İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/626 K.2025/254

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dilekçesinde özetle.

13.02.2024 tarihinde ... ilindeki aşırı yağışın su baskını ve sel felaketine sebep olduğu günde müvekkilin şubesinin bulunduğu binanın deposunu su bastığını, sel baskını neticesinde binanın depo katı ile depodaki eşyaların ve belgelerin kullanılamaz hale geldiğini ve iş yeri ile ilgili resmi evrak ve belgelerin yok olduğunu beyanla 2021 yılına ait gelir gider faturaları, 2021 yılına ait banka ekstreleri, 2021 yılına ait Ticaret ve Sanayi Odası evrakları, 2021 yılına ait banka dekontları, 2021 yılına ait banka ekstresi dosyaları, 2021 yılına ait tahsilat ve tediye makbuzları, 2021 yılına ait yazar kasa fişleri,

2021 yılına ait gider pusulası dökümleri, 2021 yılına ait gelir gider faturaları, 2021 yılına ait faaliyet belgeleri ve Ticaret ve Sanayi Odası evrakları, 2021 yılına ait banka hesap dekontları, 2021 yılına ait KDV ve muhtasar beyan dosyası, 2022 yılına ait basın ilan dosyası, 2022 yılına ait KDV ve muhtasar beyan dosyası, 2022 yılına ait banka ekstresi dosyaları, 2022 yılına ait tahsilat ve tediye makbuzları, 2022 yılına ait yazar kasa fişleri, 2022 yılına ait gider pusulası dökümleri, 2022 yılına ait gelir ve gider faturaları, 2022 yılına ait faaliyet belgeleri ve Ticaret ve Sanayi Odası evrakları, 2023 yılına ait banka dekontları,

2023 yılına ait KDV ve muhtasar beyan dosyası, 2023 yılına ait banka ekstresi dosyaları, 2023 yılına ait tahsilat ve tediye makbuzları, 2023 yılına ait yazar kasa fişleri, 2023 yılına ait gider pusulası dökümleri, 2023 yılına ait gelir gider faturaları, 2023 yılına ait faaliyet belgeleri ve Ticaret ve Sanayi Odası evrakları, 2023 yılına ait banka hesap dekontlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep; tacirin saklamakla yükümlü olduğu fatura, makbuz ve sair belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

... ... Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın 13/02/2024 tarihli Su Baskını Raporunda, 13/02/2024 tarihinde talep edenin kiracı olarak bulunduğu binada su baskını gerçekleştiği belirtilmiştir.

İşbu talep çekişmesiz yargı işlerinden olmakla beraber, yargılama sonucunda tesis edilecek karar, üçüncü kişileri de etkileyecek mahiyette olduğundan hassasiyetle yürütülmeli ve re'sen de araştırma yapılmalıdır.

Her ne kadar su baskını sebebiyle, talep eden şirketin ... şubesine ait bir kısım belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; talebe konu belgelere ilişkin iddianın somutlaştırılmadığı, talebin haklılığını denetlemeye ve ortaya çıkarmaya elverişli bilgilerin verilmediği (matbaa-seri numarası-banka isimleri vs.), kaldı ki talep edenin e-fatura mükellefi olduğu, kullanılıp kullanılmadığı bilinmeyen yazar kasa fişlerine dair talepte bulunmanın mümkün olmadığı, talep eden şirkete ilişkin ilan dosyasının mevcut olmadığının Basın İlan Kurumu'nun cevabi yazısından anlaşıldığı,

vergi dairesi müdürlüğünde ve ticaret sicili müdürlüğünde dosyalarının muhafaza edilmekte olması nedeniyle buralardaki belgelere ilişkin talepte hukuki yarar bulunmadığı, banka evraklarının ise örneklerinin ilgili bankada muhafaza edildiğinin aşikar olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, koşulları oluşmayan talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2018/2097 E- 2019/4204 K sayılı kararı, İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi'nin 2022/851-672 E.K sayılı kararı ve Samsun BAM 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/2016 E-2024/93 K sayılı kararı).