İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/486 K.2024/537

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı; ... A.Ş- Sultanhamam Şubesine ait, ...çek numaralı olan vade tarihleri ile bedelleri yazılı bulunmayan boş koçan halde bulunan 5 adet çeki düşürdüğünü veya çaldırdığını, bankadan aldığı bilgiye göre çekler ile ilgili bir ödeme talebinde bulunulmadığını ve çekler ile ilgili olarak ...Polis Merkezi Amirliği'ne de başvuruda bulunduğunu ve ifade verdiğini, zarara uğramamak için çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, sonrasında çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, 5 adet boş çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK'nın 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir.

TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 757 ila 763. Maddelerle 764. Maddenin birinci fıkrası) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki 6102 sayılı TTK'nin 781. Maddesi uyarınca TTK'nın 780/1 maddesinde belirtilen unsurları taşımayan senet çek sayılmaz. Davacı tarafın iptalini istemiş olduğu evrak imzasız boş koçan halinde çekler olup henüz kıymetli evrak vasfında olmadığından boş çek yaprağının iptalinin istenilmesinde hukuki yarar da bulunmamaktadır. Bu husus da dava şartı olup mahkemece davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının çeklere ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin de yasal şartlar oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır