İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/841 K.2025/417

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili davacılar ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, iş bu ticari ilişki sebebiyle taraflar arasında cari hesap ekstrelerinde görülen alacak verecek kalemlerine bakıldığında ve müvekkili şirket defter kayıtları incelendiğinde müvekkilin böyle bir borcu olmadığı aksine müvekkili şirketin davalı alacaklı şirketten alacaklı olduğunu, cari hesap ekstresinden de görüleceği üzere, icra takibine konu edilen bonolar davalı şirkete önceden verilen eski tarihli çeklere karşılık olarak verilmiş ve bu bono bedelleri de (o dönem ki çek bedeli olarak) karşı yana ödendiğini,

müvekkiller tarafından davalı şirkete verilen eski tarihli çeklere karşılık, çeklerin yanı sıra davalı şirkete iş bu dava dayanağı olan icra takibinde bahsi geçen bonolarda verilmiş ancak karşı yan davalı şirket çekleri müvekkillere iade etmediğini, davalı yan müvekkilin kendilerine verdiği çekleri ödendiği halde iade etmediği gibi, o çeklere istinaden kendilerine verilen bonoları da hiç ödenmemiş gibi icra takibine konu ettiklerini, asıl alacaklı olan müvekkili şirket ... şirketi olduğunu, davalı şirket tarafından alacaklı sıfatıyla başlatılan ....

İcra Müdürlüğü ...

Esas Sayılı dosyada, dayanak yapılan bonolara ait ödendiğine dair açıklamalı dekontlar mevcut olduğunu, 300.000-TL ödemenin davalı şirkete yapıldığını gösteren 06.07.2022 tarihli dekontun açıklama kısmında açıkça 30.07.2022 tarihli senede istinaden davacı ... adına yapıldığı yazmakta olduğunu, hem ... adına hem de ... şirketi adına yapılan ödemeler mevcut olduğunu, ödeme tarihlerine göre 2021 yılına ait ödemelere de bakıldığında, müvekkili şirket ...'nun davalı şirkete önceki yıllarda verdiği ve tarihleri 2018-2019 olan çeklere istinaden yapılan ödemelere ait dekontlar olduğunu, dekont açıklamalarında cari hesap ödemesi,

çek ödemesi gibi açıklamalar da mevcut olduğunu, bahsi geçen bu çeklere istinaden müvekkillerden icra dosyasının dayanağı olan bonalar alınmış ise de borç ödendiğinden bonolar yönünden de müvekkiller davalıya borçlu olmadığını, ancak bu hususta davalı şirket bahsi geçen çekler için iade faturası kesmiş ama çekleri müvekkil şirket ...'na iade etmediğini, yine iş bu davanın dayanağı olan icra takibinde belirtilen bonolara istinaden davacı müvekkili şirket yine davacı olan ... adına davalı şirkete mal verdiğini,

10.02.2022 tarihli yazışmada da görüldüğü gibi 10.450-kgs*4,35-USD'den paslanmaz çelik verildiğini ve e-irsaliye faturası düzenlendiğini,.

Malların toplam bedeli 47.457,00-USD' olduğunu, ancak davalı yan mal ile yapılan bu ödemeyi de kendi hesaplarından düşmemiş olacak ki kötü niyetli olarak müvekkillere karşı icra takibi başlattıklarını, müvekkillerin borcu olmadığı halde (ödenen borca rağmen) kötü niyetle ikame edilen takip sebebiyle, ileride telafisi imkansız durum oluşmaması için, .... İcra Müdürlüğü ...

Esas Sayılı dosyasındaki takibin müvekkiller yönüyle teminatsız olarak ya da gösterilecek uygun teminat mukabilinde İİK madde 72 anlamında tedbiren durdurulmasına; .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasıyla müvekkiller aleyhine yasal takibe konu edilen ve ödendiği ispat edilmiş olan takipte her iki müvekkilimin borçlu olmadığının tespitini, kötü niyetli olan davalı - alacaklı %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama masrafı ve ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davacılar arasında yıllardır süregelen ticari ilişki bulunmakta olduğunu, davacı yanla müvekkili şirket arasındaki ilişkinin Amerikan Doları (USD) bazında olduğunu, alım satımların USD üzerinden yapıldığını, -cari hesap ekstrelerinden de görüleceği üzere davacı yanın dava dilekçesinin ekinde sunduğu cari hesap ekstresi gerçeği yansıtmadığını, alacak ve borç kalemlerinin yevmiye numaraları dahi ekstrede yer almadığını, asıl alacaklının davacı yan olduğu iddiası tamamıyla yanıltmak adına kurgulanmış bir iddiadan ibaret olduğunu,

icra takibine konu ettikleri 30.07.2022 vadeli senedin ödendiği tarafımızca kabul ettiklerini, davacı yanca müvekkili şirket hesabına peyderpey ödemeler yapılmış ve yapılan bu ödemeler ekli cari hesap ekstresinden ve cari hesaba mahsuben yapılan ödemelere ilişkin dekontlardan da görüleceği üzere davacının cari hesaba ilişkin borcundan düşüldüğünü, davacının 30.07.2022 vadeli senet hariç olmak üzere icra takibine konu diğer senetlerin, başkaca çeklerin ve fatura bedellerinin ödendiğine dair iddiasını asla kabul etmediklerini, davacı ekli cari hesap ekstresine göre USD bazında müvekkili şirkete 428.908,89 USD borçlu olduğunu,

müvekkili şirket tarafından dava dilekçesinde bahsi geçen senetler için iade bordosu düzenlendiğini, ancak bu iade bordrolarının düzenlenmesi Davacı yanı borçlu duruma düşürmek adına yapılan muhasebesel açıdan bir zorunluluk olduğunu, iade bordrosu düzenlenmesi çeklerin iade edileceğine bir karine teşkil etmediğini, çeklerin bedeli taraflarına ödenmediği için çekler davacı yana iade edilmediğini, davacı yan tarafından 10.02.2022 tarihli e-irsaliye'de adı geçen mal fason olarak müvekkili şirkete gönderildiğini,

15.02.2022 tarihli e-irsaliye ile geri gönderilmiş olup fason malın davacı tarafından teslim alındığına dair ... şirketi yetkilisi ... ile yapılan 17.02.2022 tarihli e-mail yazışması mevcut olduğunu, davacı yanın iddia ettiği gibi kendileri tarafından müvekkili şirkete gönderilen malın borca karşılık olmadığı,

fason mala ilişkin olduğu ve fason malın iadesinin yapıldığı ilgili e-irsaliye ve e-mail yazışmalarından açıkça anlaşılmakta olduğunu, müvekkilin alacağını sürüncemede bırakmak amacıyla açılan işbu davanın reddini, İİK m.72/4 uyarınca müvekkilin uğradığı zararın tazmini için davacı borçluların yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava, hukuki niteliği itibari ile; Menfi Tespit davasıdır. Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 1.002.835,02 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ...'den alınan 15/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " tarafların sundukları cari hesap ekstrelerinin ticari defter ve kayıtlarından tespit edilemediği, 2020, 2021 ve 2022 yılları karşılıklı cari hesap ekstrelerinde ki ticari ilişkide fatura mal alım satım kayıtlarının yer almadığı, işlemlerin çek, senet ödemelerinden ibaret olduğu, bu nedenle bu ödemelerin neden yapıldığının da anlaşılamadığı, .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında davalı alacaklı ... şirketinin dosyamız davacılarından.

30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.03.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.04.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.05.2022 vadeli 250.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.07.2022 vadeli 300.000,00 TL bedelli Senetlerin ödenmesini talep ettiği, Sunulan senet suretleri incelendiğinde; tamamının ön yüzünde Ödeyecek olanın davacı ... olduğu, senedin arka yüzünde ilk cironun diğer davacı ...

İç ve Dış Ticaret Ltd.Şti. olduğu, ... .. .Ltd.Şti.nden sonra ise dosyamız davalısı ... şirketi tarafından ciro edildiği, 30.03.2022 vadeli senet için .... Noterliğinden 01.04.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen Ödememe Protestosu düzenlendiği, 30.04.2022 vadeli senet için .... Noterliğinden 09.05.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen Ödememe Protestosu düzenlendiği, 30.05.2022 vadeli senet için ....

Noterliğinden 01.06.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen Ödememe Protestosu düzenlendiği, 30.07.2022 vadeli senet için .... Noterliğinden 03.08.2022 tarih ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen Ödememe Protestosu düzenlendiği, Davacı şirket tarafından dava dilekçesi ile sunduğu banka ödeme dekontları ile işbu 4 adet senedin ödendiğini ispat ettiğini ileri sürmekte olduğu, ancak dekont ve üzerindeki bilgiler incelendiğinde sadece; ...

Bankası'na ait 06.07.2022 tarihli dekont sunulmuştur. Buna göre davacının hesabından davalı ... Ltd.Şti. adına davacının ... Bankası hesabına 300.000,00 TL tutarın ...

30.07.2022 vd. 300.000,00 TL senet karşılığı 30.151 USD senet karşılığı kur 9,95 açıklaması ile gönderilen dekontun iş bu 4 adet senet ile ilintili olabileceği, diğer banka dekontları ile ödenmeyen senetler arasında bir ilginin bulunamadığı, Davalı vekilinin 16.01.2023 tarihli ikinci cevap dilekçesinin 2 no.lu maddesinde.

"Davacı yanın belirttiği ve eke sundukları dekontta da sabit olduğu üzere icra takibine konu edilen 30.07.2022 vadeli senedin ödendiğinin taraflarınca kabul edilmediğini...."" davacının 30.07.2022 vadeli senet hariç olmak üzere icra takibine konu diğer senetlerin, başkaca çeklerin ve fatura bedellerinin ödendiğine dair iddiasını asla kabul etmediklerini.. ." Beyan ettiği, iki cümledeki çelişkinin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olacağı,

Esasen tarafların uyumsuz cari hesap ekstreleri ile sunulan kayıtların yetersizliği diğer yandan inceleme öncesi talep edilmesine rağmen cari hesap ekstrelerindeki tüm işlemlere ait belgelerin ibraz edilmemesi nedeni ile uyuşmazlığın çözülemeyeceği, Sonucuna varılmaktadır." şeklinde rapor sunduğu görüldü.

Bilirkişi Filiz Canverenden alınan 27.02.2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle : ".... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı alacaklı ... şirketi dosyamız davacılarından.

30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.03.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.04.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.05.2022 vadeli 250.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.07.2022 vadeli 300.000,00 TL bedelli Senetlerin ödenmesini talep ettiği, Davacı şirketin ticari defterlerinde 13.09.2021 tarihinde 4 adet senedin davalıya verilmesi şeklinde kayıt edildiği, 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.07.2022 vadeli 300.000,00 TL bedelli senedin davacı tarafından davalıya ödendiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde de bu hususun kabul edildiği,

Yıllar itibari ile çek/çek iadeleri/senet v.s. ödeme/tahsilatlardan kaynaklı cari hesap ilişkilerindeki tutarsızlık ile dava dilekçesinde davaya konu bonoların hangi çek/çeklere karşılık verildiğinin izah edilememesi kayıtlardan da tespit edilememesi ve belgelerinde davacı tarafından sunulamaması nedeni ile davaya konu 4 bonodan davalı tarafın tahsilini kabul ettiği 300.000,00 TL tutarlı bono dışındaki diğer 650.000,00 TL toplamı olan 3 bono için tespit yapma olanağı bulunmadığı, " şeklinde ek rapor sunduğu görüldü.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda; dava menfi tespit davası olup, menfi tespite konu olan bonoların .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.03.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.04.2022 vadeli 200.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.05.2022 vadeli 250.000,00 TL bedelli 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.07.2022 vadeli 300.000,00 TL bedelli senetler olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesine göre davacı şirketin ticari defterlerinde 13.09.2021 tarihinde 4 adet senedin davalıya verilmesi şeklinde kayıt edildiği, 30.08.2021 düzenlenme tarihli 30.07.2022 vadeli 300.000,00 TL bedelli senedin davacı tarafından davalıya ödendiği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde de bu hususun kabul edildiği görülmekle .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası alacak kalemlerinden 300.000,00 TL (30.07.

2022 vadeli senet bedeli), 326,58 TL (senet protesto bedeli), 900,00 TL (senet komisyon bedeli), 7.508,22 TL (03.08.2022-30.09.2022 arası işlemiş faiz) olmak üzere 308.734,80 TL lik kısımdan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Yapılan mali incelemeye göre yıllar itibari ile çek/çek iadeleri/senet v.s. ödeme/tahsilatlardan kaynaklı cari hesap ilişkilerindeki tutarsızlık ile dava dilekçesinde davaya konu bonoların hangi çek/çeklere karşılık verildiğinin izah edilememesi ve kayıtlardan da tespit edilememesi ve belgelerinde davacı tarafından sunulamaması nedeni ile davaya konu 4 bonodan davalı tarafın tahsilini kabul ettiği 300.000,00 TL tutarlı bono dışındaki diğer 650.000,00 TL toplamı olan 3 bono için tespit yapılamadığı,

buna göre de borçlu olunmadığı veya ödendiği ispatlanamayan diğer senetler ve bu senetlere bağlı olarak talep edilen alacak kalemleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulüne;

.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası alacak kalemlerinden 300.000,00 TL (30.07. 2022 vadeli senet bedeli), 326,58 TL (senet protesto bedeli), 900,00 TL (senet komisyon bedeli), 7.508,22 TL (03.08.2022-30.09.2022 arası işlemiş faiz) olmak üzere 308.734,80 TL lik kısımdan dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2-Fazlaya ilişkin 694.100,22 TL'lik kısma yönelik davanın reddine,

3-Davacı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine,

4-Davalı tarafın İİK 72/4 maddesi kapsamında talep ettiği tazminat talebinin koşulları oluşmadığından reddine,

5-Karar harcı 21.089,67 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 17.125,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.963,75 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

6-Davacılar tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvuru, 17.125,92 TL peşin nispi harç 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 17.218,12 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacılara ödenmesine,

7-Davacılar tarafından yapılan 248,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.500,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.748,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 846,00 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9-Davacılar taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 49.397,57TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

10-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 108.115,03 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

11-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne oy birliği ile karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/05/2025

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır