İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/739 K.2026/344

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil ile davalı arasında ... ili ... ilçesi ... Mahallesi’nde kain; ... Ada, 13 Parsel Numaralarında kayıtlı 25.323 m² yüzölçümlü arsa niteliğinde taşınmaza ilişkin olarak “...

Kirala” şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereği taşınmaz, 5.000.000-TL bedel ile davalı şirkete satıldığı, müvekkil ise sözleşme ekindeki ödeme planında öngörülen ödemeleri Ekim 2016 tarihine kadar düzenli olarak yapmış olmasına rağmen, söz konusu tarih itibariyle ödeme güçlüğüne düştüğü, bunun üzerine davalı tarafça gönderilen ihtarnamede verilen yasal sürenin dolmasıyla sözleşme feshedildiği, ardından sözleşmeye konu taşınmaz, 13.04.2020 tarihinde sözleşme dışı ...

Gıda Tüketim Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.’ye(“... Spot”) 4.900.000-TL bedel ile satıldığı, bu satış işlemi ile birlikte müvekkil şirketin davalı nezdinde bakiye alacağı oluştuğu, bu kapsamda söz konusu alacağın ödenmesi müvekkil şirket tarafından defaatle belirtilmesine rağmen davalı tarafça hiçbir ödeme gerçekleştirilmemiş, tam aksine davalı taraf müvekkil şirketin bu alacağını kapatmaya yönelik olarak birtakım faturalar düzenlediği, bu faturalar tarafımızca ...

15. Noterliği, ... yevmiye, 02.06.2017 tarihli ihtarnamesi ile iade edilmiş, yine aynı ihtarnamede alacak talebimiz yinelendiği, son olarak ...

26. Noterliğinin ... yevmiye, 24.08.2020 tarihli ihtarnamesi ile bakiye alacağın ödemesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı hususu davalıya ihtaren bildirildiği, davalı ise 26.08.2020 tarihinde ihtarnameyi tebliğ almasına rağmen, hiçbir ödeme yapmadığı, bunun üzerine bakiye bedelin ödenmesi için tarafımızca zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığından 20.10.2020 tarihinde Arabuluculuk Son Tutanağı imzalandığı, yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemenizce resen nazara alınacak nedenlerle;

huzurdaki davanın kabulü ile müvekkilin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000-TL’nin; ... 15. Noterliği, 02.06.2017 tarihli, ... Yevmiye Numaralı İhtarname ile davalıya verilen ödeme süresinin son günü olan 15.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanacak temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Söz konusu uyuşmazlıkta kısmi dava ikame edilebilmesi mümkün olmadığını kısmi dava açma hakkı bir dava şartı olan hukuki yararla sınırlı olup davacının kısmi dava ikame etmeye ilişkin olarak herhangi bir hukuki yararının mevcut davada bulunmadığını, davacı her tarafın kısmi dava açmakta bir hukuki yararı bulunmadığından iş bu davanın da dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, iddia edilen alacak miktarı davacı tarafından belirlenmiş ve talep edilen alacak 2.198.175,18 TL olduğunu, huzurdaki iddianın kanunen dinlenebilmesi ve yargılamanın devam edebilmesi için usulüyle haksız ödendiği iddia edilen 2.198.175,

18 TL alacak tutarı üzerinden harcın ikmal edilerek iş bu dava şartının yerine getirilmesine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasında ... 17.Noterliği 12.01.2015 tarih ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, finansal kiralama sözleşmesindeki kira borcunun ödenmemesi üzerine ...

3.Noterliği 15.12.2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek sözleşmeden doğan borçların ödenmemesi halinde fesih edileceğini davacıya İhtar edildiğini, davacıya ihtarnamenin 19.12.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı ihtarnamede belirtilen 60 günlük yasal süre içinde ödeme yapmadığı için sözleşme haklı ve usulüne uygun şekilde fesih edildiğini, davacı firmanın borçlu olduğu edimden daha fazla bir miktarı ifa ettiği takdirde borcunu aşan kısma ilişkin olarak ilgili tarafın iade talebinin Türk Borçlar Kanunu m.78 maddesine göre sebepsiz zenginleşme kapsamına girdiğini,

davanın esasına girilmeden zaman aşımı sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının HMK 318. madde hükmü uyarınca iddialarına dayanak olarak gösterdikleri delilleri taraflarına tebliğ ettirmiş ancak hangi delil ile neyi ispatlayacaklarını mahkemeye ve davalı tarafa bildirmediklerini , savunma haklarının kısıtlandığını, finansal kiralama sözleşme konusu taşınmazın 3 .firma alan ...

Gıda Tüketim Ürünleri Tic.San.Ltd.Şti.’ ne satış işlemi davacının yaşadığı ödeme güçlüğü akabinde aleyhine yapılan icra takipleri açılan davalar sonucu kendi talebi açık rızası ve onayına istinaden ... tapu sicil Müdürlüğü'nün 12.04.2017 tarih ... yevmiye numaralı işlemi ile KDV dahil 4.900.000 TL bedelle gerçekleştirildiğini, davacının iddia ettiği gibi taşınmazın şirketlerinin talebine istinaden satılmadığını,

satış işlemi öncesinde satışı yapılacak taşınmaz üzerinde davacı firma lehine 16/01/2015 tarih 500 yevmiye ile tesis edilmiş olan finansal kiralama sözleşme şerhi belirtmesini de davacının kendi rızası ve imzası ile 07.04.2017 tarihinde tapu takyidat belgesinden açıkça anlaşılacağı üzere terkin edildiğini, taşınmazın 3.cü firmaya satış işlemi öncesi takyidatlardan ari hale getirildiğini, Davacı şirket yetkilisi ... tarafından imzalanmış “teslim ve İbra” belgesinde açıkça şirketlerinin her yönüyle İbra edildiğini bu belgeye istinaden taşınmazın 3.cü firmaya davacının bilgisi ve talebi ile satıldığını,

taşınmaz tapu senedi üstünde her ne kadar KDV dahil 4.900.000 TL satış bedeli olarak gözükse de aslında davacı ile alıcı 3.cü firma olan ...

Spot...Ltd.Şti. arasında iş bu taşınmazın 6.750.000 TL üzerinden satışına dair ayrıca bir protokol akdedildiği ve taraflar arasında ayrıca bir cari hesap ilişkisi mevcut olduğu, şirketlerine ödenilen KDV dahil 4.900.000 TL bedelin dışında kalan tutarında çek ile davacıya ödendiğinin ifade edildiğini, davacı tarafından şirketlerine keşide edilen ...

15.Noterliği 02/06/2017 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ekinde toplam 9 adet faturanın şirketlerine iade edildiğini, davacıya ...

3 Noterliği 12.06.2017 tarih ... yevmiye numarası ile keşide edilen yanıt ihtarnamesi ekinde 9 adet fatura ile şirketlerince kabul edilmeyerek davacıya iade edildiğini ve ihtarnamedeki iddialara yanıt verildiğini, doğal olarak talep edilen alacağa dair temerrüt tarihinin başlangıcının ihtarnamede verilen süre sonu olan 15.06.2017 tarihinde itibaren başlayacağını kabul etmenin hukuken mümkün olmadığını,

temerrüt oluşturacak bir durum hasıl olmadığını belirterek davanın esasına girilmeden huzurdaki davanın “kısmi dava” olmasına gerektirecek hukuki yararın bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği,zamanaşımı itirazlarının dikkate alınarak usulden davanın reddi gerektiğini , davanın esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 22/06/2023 tarihli raporda özetle;

"IV. GÖRÜŞ ve KANAAT :

Hukuki takdir ve değerlendirmesi Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere ;

Davacı firmanın ticari defter kayıtları ve dava dosyası içerisindeki belgelere göre , Davacı ... ....’ nin ödemediği (borç)toplam tutarın 2.737.381,52 TL lduğu , taşınmazın satış bedeli olan 5.000.000,00 TL dan bu bedelin mahsup edilmesi ile davacı ... Tarım ..Ltd.Şti.’ nin davalı ... A.Ş.’ den 2.262.618,48 TL alacak akiyesinin kaldığı ,

Mahkemece davalı ... A.Ş.’ nin belirtmiş olduğu masrafların avacı firmanın alacağından mahsup edilmesi gerektiği kabul edildiği takdirde ; Davacı ... Tic. Ve San.Ltd.Şti.’ nin davalı ... A.Ş.’ den bakiye 41.391,25 TL alacağının kalacağı, görüş ve kanaatine varmış bulunmaktayım." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 25/02/2024 tarihli ek raporda özetle;

"Taraf vekillerinin bilirkişi kök raporuna itirazları dava dosyası içerisinde mevcut bulunan belge-bilgilere göre madde madde değerlendirilerek cevap verilmiş olup, bilirkişi kök raporumdaki görüş ve kanaatimde herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 31/01/2025 tarihli raporda özetle;

TAŞINMAZ SATIŞ BEDELİ: 4.152.542,37

KALAN BORÇ MİKTARI: 2.701.825,41

SİGORTA 1.874,33

TEM.FAİZİ (KDV DAHİL) 239.112,00

GECİKME FAİZİ 11.714,16

MASRAF TOPLAMI (KDV DAHİL) 309.453,49

VEKALET ÜCRETİ 572.130,00

CEZAİ ŞART BEDELİ 54.747,87

TOPLAM BORÇ MİKTARI 3.890.857,26

DAVACI TARAF ALACAĞI 261.685,11

261.685,11 TL olarak hesaplanmıştır. Davacı talebi ise şimdilik kaydı ile 100.000 TL’dir.

3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-y maddesine göre “... Kirala” şeklinde gerçekleşen Finansal Kiralama Sözleşmelerinde taşınmazın devri işlemi KDV’den muaftır. Ancak “... Kirala” sözleşmesi feshedilmesi durumunda, üçüncü kişilere yapılan satışı genel hükümler çerçevesinde KDV ye tabidir. Sözleşmenin fesh edildiği tarihten sonraki kira bedelleri üzerine ve diğer işlemler, ortada geçerli bir finansal kiralama sözleşmesi bulunmamasından dolayı genel oranda KDV tabi olur.

Sözleşmenin fesh edildiği tarihe kadar bu kira bedellerine uygulanan faiz ise vade farkı olarak değerlendirileceğinden söz konusu kira bedellerine uygulanan KDV oranı uygulanacaktır." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları, finansal kiralama sözleşmesi ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın, taraflar arasında yapılan 12/01/2015 tarihli finansal kiralama ve bu sözleşmeye dayalı ...

Kirala sözleşmesi uyarınca sözleşmeye konu taşınmazın 3. Kişiye satılması nedeniyle denkleştirme alacağının tahsili talebine ilişkin olduğu, davacı ile davalı arasında 12/01/2015 tarihinde finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme uyarınca ... ili ... ilçesi, ... Mahallesi, ... 13 parselde kayıtlı taşınmazın ... Kirala şeklinde finansal kiralamaya konu edindiği, bu taşınmazın sözleşme ve dava dışı ..... A.ş'ne satıldığı, davacının işbu dava ile ...

Kirala finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazın satılması nedeniyle ödenen taksitlerin mahsubu ile bakiye denkleştirme alacağını talep ettiği, taraflar arasında düzenlenen ... Kirala finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazın dava dışı şirkete satıldığı, satış aşamasında davalının davacıdan 07/04/2017 tarihinde teslim ve ibra belgesi aldığı, ibra sözleşmesinde davacının davalıyı ''... ...'ya kayıtsız şartsız ibra ettiğimizi beyan eder. Şirketinizin söz konusu ...

Kiralama satış işlemine ait tüm masraf, hukuk giderleri ve vekalet ücreti, ... Kiralama yöntemi ile kiralanan işbu taşınmazın 3. Bir firmaya satışı sebebi ile şirketinizin nezdinde doğmuş/doğacak alım satım harç farkı bedellerinin işbu bedele işleyecek olan gecikme faizi kalemleri, tapuda alım satım işlemi sırasında tüm tapu harç ve operasyonel giderlerin tahsil edilmesini talep eder.

İşbu gayrimenkulün bu bedelle satış işlemine, satıştan gelen bedelin bu şekilde mahsubuna itirazımızın olmadığını, beyan eder, mahsup işlemine ve geçmişte yaptığımız tüm ödemeler sebebi ile şirketinizi ileriye ve geriye etkili olarak en geniş manada ibra ettiğimizi, 6361 sayılı yasanın 33. Maddesinden doğan haklar dahil tüm haklarımızdan feragat ettiğimizi, hiçbir hakkımızın kalmadığını, gayri kabili rücu kabul ve beyan taahhüt ederiz'' şeklinde ibra ettiği, mahkememizce bilirkişi marifetiyle sözleşmeye konu taşınmazla ilgili yapılan ödemeler, işleyen faizler hesaplatıldığı,

taraflar arasındaki sözleşmenin kira bedellerinin ödenmemesi üzerine davalı şirketçe ...

3.Noterliği'nin 15/12/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya mehil verildiği ve kira borçlarının ödenmemesi halinde sözleşmenin fesih edileceğine dair fesih ihtarnamesinin gönderildiği, ihtarnameye rağmen davacının kira ödemelerinde bulunmaması nedeniyle sözleşmenin 17/02/2017 tarihinde feshedildiği, sözleşmeye konu taşınmazın sözleşmenin feshi ve alacağın ödenmemesi üzerine davalı tarafça satıldığı, satış sonucu taraflar arasında 07/04/2017 tarihinde ibra sözleşmesi düzenlendiği, davacının 07/04/2007 tarihli ibranamenin geçerli olduğu, davacının da tacir pozisyonunda bulunduğu,

davacının sözleşmenin-ibranın hukuki sonuçlarını bilmesi gereken tacir kişi olduğu, Yargıtay 11 HD'nin 2022/6904 Esas 2024/2953 Sayılı ilamınında da belirtildiği üzere yapılan ibra sözleşmesinin geçerli olduğunun hüküm altına aldığı, böylece davacının davalıyı ibra sözleşmesinden de açıkça görüleceği üzere tüm hususlardan dolayı ibra ettiği ve herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını belirtmesi karşısında davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davacının davasının reddine,

2-Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75 TL harç ile 6.000,00 TL ıslah harcının mahsubu ile fazla alınan 6.975,75-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

3-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,

4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,

5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 70.622,60-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

6-1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/04/2026

Katip ... Hakim ...