İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/357 K.2025/1037

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı'nın .... İcra müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasıyla ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 31/03/2017 tarihli, 15.000,00-TL miktarlı çek hakkında müvekkili şirkete çek keşidecisi ...İnş Taah Paz Tic ve San Ltd Şti 'ne, ... ... ve ... ...

Ltd Şti aleyhine 04/04/2017 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi yaptığını ödeme emrinin müvekkiline henüz tebliğ edilmediğini, takibe konu çekin müvekkili elindeyken çalışanı tarafından çaldırıldığını, çalınan çekler için ...

4 ATM ... esas dosyasında çek iptali davasının açıldığını ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcığılına 2017/... sayılı soruşturma dosyasıyla şikayette bulunduklarını, belirlenecek bir teminat karşılığından takibin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasını, veznedeki paranın alacaklıya ödenmemesini, takibe konu çek yönünden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, çeki kötü niyetle iktisap eden davalıya çeklerin ödenmesi halinde bedellerinin istirdadını, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Çekin ileri tarihli olarak keşide edildiğini, çekin iptali için açılan davanın çekteki keşide tarihi olan 31/03/2017 tarihinden önce 12/10/2016 da açıldığını, ticaret sicile yazı yazılarak 12/10/2016 tarihinden önce şirketi temsilen yetkili kişilerin kimler olduğunun ve başka kişilerin yetkili olması durumunda imza örneklerinin alınmasını, istirdat talebinin ise çeki eline geçmiş bulunan hamilin ancak kötü niyetli iktisap ettiğinin ispatlanması halinde çeki veya bedeli vermekle mükellef olacağını, talebin reddinin gerektiğini, bu sebeplerde davanın reddini, yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dava konusu miktarın talep edildiği .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış olup, incelenmesinde; alacaklının işbu dosyamızın davalısı, borçlunun işbu dosyamızın davacısı, alacak kalemlerinin 15.000,00 TL asıl alacak , 16,03 TL işlemiş faiz, 1.500,00 TL tazminat, 45,00 TL komisyon ihtarname gideri olmak üzere toplam 16.561,03 TL olduğu, takip dayanağının 15.000,00 TL bedelli 1 adet çek olduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 10/12/2024 tarihli raporda özetle;

"-... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited şirketinin faal olduğu;

- ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited şirketinin sahibinin ... Olduğu;

- ...’ın ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited şirketinde ortaklığının bulunmadığı; adı geçen şirketi münferiden 05.02.2029 tarihine kadar temsil yetkisine sahip olduğuna" şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 12/11/2025 tarihli raporda özetle;

"Kök rapordaki görüşü aynen tekrar ediyoruz" şeklinde görüş bildirilmiştir.

Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, icra dosyası, İstanbul BAM 12. HD'nin 2020/1044 Esas, 2023/358 Karar sayılı geri çevirme ilamı ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; Davanın .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile çek veya çek bedelinin istirdatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin önceki kararında "Davacı şirket yetkililerinin imza örnekleri alınarak ilgili kurumlardan imza sirküleride dosyaya getirilerek imza incelemesi için bilirkişiye verilmiş bilirkişi raporunda " mukayeseye esas imzaları ile aralarında genci biçimlendirme, imza yolu vc kaligrafik özellikler yönünden aynı elden çıktıklarım gösterir nitelikle bulgular saptanmadjğmdan inceleme konusu» ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, keşidecisi "... Tek.Isıt. vc Soğ. Sis. İnş. Taah.

Paz. Tic. ve San. Lt," olan, "... 3) .03.2017" keşide yer ve tarihlî, ''..." numara ve 5.i)00/()nbeşbin IV meblağlı, çek aslının arka yüzünde "... İsı ve Kndüstri Mam.Paz. ve Tic. Ltd.ŞtL.." içerikli kaşe izinin üzerinde atılı bulunan 1.ciranta im/asmın, davacı şirket yetkilileri ... Tenik veya ...'ın eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır." şeklinde raporunu sunmuştur.

Netice olarak, taraf dilekçelerindeki iddia ve itirazlar, icra dosyası, dosyaya temin edilen belgeler ve aldırılan bilirkişi raporundan, çekte bulunan imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı, dolayısıyla davacının dava konusu çekten dolayı borçlu ve sorumlu olmadığı kanaatine varılarak, davanın menfi tespit talebi yönünden kabulü ile davacının dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davadaki taleplerden birisi de çek iadesi istemine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK 792.

Maddesinde (eski TTK 704) "çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu çeklerde ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, dosya kapsamı itibariyle davalının ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmadığı, davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu ispatlanamadığından davanın istirdat talebi yönünden reddine karar verilmiştir." şeklinde karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 12. HD'nin 2020/1044 Esas, 2023/358 Karar sayılı geri çevirme ilamıyla "...Çekte davalıdan önceki ciranta olarak görünen ...

Tekstil ...Ltd Şti'nin ise gerçekte varolup olmadığı, faaliyetinin bulunup bulunmadığı hususu dosyadan anlaşılamadığı gibi mahkemece bu hususta ticaret sicilinden veya vergi dairesinden araştırma yapılmamıştır. Bu durumda ...

Tekstil ...Ltd Şti'nin hayali bir şirket olup olmadığı, faaliyetinin bulunup bulunmadığı hususları da araştırılarak davalının çeki iktisap ederken yeterli araştırma yapıp yapmadığı, iktisapta ağır kusurlu olup olmadığı, çek bedelinin istirdadının gerekip gerekmediği hususu bahsi geçen eksiklikler giderildikten sonra tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklinde Mahkememiz kararının kaldırılarak iade edildiği, Mahkememizce geri çevirme ilamı doğrultusunda araştırma ve incelemeler yapıldığı, yapılan tespit ve değerlendirmelerde ...

Şirketinin 23/07/1998 tarihinde ticaret sicile tescil edildiği ve halen faal olduğunun bildirildiği, ayrıca Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da ... Tekstil şirketinin faal olduğunun rapor edildiği, vergi dairelerine yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazılarda da ...

Tekstil şirketinin vergiyle ilgili yükümlülüklerini yerine getirdiğinin tespit edildiği, bu tespitler ve değerlendirmeler ışığında Mahkememizin önceki kararındaki gerekçeler baki kalmak kaydıyla davacının çekin veya çek bedelinin istirdatına yönelik talebi açısından ...

Tekstil Şirketinin hayali bir şirket olmadığı faal olduğu, ticari faaliyetini devam ettirdiği, davalının ağır kusurlu olduğunun dosya kapsamından anlaşılmadığı gibi davacının, davalının ağır kusurlu olduğunu ispatlayamadığı, Mahkememizin önceki kararındaki gerekçeler ve geri çevirme ilamı üzerine yapılan araştırma üzerine çekteki imzanın davacıya ait olmaması nedeniyle menfi tespit talebinin kabulüne, davalının ağır kusurlu olduğu ispat edilemediğinden çekin istirdatının reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davacı tarafın menfi tespite ilişkin talebinin KABULÜ ile; .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... esas sayılı takip dosyasına konu 15.000,00 TL lik çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2-Davacı tarafın çekin veya çek bedelinin istirdatına yönelik talebinin reddine,

3-Alınması gereken 1.024,65-TL karar ve ilam harcından 256,17-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 768,48-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 292,17-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 6.927,85-TL masraf ile 54,40-TL istinaf karar harcı ile 148,60-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcı olmak üzere toplam 7.423,02-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2025

Katip ... Hakim ...