İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/660 K.2025/381

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında 17/09/2014 tarihinde acentelik sözleşmesi ve eki protokollerin akdedildiğini, akdedilen sözleşme ve ekleri nedeniyle davalının müvekkilinin adına acentelik hizmeti verdiğini, anılan süreçte davalının uyması gereken yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 22. maddesine dayanılarak ....

Noterliği aracılığıyla gönderilen 16.05.2017 tarihli ihtarname ile acentelik sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiğini, davalının doğru satış ilkeleri konusunda çeşitli kereler ikaz edildiğini ancak buna rağmen davalının 2016 yılında satışı gerçekleştirilen 23 adet BES ve 10 adet ... poliçelerinin ikinci vadeleri itibariyle ödenmediğinin ve BES için komisyon limiti olarak satışın bölünmüş olduğunun tespit edildiğini, buna karşın davalının ikinci vadesi ödenmeyen 23 adet BES'ten kaynaklı hem 4 renk bonusu hem de komisyon ödemeleri olmak üzere toplam 64.287,10-TL komisyon ve bonus ödemesi aldığını,

sonuç olarak davalıya aracısı olduğu tüm üretimleri için komisyon ödendiğinden bahsi geçen 23 adet BES ve 10 adet ... poliçesi nedeniyle haksız yere komisyon ve bonus ödenmek durumunda kalındığını ve hatta işbu haksız işlemleri neticesinde 2016 dördüncü çeyrek döneminde tüm yıl alamadığı teşvik ve bonus tutarlarının davalıya ödendiğini, davalının yapmış olduğu riskli ve doğru satış ilkelerine uygun olmayan işlemleri nedeniyle acentelik sözleşmesinin 7. ve 13. maddelerinde sayılan yükümlülüklere aykırı davrandığını,

davalının çok sayıda riskli ve doğru satış ilkelerine uygun olmayan işlemler nedeniyle müvekkilinden haksız yere komisyon ve bonus aldığını ve müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, bu nedenle 23 adet BES ve 10 adet geri ödemeli hayat sigortası poliçesi nedeniyle davalıya haksız yer ödenen komisyon ve bonusların iadesini talep etme gereği doğduğunu ileri sürerek, haksız yere ödenen komisyon ve bonus bedeli olan 64.287,10-TL'nin 21/07/2016 ve 20/01/2017 tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin doğru satış ilkelerine aykırı olarak işlem gerçekleştirmesi nedeni ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği belirtilmiş ise de bunun doğru olmadığını, sözleşmenin müvekkilinin isteği üzerine feshedildiğini, bunun ihtarnamede de yazılı olduğunu, sözleşmenin tarafların karşılıklı anlaşmaları sonucu feshedilmiş olduğundan huzurdaki davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşmeyi fesih hakkının davacı şirkete tanınmış olması sebebiyle fesih işleminin davacı şirket tarafından gönderilen ihtarname sonucunda gerçekleştiğini,

davacı tarafın dava dilekçesinde bildirdiği hususların gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkiline sadece bir kere 02/11/2016 tarihinde uyarı yazısı geldiğini, onun da performans kriterlerine ilişkin olduğunu, müvekkili tarafından sözleşmelere aykırı davranılmadığını, taraflar arasında akdedilen 17/09/2014 tarihli acentelik sözleşmesinin 7.3 ve 7.9 maddeleri uyarınca müvekkilinin sigortaları kabul ve onay yetkisi bulunmadığını, kabul ve onayın davacıya ait olduğunu, şirket onayından geçtikten sonra poliçelerin kesinlik kazandığını, bu nedenle müvekkilinin davacıyı zarara uğratmasının mümkün olmadığını,

sözleşmeler uyarınca elde edilen tüm kazancın davacı şirketin kasasında olduğunu, faiz türü ve başlangıç tarihlerinin de kabulünün mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkememizin ... sayılı, 22/01/2020 tarihli davanın kabulüne ilişkin kararı, İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi'nin 2020/1558 E-2023/1492 K sayılı kararı ile "...Bilirkişi raporunda, davalının 2016 yılında satışı gerçekleştirdiği 23 adet BES ve 10 adet ... poliçelerinin ikinci vadeleri itibariyle ödenmediği, bu nedenle iptal edildikleri belirtilmiş ancak bilirkişi raporunda tam olarak bu poliçelerin neden ödenmediği, kim tarafından iptal edildiği, davalının 23 adet BES ve 10 adet ... poliçelerinde doğru satış ilklerine ve taraflar arasındaki sözleşmeye nasıl aykırı davrandığı konusunda açıklık olmadığı,

bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunmadığı görülmektedir.

Bu nedenle mahkemece, taraflar arasındaki tüm sözleşme ve protokoller bir bütün halinde incelenmek üzere dosyanın sigorta konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilip davalının 23 adet BES ve 10 adet ... poliçelerine ilişkin olarak aldığı komisyon ve bonus ödemelerini iade etmekle yükümlü olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur" gerekçesi ile kaldırılmış olup, bu doğrultuda devam olunan yargılamada;

Dava; davacı sigorta şirketi tarafından 23 adet bireysel emeklilik sigorta poliçesi ile 10 adet geri ödemeli hayat sigortası poliçesi nedeniyle davalı acenteye ödenen komisyon ve bonus bedellerinin haksız yere ödendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında davacının davalıya 64.287,10-TL komisyon ve bonus ödemesi yaptığı hususunda ihtilaf bulunmamakta olup uyuşmazlık, bu miktarının davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmıştır. Kaldırma kararından sonra alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında özetle; davalı acentenin 26 adet BES poliçesini taraflar arasındaki protokolün son ayında düzenlediği, bu poliçelerin 23 tanesinin 2.taksitlerinin katılımcılarca ödenmediği, yine bu poliçelerin 7 farklı kişiye birden fazla sözleşme açılmak suretiyle tanzim edildiği; 10 adet hayat poliçesinden 7 adedinin de taraflar arasındaki protokolün son ayında düzenlediği, bunların da 2.taksitlerinin katılımcılarca ödenmediği, bu hususun doğru davranış ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle davalının kusurlu davrandığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Sunulan sözleşme ve protokoller, ticari kayıtlar, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında acentelik ilişkisi kurulduğu, sözleşmenin davacının 16/05/2017 tarihli ihtarnamesi ile feshedildiği, davalı acentenin 2016 yılında aracılık ettiği ...poliçeleri ile hayat poliçelerinin çok büyük bir kısmının 01/01/2016-31/12/2016 tarihleri arasında geçerli olan protokolün son ayı olan Aralık ayı içerisinde yapıldığı ve bu poliçelerin 2. taksitlerinin katılımcılarca ödenmediği,

işlemlerin belli kişiler üzerinde yoğunlaştığı, hal böyle olunca bu davranışların doğru davranış ilkelerine aykırılık teşkil ettiği; kaldı ki protokolün 10.1 maddesinde, sözleşmenin herhangi bir nedenle feshi halinde hak etmiş olsun veya olmasın acentenin tüm bonus, teşvik, iade, ayrıcalıkları iade etmekle yükümlü olduğunun kararlaştırıldığı, salt bu maddenin dahi davacının talebine akdi dayanak oluşturduğu hususları göz önüne alınarak, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.