İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/530 K.2023/941

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı şirket ile davalı tarafın karşılıklı mutabık kalmaları sonucunda 15.03.2011 tarihinde “... ...” ilişkin sözleşme akdedildiğini, davacı şirket ile davalı tarafından imza altına alınmış olan işbu sözleşme bedelinin 3.600.000,00 Avro+ KDV olduğunu, davalı tarafından sözleşmenin 18. Maddesi hükmüne aykırı davranılarak taksitlerin zamanında ödenmediğini ve tüm sözleşme bedelinin muaccel hale geldiğini, İşbu sözleşmenin ...

Birliği’nin Yükümlülükleri başlıklı maddesi uyarınca (18 md.) Temmuz 2011 tarihinde 200.000,00 Avro+ KDV tutarında ödemenin nakden ödeneceği ve kalan bedelin ilk sene için 10 eşit taksitte, devamı senelerinde 12 eşit taksitte ödeneceğinin hüküm altına alındığını, İşbu sözleşme uyarınca davacı şirket tarafından 26.12.2011 tarihli 029943 sıra no.lu “...

Yarış Organizasyonu Hizmet Bedeli” açıklamalı 250.000,00 TL + KDV toplam 295.000,00 TL bedelli fatura kesildiğini ve davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafın faturayı kabul ederek 21.02.2012 tarihinde 100.000,00 TL ödeme yaptığını, ancak bu ödemeden kalan bakiyenin tüm sözlü ve yazılı uyarılara rağmen davalı tarafından ödenmediğini, bu bedellerin ödenmesi için öncelikle davacı şirket tarafından ....

Noterliği’nin ... yevmiye numaralı 19.06.2015 tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak işbu ihtarnameye bir cevap alınamadığını, bu nedenle davalının şimdilik fatura bedelinden kalan borcu olan 195.000,00 TL asıl alacağın faizi ile birlikte tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının işbu icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve işbu itiraz üzerine icra takibinin durduğunu, beyan ederek davalı tarafından haksız ve kötü niyetle yapılan itirazların reddi ile takibin devamına, davalı aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Mahkemenin huzurdaki davada görevli olmadığını, davacı-karşı davalının haksız, mesnetsiz iddialar ve kötü niyetle ikame ettiği davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ve talep ettiklerini, ... Birliğinin davacı/karşı davalının gönderdiği ihtarnameye karşı cevabi ihtarname gönderdiğini, davacı/karşı davalının ihtarnameye cevap verilmediğini kötü niyetle iddia ettiğini,

davacının keşide ettiği ihtarnameye karşı müvekkil ... Birliğinin .... Noterliği’nin 15.07.2015 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarı ile cevap verdiğini, davalı/karşı davacının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek haksız olarak tahsil edilen 100.000,00 TL’nin ... Birliğine ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı/karşı davacının sözleşmeye aykırı hareket ederek sözleşmesel edimlerini ifa etmediğini ve müvekkil ...

Birliğinin iyi niyetinden istifade ederek 21.02.2012 tarihinde haksız bir şekilde 100.000,00 TL tahsil ettiğini, bu nedenle ... Birliğinin uğramış olduğu müspet/menfi zararların tahsiline yönelik dava açma haklarının saklı kalmak kaydıyla ödenmiş olan 100.000,00 TL’nin 21.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili ile ... Birliğine ödenmesine karar verilmesini, beyan ederek.

Davanın görev yönünden reddine, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, davanın esastan reddine, karşı davalarının kabulü ile ödenmiş olan 100.000,00 TL’nin 21.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsili ile ... Birliğine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasında. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket ile davalı ... arasında ...'de yer alan ...kulübünün kendilerini, 18 yarış otomobili ve yarış pilotu ile temsil edilecekleri bir yarış organizasyonu projesi olan ...'in düzenlenmesine ilişkin olarak imzalanan 15 Mart 2011 tarihli sözleşme temelinde ikame edildiği, davalı tarafından sözleşmenin ifasına yönelik bir aksiyon alınamadığı,

tüm bu nedenlerle davalının sözleşmede öngörülen yükümlülüklerine uymaması sebebiyle muaccel olan tüm sözleşme bedeli alacağına 31/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte hak kazandığının tespitine ve şimdilik 105.000,00 TL'ye tekamül eden kısmının 31/07/2011 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Karşı dava cevap dilekçesinde özetle; davacı karşı davalının müvekkil vakfın medya üzerinden ... projesinin tanıtımını yapmaya başladığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, yapılan sözleşmenin iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşme olduğu, organizasyonun gerçekleşmesi için ana edimlerin davacı/karşı davalı tarafından öncelikli olarak yerine getirileceği fakat organizasyonun düzenlenmesi amacıyla ifası gereken diğer edimlerin hiçbirini yerine getiremediği,

14/02/2015 tarihli belgede davacı/karşı davalının Eylül 2011'de ilk yarış organizasyonunu gerçekleştirebilmek için teknik hazırlıklar yaptığını, teknik eleman,araç ve gereç ve altyapı yatırımları için yaklaşık 300.000 Avro harcadığı, ancak buna ilişkin bir belge sunmadığı,

davacı/karşı davalı tarafın yazılı yükümlülükleri ve organizasyonun düzenlenmesi amacıyla ifası gereken diğer edimlerin hiçbirini yerine getirmediği tüm bu nedenlerle belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmayan davacı/karşı davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının usulden reddine, bu talebin kabul edilmemesi halinde davacı/karşı davalı yana değerini 3.600.000,00 Euro+KDV'ye yükseltmesi ve eksik harcı ikmal etmesi bakımından HMK m. 119 uyarınca 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına,

davacı/karşı davalı yanın haklıktan maddi ve hukuki dayanaktan nihayet iyi niyetten yoksun davasının esastan ve tümden reddine, karşı dava yönünden yapılan açıklamalar doğrultusunda fazlaya ilişkin her türlü talep hakkı saklı kalmak kaydıyla müvekkil vakfın mahrum kalmış olduğu kardan şimdilik 50.000,00 TL'sinin müvekkil vakfa verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı/karşı davalı yan üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; asıl ve birleşen davada davacının davalıdan sözleşme edimlerinin yerine getirilmemesi nedeniyle başlatılan icra takibi ve alacak davası nedeniyle alacağının mevcut olup olmadığı, karşı davalarda ise davacının davalıya sözleşme edimlerini ifa etmemesi nedeniyle yapmış olduğu ödemenin iadesini talep edip edemeyeceği ve davacının kar mahrumiyeti olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı yetkisizlik kararı ile geldiği, yine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı ile birleştirme kararı ile işbu dosyamıza birleştirildiği anlaşılmıştır.

Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti raporundan özetle;

Esas Davada Karşı Dava Yönünden;

... tarafından icra takip konusu olan ... tarafından ...’na

düzenlenen 26.12.2011 tarih ve A-... seri/sıra no.lu ... Hizmet Bedeli

açıklaması ile 295.000,00 TL bedelli faturanın 21.02.2012 tarihinde ödenmiş olan 100.000,00 TL

tutarının tahsilinin talep edildiği,

... tarafından TTK hükümlerine göre yasal sürede işbu bir kısmı ödenen faturaya

ait herhangi bir yazılı ihtar vs. belgenin dosyada bulunmadığı, Birleşen Dava Yönünden;

Davaya konu taraflar arasında imzalanan 15.03.2011 tarihli sözleşmenin aşağıda gösterilen 18.maddedeki;

18. ... Birliği, ...’ye ... organizasyonu için ...’nin ödeyeceği kurumlar

vergisi de dahil olmak üzere toplam 1.200.000,00 Euro+KDV ödeyeceği, bu bedelin ödenmesi 2011-2012 yarış sezonu için;

Temmuz 2011’de 200.000,00 Euro+KDV

Ağustos 2011-Nisan 2012 arasında aylık 10 eşit ödemede nakden yapılacağı,

bu ödeme takvimi, takip eden yarış sezonlarında ise Mayıs ayında başlayarak, takip eden

yılın Nisan ayında sona erecek şekilde aylık 12 eşit taksitte ödeneceği, taksitlerden

birinin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde diğer tüm taksitler muaccel hale

geleceği, tüm ödemeler, fatura karşılığı yapılacak ve ödeme tarihindeki TCMB döviz

satış kuru esas alınacağı, tutarı Temmuz ayında ilk ödeme yapılmadığından tüm taksitlerin Türk Borçlar Kanunu 91. Maddeye

göre 31 Temmuz’dan itibaren muaccel hale geldiği iddiası ile talep ettiği,

Tarafların ticari defterlerinde işbu sözleşme hükmüne göre ödeme bulunulmadığı, ... Birliği

savunmasında da bu yönde bir beyan olmadığı, tespit edildiği, (işbu talep belirsiz alacak davası olarak 105.000,00 TL tutar ile dava edilmiştir.)

Birleşen Davada Karşı Dava Yönünden;

... Vakfı tarafından 15.03.2011 tarihli sözleşmenin ... tarafından yükümlülüklerin yerine

getirilmediği iddiası ile şimdilik 50.000,00 TL tutarın dava edildiği,

Gerek tarafların ticari defterlerinde gerekse de sunulan deliller incelendiğinde taraf yükümlülüklerinin

ne kadarının yerine getirildiği ya da getirilmediği hususunun para ile ölçülebilen nitelik taşımadığı

anlaşılmakla, Mali açıdan tespit yapılamadığı kanaatine varılmıştır.

Tarafların rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmaları üzerine bilirkişi heyetinden alınan ek raporda özetle;

Esas Davada Karşı Dava Yönünden;

... tarafından icra takip konusu olan ... tarafından ...’na

düzenlenen 26.12.2011 tarih ve A-... seri/sıra no.lu ... Hizmet Bedeli

açıklaması ile 295.000,00 TL bedelli faturanın 21.02.2012 tarihinde ödenmiş olan 100.000,00 TL

tutarının tahsilinin talep edildiği,

... tarafından TTK hükümlerine göre yasal sürede işbu bir kısmı ödenen faturaya

ait herhangi bir yazılı ihtar vs. belgenin dosyada bulunmadığı, tespit edildiği, Birleşen Dava Yönünden;

Davaya konu taraflar arasında imzalanan 15.03.2011 tarihli sözleşmenin aşağıda gösterilen 18.maddedeki;

18. ... Birliği, ...’ye ... organizasyonu için ...’nin ödeyeceği kurumlar

vergisi de dahil olmak üzere toplam 1.200.000,00 Euro+KDV ödeyeceği,

Bu bedelin ödenmesi 2011-2012 yarış sezonu için;

Temmuz 2011’de 200.000,00 Euro+KDV

Ağustos 2011-Nisan 2012 arasında aylık 10 eşit ödemede nakden yapılacağı, bu ödeme takvimi, takip eden yarış sezonlarında ise Mayıs ayında başlayarak, takip eden

yılın Nisan ayında sona erecek şekilde aylık 12 eşit taksitte ödeneceği, taksitlerden

birinin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde diğer tüm taksitler muaccel hale

geleceği, tüm ödemeler, fatura karşılığı yapılacak ve ödeme tarihindeki TCMB döviz

satış kuru esas alınacağı tutarı Temmuz ayında ilk ödeme yapılmadığından tüm taksitlerin Türk Borçlar Kanunu 91. Maddeye

göre 31 Temmuz’dan itibaren muaccel hale geldiği iddiası ile talep ettiği, Tarafların ticari defterlerinde işbu sözleşme hükmüne göre ödeme bulunulmadığı, ... Birliği

savunmasında da bu yönde bir beyan olmadığı,(işbu talep belirsiz alacak davası olarak 105.000,00 TL tutar ile dava edilmiştir.)

Birleşen Davada Karşı Dava Yönünden;

... Vakfı tarafından 15.03.2011 tarihli sözleşmenin ... tarafından yükümlülüklerin yerine

getirilmediği iddiası ile şimdilik 50.000,00 TL tutarın dava edildiği,

gerek tarafların ticari defterlerinde gerekse de sunulan deliller incelendiğinde taraf yükümlülüklerinin

ne kadarının yerine getirildiği ya da getirilmediği hususunun para ile ölçülebilen nitelik taşımadığı

anlaşılmakla, Mali açıdan tespit yapılamadığı kanaatine varılmıştır.

Somut olayda, asıl dava konusu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında 03.07.2015 harçlandırma tarihinde ... ... San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından ...

Vakfı aleyhine İlamsız Takipte Ödeme Emri yolu ile takip başlatıldığı, takip talebinde, 195.000,00 TL asıl alacağı, 94.546,95 TL işlemiş faiz 289.546,95 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık % 10,50 avans faizi ile icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte fazlaya ilişkin her türlü hak ve faiz oranlarındaki artıştan doğan hakları saklı kalmak kaydı ile Türk Borçlar Kanunu’nun 100. maddesi uyarınca talep ettiği, takip talebinin sebebi olarak, ... tarafından ...’na düzenlenen 26.12.2011 tarih ve A-... seri/sıra no.lu ...

Hizmet Bedeli açıklaması ile 295.000,00 TL bedelli faturanın bakiye tutarı olan 195.000,00 TL tutarın gösterildiği, -03.07.2015 icra takip tarihi ile dava tarihi olan 2020 yılı itibariyle ... ….Ltd.Şti.’nin ticari defterlerinde icra ile talep ettiği 195.000,00 TL tutarın uyumlu olduğu, ticari defterlerde gösterilen tutar kadar takip başlatıldığı, 31.12.2013 tarihinden itibaren ...’nin 2020 yılı sonuna kadar ...ndan 195.000,00 TL alacaklı olduğu, 03.07.2015 icra takip tarihi ve 2020 yılı dava tarihi itibariyle ...

Birliği’nin ... …..Ltd. Şirketine 196.640,40 TL borçlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir.

Esas davada karşı dava yönünden; ... tarafından icra takip konusu olan ... tarafından ...’na düzenlenen 26.12.2011 tarih ve A-... seri/sıra no.lu ... Hizmet Bedeli açıklaması ile 295.000,00 TL bedelli faturanın 21.02.2012 tarihinde ödenmiş olan 100.000,00 TL tutarının tahsilinin talep edildiği, ... tarafından TTK hükümlerine göre yasal sürede işbu bir kısmı ödenen faturaya ait herhangi bir yazılı ihtar vs. belgenin dosyada bulunmadığı, davacının sözleşme kapsamında bir kısım edimlerini yerine getirdiği ve bu kapsamda davalıdan alacaklı olduğu bu hususun tarafların defterleriyle sabi olduğu davalının karşı davasının haksız olduğu anlaşılmakla karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen Dava Yönünden; davaya konu taraflar arasında imzalanan 15.03.2011 tarihli sözleşmenin 18.maddesinde' 18. ... Birliği, ...’ye ... organizasyonu için ...’nin ödeyeceği kurumlar vergisi de dahil olmak üzere toplam 1.200.000,00 Euro+KDV ödeyecektir. Bu bedelin ödenmesi 2011-2012 yarış sezonu için. Temmuz 2011’de 200.000,00 Euro+KDV Ağustos 2011-Nisan 2012 arasında aylık 10 eşit ödemede nakden yapılacaktır.

Bu ödeme takvimi, takip eden yarış sezonlarında ise Mayıs ayında başlayarak, takip eden yılın Nisan ayında sona erecek şekilde aylık 12 eşit taksitte ödenecektir. Taksitlerden birinin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde diğer tüm taksitler muaccel hale gelecektir.

Tüm ödemeler, fatura karşılığı yapılacak ve ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru esas alınacaktır.' gereğince Temmuz ayında ilk ödeme yapılmadığından tüm taksitlerin Türk Borçlar Kanunu 91. Maddeye göre 31 Temmuz’dan itibaren muaccel hale geldiği iddiası ile talep ettiği,

Tarafların ticari defterlerinde işbu sözleşme hükmüne göre ödeme bulunulmadığı, ... Birliği savunmasında da bu yönde bir beyan olmadığı, tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca, Eylül 2011’deyarışlar başlayacak ve Nisan 2011’de de 200.000 Euro’luk ilk ödeme yapılacaktır. Asli edimler bakımından ilk ödeme yükümlüsü ... Birliği'ndedir.

Ancak asli edim yükümlülükleri dışında ifaya hazırlık hareketi niteliğinde ve her bir taraf bakımından düzenlenmiş yan edim yükümlülükleri de bulunmaktadır. Dolayısıyla her bir tarafın karşı edimini (ödeme ve yarışların fiilen başlaması) ancak bu ifaya hazırlık hareketlerini eş deyişle yan edim yükümlülükleri yerine getirdiği takdirde talep edebileceği düşünülmektedir. Bunlardan bir kısmında taraflar arasında önce ifa yükümlülüğü kararlaştırılmıştır. ...

Birliği tarafından ifa edilmesi gerekenler: (Sözleşmenin D Safarinin Yükümlülükleri başlıklı kısmında 2 numaralı madde-E ... Birliğinin Yükümlülükleri başlıklı kısmın 16 madde) ve önce ... tarafından ifa edilmesi gerekenler: (Sözleşmenin E Safarinin Yükümlülükleri Başlıklı Kısmında 3 ve 4 numaralı madde) olarak belirlenmiştir.

Borçlar Kanunu'nun "İfada Sıra" başlıklı 97.maddesinde "Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." hükmüne yer verilmiştir.

Yani bu hükme göre karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçlu ve alacaklı taraflardan birisinin önceden ifada bulunma yükümlülüğü mevcut değil ise taraflar edim ifalarını aynı anda yapmak zorundadırlar.

Yargı kararlarında bir savunma şekli olarak geçen ödemezlik def'i kavramı BK 97 maddesinin yorumundan doğmuştur. Buna göre karşılıklı (İki tarafa) borç yükleyen sözleşmelerde aynı anda ifa yükümlülüğü bulunan taraflardan biri ifa yükümlülüğünü yerine getirmediği taktirde karşı taraftan ediminin ifasını talep edemeyecektir. Şayet talep edilirse ifa istemi ödemezlik def'i yoluyla reddedilebilecek hale gelebilecektir.

Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmenin karışlıklı asli ve yan edim yükümlülükleri içerdiği, aralarında öncelik sonralık ilişkisi olmadığı, davacı tarafından edimlerin yerine getirilmediği, davalının bu haliyle ödemezlik definden yararlanabileceği anlaşılmakla davacının sözleşme kapsamında alacağın tamamı muaccel olduğundan bahisle alacak talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen davada karşı dava yönünden; ... Vakfı tarafından 15.03.2011 tarihli sözleşmenin ... tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmediği iddiası ile şimdilik 50.000,00 TL tutarın dava edildiği, gerek tarafların ticari defterlerinde gerekse de sunulan deliller incelendiğinde taraf yükümlülüklerinin ne kadarının yerine getirildiği ya da getirilmediği hususunun para ile ölçülebilen nitelik taşımadığı gibi davalının zararını ispatlar herhangi bir delil sunmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan karşı davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır