İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/644 K.2021/324

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında kurulan cari hesap sistemi ile alım satım yapılması konusunda 8 yıldır devam eden sözlü anlaşma olduğunu, anlaşma gereğince müvekkilinin davalıdan alacağı mallar karşılığında ileri vadeli çekler düzenlenerek davalıya verildiğini, bu çekler karşılığında da davalıdan yıl içerisinde değişik zamanlarda siparişle mal alımı yapıldığını, yıl sonunda ise yapılan ödemeler ve alınan mal karşılığı cari hesap mutabakatı yapılarak bir sonraki yıla devredildiğini, tarafların geçmiş yıllardan beri bu şekilde çalışıldığını,

2017 yılı cari hesabında 2018 yılına müvekkilinin 33.532,22 TL alacaklı şekilde girdiğini, 2018 yılı alımları içinde davalı firmaya 5 adet toplam değeri 200.000,00 TL olan çekler 2018 yılı alımları karşılığında davalıya teslim edildiğini, sözleşme uyarınca 01/01/2018 tarihinden bugüne kadar davalı tarafından müvekkiline 18 fatura karşılığında 298.560,00 TL mal satımı gerçekleştiğini, bu satımlar karşılığında 41.252,76 TL iade faturası kesilerek mal iadelerinin gerçekleştirildiğini, 2017 yılından devreden 33.532,22 TL alacak ve 10 adet çek karşığı 400.000,00 TL bedelli çek verildiğini, müvekkilinin toplam alacağının 474.784,98 TL olduğunu,

davalının alacağının 298.560,06 TL olduğuna göre bugün itibariyle müvekkilinin davalıdan 176.224,92 TL cari hesap alacağının bulunduğunu belirterek davanın kabulüne, avukatlık ücreti ile mahkeme masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

İddia, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; - Davacı tarafın davalı taraf adına düzenlediği ve dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 20.06.2018 tarihli, ... sıra numaralı 29.224,80 TL. bedelli iade faturasının davacı ticari defterlerine işlenmediği, -Davacı tarafın davaya konu etmiş olduğu, ... Bankası A.Ş ...

Şubesine ait her biri 40.000,00 TL. olan 5 adet toplamı 200.000,00 TL. bedelli çek verdiği ve ticari defterlerine işlediği, 30/11/2018 keşide tarihli ... nolu 40.000 TL bedelli çeke ilişkin 50.000,00 TL. ödeme, 31/12/2018 keşide tarihli 2992647 nolu 40.000 TL bedelli çeke ilişkin 40.009,00 TL. ödeme, 31/01/2019 keşide tarihli 2992648 nolu 40.000 TL bedelli çeke ilişkin 53.000,00 TL. ödeme, 28/02/2019 keşide tarihli ... nolu 40.000 TL bedelli çeke ilişkin dosya içerisinde her hangi bir ödeme belgesine rastlanmadığı,

31/03/2019 keşide tarihli ... nolu 40.000 TL bedelli çeke ilişkin 50.572,09 TL. ödeme, olmak üzere dosya kapsamına sunulan belgelere göre, ...

Bankası A.Ş'ne ait çeklere ilişkin davacı tarafından 2019 yılında toplam 193.581,09 TL. ödeme yapıldığı, -Davacı tarafın incelenen 2018 yılı ticari defterler kayıt ve belgelerine göre 16.07.2018 dava tarihi itibari ile davalı taraftan 147.000,12 TL. alacaklı göründüğü, -Davacı tarafın 16.07.2018 tarihli dava dilekçesi ile davalı taraftan 176.224,92 TL. alacaklı olduğunu bildirdiği, 13.07.2020 tarihli dilekçesi ile davacı tarafından 4 adet çeke karşılık ödemesi yapılan 193.592,49 TL.'nin davalıdan iadesinin talep edildiği,

-Davacının talep ettiği, ödemesi yapılan 4 adet çeke ilişkin alacaklı olup olmadığının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı tarafından, aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davacı tarafından davalıya verilen ... Bankası ...

Şubesine ait davacının keşidecisi olduğu, davalının lehtarı olduğu 30/11/2018 tarihli 40.000,00 TL bedelli çekin 16.224,92 TL'lik kısmı ile, yine aynı bankaya ait yine keşidecisinin davacı lehtarının davalı olduğu 31/12/2018 tarihli 40..000,00 TL bedelli, aynı bankaya ait yine keşidecisinin davacı lehtarının davalı olduğu 31/01/2019 40.000,00 TL bedelli , aynı şekilde 28/02/2019 tarihli 40.000,00 TL bedelli ve aynı şekilde 31/03/2019 tarihli 40.000,00 TL bedelli 5 adet çek hakkında bedelsizlik iddiası ile davaya konu çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, yargılama sırasında davacı tarafından ıslah dilekçesi ile.

Davacı tarafından 4 adet çeke karşılık ödemesi yapılan ve davalıdan iadesi talep edilen 193592,49 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari reskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi ve 28/02/2019 keşide tarihli ... nolu 40000 TL bedelli çekin 16224,92 TL'lik kısmının iptali ve bedelsizliğine, çekin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”. Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” .

BEDELSİZLİK İDDİASI YÖNÜNDEN

Keşideci davacı tarafından, hukuki ilişkiden mücerret olan çeklerdeki imzalar inkâr edilmemiştir.

Davacı tarafından davalı olan lehtara karşı bedelsizlik def'inde bulunulması mümkün ise de; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 24.03.1989-1/2 sayılı kararında öngörüldüğü üzere açığa imzalanarak verilen boş senedin bedelsiz olduğu veya aradaki anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının yazılı delille kanıtlanması gerektiği belirtilmiştir. Somut olaya bu karar ışığında bakıldığında; davacı tarafından davaya konu çeklerin bedelsiz olduğu ileri sürüldüğünden ispat yükü davacıya düşmekte olup, davacı keşideci tarafından imzalanan çeklerin davacının iddia ettiği sebeplerle davalıya ciro edildiği ve ardından bedelsiz kaldığı yönünde HMK 200 md.si anlamında dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza