İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/1 K.2020/638

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ticari faaliyette bulunmakta olduğunu, 01/06/2018 tarihinde Vekil edenin işyerine giren hırsızların işyerinde bulunan çelik kasayı çaldıklarını, çalınan çelik kasanın devriye gezen polisler tarafından yol kenarında bulunduğunu, Vekil edenin işyerinden çalınan çelik kasa içinde bulunan şirkete ait kaşe, imza sirküleri, birtakım müşteri çekleri- senetleri ile vekil edenin ... ve ...

Bankası nezdindeki hesaplarına ait çek karneleri içinde yer alan henüz boş bulunan çek yaprakları ile birlikte müşterisi ...- ... adına düzenlediği ... - ... şubesine ait 30/04/2018 tarihli 40.000 TL. Bedelli bir adet ... çalındığını, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na 04/06/2018 tarihinde şikayette bulunulduğu, dilekçede vekil edenden çalınan çekler hakkında bilgi verildiğini,Vekil edenin kasasından boş olarak çalınan çeklerin maalesef çalan kişiler tarafından doldurulmak sureti ile piyasaya sürülmüş olup bu çekler ile ilgili olarak açılan icra takiplerine karşı taraflarınca davalar açıldığını, Huzurdaki davanın vekil eden tarafından keşide edilerek ticari ilişki çerçevesinde ...- ... isimli tedarikçi adına düzenlenen, ancak tedarikçi çeki kabul etmediği için vekil edenin kasasında duran ve kasa ile birlikte çalınan ... - ...

Şubesi'ne ait 30/04/2018 tarihli 40.000 TL. Bedelli bir adet çeke ilişkin olduğunu, Vekil edenim 31/12/2018 tarihinde ... tarafından aranmış ve 30/12/2018 tarihli 40.000 TL.

Bedelli bir çekinin takasta olduğu bilgisi verildiğini, Vekil edenin böyle bir çek keşide etmediğini beyan ederek bankadan ... görüntüsünü talep ettiğini,Yukarıda izah edildiği üzere vekil eden tarafından ...- ... isimli tedarikçi emrine düzenlenen çek vekil eden tarafından doldurulurken ödeme tarihi 30/04/2018 olarak düzenlendiği. ... ödeme tarihini 30/12/2018 olarak değiştiren tadil vekil eden tarafından yapılmadığını, Rakamla yazılmış 30/12/2018 tarihinin altındaki yazı ile yazılmış "30.Aralık.2018" kısmının vekil edenin eli mahsulü olmadığını, Bu tahrifatların altındaki parafın vekil edenin el mahsulü olmadığını,

... ...'e teslim edilmediği gibi, ... arka yüzündeki ciro da ... tarafından yapılmadığını, Ekte vekil edenin tedarikçisi ...'in .... Noterliği tarafından düzenlenen 02/12/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı İmza Beyannamesi ile vekil edene kestiği faturalardan birinin fotokopisini ibraz ettiklerini, ...- ... şahıs firması olup, ... arka yüzünde sahte olarak atılmış ... cirosundan sonra ... Tic. Ltd. Şti.

Ünvanı ile bir de şirket kaşesi ve cirosu bulunduğunun görüldüğünü, Bu şirket cirosu da sahte olduğunu, ... arka yüzü incelendiğinde ... cirosundaki imza ile ... Tic. Ltd. Şti. Cirosundaki imzanın da hiç bir benzerlik arz etmediğini. Dava dilekçesinde de arz ve izah edildiği üzere davaya konu çek vekil edenin kasası ile çalındığını.

Çalındığı tarih itibarı ile ibraz müddeti dolduğu için kıymetli evrak vasfını kaybeden ... ödeme tarihinde yapılan tahrifat, atılan sahte paraf ve cirolar ile hukuka aykırı olarak tedavüle sokulduğunu, dava dilekçesinde bildirilen arz ve nedenlerle ... ... Şubesi ... iban no'lu hesabından keşide edilen ... çek seri no'lu 30/12/2018 tarihli 40.000 TL.

Bedelli ... bankaya ibrazında bedelinin ödenmemesi, karşılıksızdır yazılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ... ... şubesine müzekkere yazılmasını, Çek henüz icra takibine konu edilmemiş olup İcra İflas Kanunu 72/2 maddesi uyarınca icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini,Neticeten Davalı yana hiç bir borçları bulunmadığının tespitine ve davaya konu ...

Davalı'dan istirdadına karar verilmesini, yargılama sırasında dava konusu çek icra takibine konu edildiği takdirde İİK.72/5 uyarınca davalı yanın takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini,yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara tahmilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraflara tebligatların yapıldığı, ancak cevap dilekçesi sunmadıkları görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın çek istirdat davası olduğu görüldü.

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı lehtarı olduğu ... rızası hilafına elinden çıktığını, bu nedenle ... Cumhuriyet Savcılığına hırsızlık nedeniyle şikayette bulunulduğu, keşidecisi olduğu ancak tedarikçisi kabul etmediği için kasada bulunan çekinde çalındığını, çekte tarih kısmında tahrifat yapıldığı, ciroların sahte olduğunu, davalılardan ... istirdadını talep etmiş olup, dava 6102 sayılı TTK'nın 792.maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir.

Dava konusu ..., ... A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., lehtarı ....-... olan, ... seri numaralı, 30/12/2018 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli olduğu, ... arka yüzünde sırasıyla ..., ... Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... İnş. ve Ambalaj ..., .... Şti..'nin cirolarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... şubesine müzekkere yazılmasına karar verilmiş, müzekkere ile dava konusu ... ibraz edilip edilmediğinin, ibraz edilmiş ise kim tarafından ibraz edildiği hususu sorulmuştur. Dava dışı banka tarafından 03/06/2019 tarihli cevapta, ... bankaya ...A.Ş. tarafından ibraz edilmiş olduğu hususu bildirilmiştir. Mahkememizce bu kez ...A.Ş.' ye müzekkere yazılarak çek aslı talep edilmiş ise de dava dışı ...şirketinin 23/07/2020 tarihli cevabında, ... 09/01/2019 tarihinde .... İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ' ne ... imza uyumsuzluğu nedeniyle iade edilmiş olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür'' hükmü yer almaktadır. Davacı iddiası ile yasal düzenleme değerlendirildiğinde, davacı ... rızası dışında elinden çıktığını ve yetkili hamil olduğunu iddia ettiğinden, ispat yükü davacıya ait olup, davacının ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Ayrıca, 792.maddesi uyarınca, iade davasının ... yetkili hamili olduğunu ve ... rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacı tarafından çeki elinde bulunduran aleyhine ikame edilmesi gerekmektedir. Davalılar ... İnş. ve Ambalaj ..., .... Ltd. Şti.'nin çek üzerinde cirosunun bulunduğu ancak ... hamili olmadıkları yazılan müzekkereler neticesinde anlaşılmıştır. Davalıların hamil olmamaları nedeniyle yönünden pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı anlaşılmakla davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza