğu 2022 ve 2023 yılı “gider tahakkukları” cari hesabına alacak kaydedilmek sureti ile yevmiye kayıtlarının yapılmış olduğu, toplamda 105 adet fatura karşılığında 23.520.102,59.-TL. tutarın davacı şirket ticari defter yevmiye kayıtlarının yapılmış olduğunun görüldüğü ayrıca, yerel temsilcilik sözleşmesinin eki uzun dönem araç kiralama sözleşmesinin "Kira Bedelleri Ve Ödeme Şartları” başlıklı 6.1. maddesi içeriğinde yer alan ”Kira bedelleri ve kilometre aşımı halinde ödenecek bedeller sipariş formu'nda belirtilmiştir.Kira süresi boyunca kira bedelleri sabit olup, taraflar kur,

faiz gibi değişikliklerden kaynaklanan farkları ihtilaf konusu yapmayacaklarını peşinen beyan ve taahhüt ederler.KDV oranlarında oluşabilecek her türlü değişiklik aynen yansıtılacaktır.” hükmü gereğince, kira bedelleri ve kilometre aşımı hafinde ödenecek bedellerinin sipari: formunda belirti kira süresi boyunca kira bedellerinin sabit olduğunun sözleşme koşulu olarak belirlendiği ancak, kiralanan araçların şirket filosuna giriş tarihlerinden sonraki tarihlerde, davalı şirket tarafından, davacı şirket adına düzenlenmiş faturalarda,

bir çok kez araç kira bedellerinin arttırılarak fatura edilmiş olduğunun görüldüğü ve bunlara ilişkin kira farkları tespitinin yukarıda açıklandığı, aynı zamanda kira bedeli arttırımı yaptlan fatura içeriklerinde, kira arttırımı uygulanan araçlar için herhangi bir “kilometre aşımı gereğince” gibi bir açıklamanın bulunmadığı ayrıca, davacı şirket ile davafı şirket arasında mevcut sözleşmenin tadiline yönelik karşılıklı irade oluşumuna dair ek sözleşme yada protokolün yada,

mevcut sözleşme kapsamında davacı şirkete kiralanan araçların ilk kiralama bedellerinin arttırımına yönelik görevli ve yetkili yargı yerlerince kira bedellerinin Borçlar Kanunu'nun 136, 137 ve 138. maddelerinde yer bulan sebepler bağlamında uyarlandığına dair herhangi bir Yargı İlamı'nın da dava dosyasına sunulmuş deliller arasında bulunmadığı, bu sebeple davacı şirketin davalı şirketten 31.12.2022 tarihi itibariyle kdv dahil toplam 4.350.870,07.-TL.

Fazladan tahsil edilen kira bedeli alacağı olduğu, bu durumda davacı şirketin davalı şirketten kdv dahil toplam 550.591,46.-TL. lastik değişim bedeli alacağının, davacı şirket adına uzun dönem kiralanan araçların ilk kiralandığı tarihteki kilometre düzeyi ile anılan aracın davalı şirkete iade edildiği tarihteki ekspertiz raporunda yer alan kifometre düzeyi davalı şirket kayıtlarında yer aldığından,

söz konusu lastik değişimlerinin hangi araçlar için yapıldığı ile davacı şirket öz mal aracının bulunup bulunmadığı tetkiklerinin yapılmasından sonra söylenebileceği, davacı şirketin davalı şirketten kdv dahil 1.432.515,96.-TL bakım yansıtma bedeli alacağı ile kdv dahil toplam 4.350.870,07.-TL. fazladan tahsil edilen kira bedeli alacağı toplamları olan 5.783.386,03.-TL. tutardan, 2022 ve 2023 yılı 120 CO643, 320 C002 ve 381 43 cari hesap muavin defter kayıtlarına göre davalı şirketin, davacı şirketten 31.12.2022 tarihi itibariyle 7.892,58.-TL. alacaklı olduğu tutar düşüldükten sonra kalan 5.775.493,45.-TL. tutarın davacı şirket ...

Turizm İnşaat Mimarlık Ve Mühendislik San.tic.ltd.şti.'nin, davalı şirket ... A.Ş.'den 31.12.2022 tarihi itibariyle alacaklı olduğu tutar olduğu tespit edilmiş olduğu yönünde görüş bildirmiştir.

Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının, varsa dayanakları açıklanmak suretiyle miktarının tespiti için bilirkişi kurulundan davalı defterleri de incelenerek birleştirme raporu alınmasına karar verilerek dosya konusunda uzman bilirkişi olarak SMMM konusunda uzman ..., Özel Hukukta nitelikli hesaplamalar konusunda uzman Doç. Dr. ... ve Otomotiv alanında uzman Prof.. Dr. ...'ya tevdi edilmiş adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 05/11/2025 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan 05/11/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle. Araç Bakım Masraflarına İlişkin Değerlendirme: dosyada, araç sayısı ve özellikleri ile almış oldukları servis hizmetlerine yönelik teknik bir belgeye rastlanılamadığı, davacı tarafın, fatura dökümü ve 21/06/2019-27/12/2022 tarihlerini kapsar 295 adet araca ait fatura dökümünü içerir “... ...

BAKIM FATURA ANALİZ. ” excel tablosunu sunduğu, davalı tarafın, davacı zilyetliğinde 99 araç olduğunu belirten araç plakalarını içerir bir tablo sunmuş, bu tabloda yer alan 8 aracın davacı tarafça ibraz edilen excel dosyası içinde olmadığının görüldüğü, söz konusu mali kayıtlardan, bir teknik değerlendirme yapılması ve fatura değerlerinin sözleşme ilgili maddeleri ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilemedi Lastik Değişim Masraflarına İlişkin Değerlendirme: dosya içerisine lastik değişimlerine ait fatura ve servis hizmetlerine yönelik teknik bir belgeye rastlanılamadığı,

davacı tarafın, fatura dökümü ve 03/12/2017-14/12/2022 tarihlerini kapsar fatura dökümünü içerir “.... ATM 66 ...

LASTİK DETAY LİSTE.” excel tablosunu sunduğu, lastiklerin sözleşmede yer alan 50.000 km kullanım öncesi veya sonrası değiştirilip değiştirilmediği konusunda herhangi bir bilginin bulunmadığı, söz konusu mali kayıtlardan, bir teknik değerlendirme yapılması ve fatura değerlerinin sözleşme ilgili maddeleri ile uyumlu olup olmadığının değerlendirilemediği, Kira Bedeline İlişkin Değerlendirme; akdedilen sözleşme kapsamında davacının davalıya sipariş formunda belirtilen bedeller doğrultusunda ödeme yapacağının kira bedellerinin sabit olduğunun kararlaştırıldığının görüldüğü,

şu halde davacının, varsa sipariş formuna aykırı ödemelerin iadesini talep edebileceğinin ifade edilebileceği, davalı nezdinde 120 hesap kodunda takip edilen davacı cari hesabı 3.365.485,86 TL borç bakiye vermektedir. 320 hesap kodunda takip edilen davacı cari hesabı ise 1.243.628,67 TL alacak bakiye vermektedir.

Netice olarak davalı nezdinde davacıya ilişkin cari hesap dökümüne göre davalı taraf davacıdan (3.365.485,86 - 1.243.628,67) 2.121.857,19TL alacaklı gözükmekte olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.

Taraflar arasında konusu; belirlenen sayı, model ve nitelikte araç filosunun hizmete uygun bulundurup sağlamaya bölge dahilinde temsilci olma olan yerel temsilcilik ve araç kiralama sözleşmesi bulunduğu, bu durumun tarafların kabulünde olduğu. Davacı, bu sözleşmeler kapsamında verdiği hizmet nedeniyle, davalıya fazla ödenen araç kira bedeli, yansıtılan bakım ücreti ve üstlenilerek ödenen lastik bedelinin tahsilini istemiştir.

Talimat yoluyla davacı şirket defterlerinde mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla yapılan inceleme ve alınan raporda; davacının 2018-2019-2020-2021 ve 2022 defterlerinde 58 adet fatura karşılığı lastik bedeli kaydının bulunduğu, 723 adet fatura karşılığı bakım gideri faturasının bulunduğu, 100 adet faturada kira bedeli kaydının bulunduğu, sözleşmenin 4.4, 4.2 ve 6.1 maddelerine göre bu kalemlerden davacının toplam 5.775.493,45 TL alacaklı olduğunu rapor etmiştir.

Davalı defterleri üzerinde, makina mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi kurulundan aldırılan raporda; davacı ve davalının sunduğu kayıtlardan araç bakım masrafları ve lastik masraflarına ilişkin teknik ve mali bir değerlendirme ve tespitin yapılamayacağı, kira bedelinin sabit olduğu, sipariş formunda belirlenen bedeller üzerinden talepte bulunulabileceği, ancak sipariş formuna aykırı bedel varsa istenebileceği, davalı defterlerinde, davalının davacıdan 2.121.857,19 TL alacağının olduğu rapor edilmiştir.

Taraflar arasındaki Yerel Temsilcilik Sözleşmesi'nin ve Araç Kiralama Sözleşmesi'nin 9.1. maddesi ve 11. maddesine göre; bu sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek uyuşmazlıklarının çözümünde Central'ın ticari defterleri, kayıtları( bilgisayar kayıtları dahil) ile düzenleyeceği tutanaklar ve bunların dayanağını oluşturan belgeler, HUMK uyarınca tek başına geçerli, tüm tarafları bağlayıcı, kesin ve münhasır delil niteliğinde olup, Temsilci başkaca delil ikame edilemeyeceğini ve edilse bile nazara alınmayacağını kabul ve taahhüt eder. Buna paralel olarak Temsilci ayrıca yukarıda zikredilenlere karşı her türlü defi, ibraz ve Central'ın kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu konusunda yemin teklif hakkından peşinen feragat ettiğini kabul ve taahhüt eder. Bu madde delil sözleşmesi niteliğindedir.

Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, uyuşmazlık halinde davalının defter ve kayıtlarındaki bilgilerin esas alınacağı, davacı defterlerindeki tespitlerin davalı defter ve kayıtlarıyla doğrulanamadığı, davacının sunduğu kayıtlar üzerinden makina mühendisi bilirkişinin yaptığı teknik incelemede, lastik ve bakım masrafları tespitinin yapılamadığı,

mali olarak da bunun mümkün olmadığının ve araç kira bedeli olarak da sabit fiyat uygulandığı ve sipariş formu dışında kalan bir ücret varsa talep edilebileceğinin rapor edilmiş olmasından, aldırılan 05/11/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunun dosya kapsamı, sunulan deliller, sözleşme hükümleri ile uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilmiş, davacının davasını ispatlayamamış olduğundan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır