İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/505 K.2023/909

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket, yapılan ticari iş sebebi ile müşterilerinden ... ... Nakliye Ltd. Şti.'ye, düzenleyeninin kendisinin olduğu. 25.07.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli çeki keşide ettiğini, söz konusu çekin de muhatap şirkete ... Kargo ile 18.04.2023 Günü gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiğini, ayrıca yine. Keşideci ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Tarafından müvekkil şirket lehine düzenlenen 16.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çeki ile Keşideci ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından müvekkil şirket lehine düzenlenen 23.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çeki, aynı kargo içinde muhatap ... ... Nakliye Ltd. Şti. İsimli şirkete ...

Kargo ile 18.04.2023 Günü gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiğini, ancak ...

Kargo firmasından tarafımıza verilen bilgiye ve dilekçemiz ekinde sunmuş olduğumuz kargo firması tarafından verilen yazıdan da açıkça anlaşılacağı üzere, kargomuz hiçbir surette alıcısına ulaştırılamamış olup halen araştırıldığı belirtilmiş olup haricen edindiğimiz bilgiye göre de kargo personeli tarafından kargo aracı içindeki kargolar yakılmış olup, muhatap şirket adına düzenlenen ve keşide edilen çek de söz konusu yangında zayi olduğunu,

her ne kadar kargo şirketi tarafından çekin zayiine ilişkin tarafımıza bilgi verilmiş olsa da söz konusu çekin yanmaması ve kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve kullanılması ihtimali bulunmakta olduğunu, dava konusu çekin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi, müvekkil şirketin açıkça mağduriyetine neden olacağını, bu sebeplerle öncelikle 25.07.2023 vade tarihli ... A.Ş. ...

Şubesi'nin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli 1 adet çekinin ibrazında ilgili banka tarafından ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesini, ayrıca belirtilen çek ile birlikte bilgileri yazılı ve dilekçe ekinde de fotokopileri mevcut bulunan diğer 2 adet çekin iptali gerektiğini, tüm bu n edenlerle. Müvekkil şirket tarafından ... ... Nakliye Ltd. Şti. Lehine düzenlenen 25.07.2023 vade tarihli ... A.Ş. ...

Şubesi'nin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli çekin ibrazı halinde karşılıklarının muhatap banka tarafından ibraz edene ödenmemesi için tedbir kararı verilmesine, yapılacak inceleme sonunda belirtilen; ... Lastik San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... ... Nakliye Ltd. Şti. Lehine düzenlenen 25.07.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli 1 adet çek, Keşideci ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Tarafından müvekkil şirket lehine düzenlenen 16.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli 1 adet çek ve Keşideci ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından müvekkil şirket lehine düzenlenen 23.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli 1 adet çek olmak üzere yukarıda bilgileri yazılı 3 adet çek hakkında kıymetli evrakın iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çeklerin iptali istemine ilişkindir.

TTK.nun 762 .maddeleri gereğince zayi edildiğine dair Ticaret Sicil Gazetesi aracılığı ile birer hafta ara ile 3 defa ilan yapılmış olup, buna ilişkin olarak ilanların suretleri dosyamız içine alınmıştır.

Mahkememizce dava konusu çeklere ilişkin %20 teminatın mahkeme dosyasına depo edilmesi veya teminat mektubu sunulması halinde ödeme yasağı karar verilmiş olup, Mahkememizce tayin edilen teminat bedelinin davacı vekilince dosyaya depo etmemesi nedeniyle ödeme yasağı kararı uygulanmamıştır.

İlgili bankalara müzekkere yazılmış, çeklerin ibraz olup olmadığı, ibraz olunmuş ise kimlik bilgilerinin ve çeklerin birer nushası istenmiştir.

... tarafından verilen cevabi yazıda, ilgili çeklerin ibrazına ilişkin banka kayıtlarında herhangi bir bilgiye rastlanmadığının bildirildiği görülmüştür.

Hukuk sistemimizde kıymetli evrakların ancak zayi nedeniyle iptalinin talep edilebileceği Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yasal düzenlemeler gereğince kuşkusuz olup, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; dava dilekçesi ile; dava dilekçesinde bilgileri verilen çeklerin kargo şirketi çalışanı tarafından yakıldığından bahisle ilgili çeklerin iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinde zayi nedeniyle iptali talep edilen ... Lastik San. Ve Tic. A.Ş tarafından ... ... Nakliye Ltd. Şti. Lehine düzenlenen 25/07/2023 vade tarihli, ... A.Ş ... Şubesinin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli 1 adet çekin keşidecisinin davacı şirketin kendisi olup, yukarıda zikredilen yasa hükümleri gereğince çek hesabı sahibi olan keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gibi çek için ödemeden men kararı verilmesini de isteyemeyeceği dikkate alınarak ... Lastik San. Ve Tic. A.Ş tarafından ... ... Nakliye Ltd. Şti. Lehine düzenlenen 25/07/2023 vade tarihli, ... A.Ş ... Şubesinin ... numaralı ve 965.350,00 TL bedelli çek yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından davacı şirket lehine düzenlenen 16.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli ve 23.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli olmak üzere iki adet çek yönünden ise çeklerin zayi nedeniyle iptaline ilişkin yeterli kanaat oluştuğundan, davanın kabulü ile Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Tarafından davacı şirket lehine düzenlenen 16.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli ve 23.06.2023 vade tarihli ... A.Ş. ... Şubesi'nin ... Seri numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza