İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/505 K.2023/1036

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle. Müvekkilinin eczacı olduğunu, tanınmış ve iş hacmi büyük olan 25 yıllık bir firma olduğunu, davalının ise müvekkiline ürün tedarik eden firmalardan birisi olduğunu ve davalı ile uzun yıllara varan iş alışverişlerinin bulunduğunu, taraflar arasındaki süregelen ticari alışverişe binaen, davalıya davaya konu teslim edilmemiş mallar için... Bankası A.Ş.

Aliağa Şubesi 20/06/2023 vadeli 500.000,00 TL tutarında çek teslim edildiğini, davalı tarafça teslim edilmemiş mallar için 11/05/2023 tarihli faturanın müvekkiline verildiğini, ancak fatura konusu olan bu malların müvekkiline teslim edilmediğini, taraflar arasında uzun yıllar süregelen ticaret gereği de güven ilişkisi kurulmuş olması dolayısıyla bu şekilde işlem yürütüldüğünü, ancak malların teslimatının gecikmesi üzerine müvekkilinin haricen araştırması ile öğrendiğine göre davalının ilaç deposunu kapattığını, piyasada birçok kişiye malın teslimini yapmadığının öğrenildiğini, tüm bu nedenlerle,

davalının ve/veya davalının çeki ciro ettiği üçüncü şahıslar tarafından çeke dayalı olarak müvekkiline karşı başlatılması muhtemel olan icra takibinden önce mahkemece gerekirse çek bedelinin %15'inden (yüzde onbeşinden) aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, bedelsiz kalan çek bedelinin muhattap bankalar tarafından davalıya ve/veya 3.kişilere ödenmesinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek muhattap bankaların merkez ve ilgili şubelerine müzekkere yazılmasına,

davalı ve/veya davalının çeki ciro ettiği üçüncü şahıslar tarafından ilgili çeklerin icra takibine dayanak gösterilmemesi hakkında da ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca davalı tarafından sözleşmeye konu işlerin eksik ve gereği gibi yerine getirilmemesi nedenleriyle müvekkili tarafından davalıya keşide edilen toplam 500.000-TL sinin bedelsiz kaldığının tespitine, bedelsiz kalan çek bakımından müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, bedelsiz kalan çeklerin davalı tarafından müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalıya usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmış olmasına rağmen davalı tarafça esasa cevap süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında ... Bankası A.Ş'ye müzekkere yazılmış olup, gelen 14.07.2023 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir. 2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında ... T.A.Ş'ye müzekkere yazılmış olup, gelen 02.08.2023 tarihli cevabi yazı dosyaya delil olarak eklenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ / KABUL

Davanın; İİK.'nun 72.madde hükmüne göre açılmış dava konusu 1 adet çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu,

Davacının; satın alınan mallar karşılığında ... A.Ş Aliağa Şubesine ait... nolu, 20.06.2023 vadeli 500.000,00 TL tutarındaki çekin davalıya teslim edildiğini, davalı tarafça teslim edilmemiş mallar için 11.05.2023 tarihli faturanın kendisine verildiğini ancak satın alınan malların teslim edilmediğinin ve çekinde bedelsiz kaldığının iddia ettiği,

4721 sayılı TMK’nun 6. maddesinde, “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguları ispatla yükümlüdür.” ve HMK'nun 190. maddesinde “(1)İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”düzenlemelerin bulunduğu,

İspat yükü üzerine düşen tarafın ancak ispata “elverişli” deliller ile iddiasının haklılığını kanıtlayabileceği, HMK’nın 200. maddesinde belli miktarın üzerindeki uyuşmazlıklar yönünden bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukukî işlemlerin senetle ispatını zorunlu kılındığı ve bu miktar dâhilinde kalan bir alacağın takdiri delillerle ispatına imkân vermediği,

Kural olarak çekin, bir ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde bir karinenin mevcut olduğu, bu karinenin aksini iddia eden davacının, dava konusu çekin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğu, somut olayda ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı tarafın mal teslim edilmediğine ilişkin iddialarını yazılı delil ve belgelerle ispatlayamadığı, davacı vekilinin, mahkememiz huzurunda açıkça davalı tarafa yemin teklif etmek istemediklerini de beyan ettiği, böylelikle, ispat yükü kendisinde bulunan davacın iddialarını ispatlayamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

Davanın REDDİNE,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta mahkememize yatırılan 8.538,75 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 8.268,90 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 73.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza