İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/586 K.2022/763

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; şirketinin genel kurul kararlarının bulunduğu karar defterinin kaybolduğunu belirterek davanın kabulü ile 1998 yılında ... 34. Noterliğinden tasdik edildiği iddia edilen geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

TTK’nun 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.

TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).

Zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

Mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalı, zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı, TTK'nın 68. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilerek tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, tasdike tabi defterlerin tasdik edilip edilmediği,

davacıya ait defterler hakkında soruşturma bulunup bulunmadığı ve iddia edilen olayın meydana geldiği yerin tacirin faaliyette bulunduğu yerlerden olup olmadığı hususlarının araştırılarak, ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana gelip gelmediğinin tespiti gerekir (YHGK., 16.03.2016 tarih, 2014/827 Esas, 2016/311 Karar).

Somut olayda, davacı tarafından 1998 yılında tasdik edilmiş geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin 15/06/2022 tarihinde yapılan araştırmada yok olduğunun tespit edildiğinden bahisle zayi belgesi verilmesi istemli işbu dava açılmış ise de; 1998 tasdik tarihli defterler hakkında talepte bulunulduğu dava tarihi itibari ile 10 yıllık saklama yükümlülüğü süresinin üzerinden 14 yıl geçtiği dolayısı ile dava konusu defter ve faturaları saklama yükümlülüğünün artık bulunmadığı bu kapsamda davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla, davanın HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...