İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/817 K.2024/631

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda, davalı şirketler çalışanı ... tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı dosyada İş Hukuku kaynaklanan alacaklarının tahsili için dava açıldığını kabul edilerek alacaklarının tahsil etmesinden kaynaklandığı, davalı şirketin çalışanların her türlü özlük haklarını ödemekle mükellef olmasına rağmen çalışan ... alacaklarının müvekkili kurumdan tahsiline karar verildiğini, ... İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası ile takibe konu edilen ve kurumları tarafından 11.883,36-TL 08/10/2015 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesine ayrıca vekalet ücretininde karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... Tur. Turizm tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkisiz yerde açıldığını, görevli mahkemenin iş mahkemeleri olduğunu, davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olup reddini talep ettikleri, kuruma karşı alacak davası açıldığı ve bedelin de tahsil edildiği ileri sürüldüğünü, dava dosyasının taraflara ihbar edilmediğini, dava dosyası ve delillerinin de kendilerine tebliğ edilmemiş olduğunu, dava dilekçesinde talep edilen alacak kalemlerine ilişkin herhangi bir açıklık bulunmadığını, ... 'in şirketleri bünyesinde toplam iki ay belirli süreli iş akdi ile çalıştığını, bu süre ve sözleşmenin niteliği gözetildiğinde davacının kıdem tazminatına hak kazanamadığının görüleceğini,

davacı tarafın icra dairesine yatırdığı miktarın tamamını talep ettiği anlaşılan fakat yatırılan para alacak kalemleri ifade edilmemiş olduğu davanın ihbar edilmemiş olması yargılama ve icra giderleri faiz, harç ve avukatlık ücretleri gibi miktarları da ödeme yükümlülüğü bulunmadığınından bahisle davanın reddini talep etmiş oldukları anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı ... ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğni, ayrıca İstanbul Mahkemeleri yetkili olmadığından bahisle yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine mahkemece işin esasına girilmesi halinde ise esastan reddine karar verilmesini, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiş olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dava, Alacak davasıdır.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen 20/03/2018 tarihli 2018/170 karar sayılı dosyası İST BAM 17 HD 02/11/2023 tarih, 2022/675 esas ve 2023/1159 karar sayılı ilamı ile kaldırılarak mahkememize gönderilmiş dava mahkememizin işbu esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.

Bilirkişi İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı ...'nin mahkememize sunmuş olduğu 03/10/2017 tarihli kök raporunda özetle; "İş Kanunu' nun 2 İnci maddesinin altıncı fıkrası; bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet ücretine İlişkin yardımcı işlerde veya hizmet üretimine İlişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde Eşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı İşveren arasından kurulan ilişkinin asıl işveren-alt işveren İlişkisi olduğu açıkça belirtilmiştir. Asıl İşveren-alt işveren ilişkisinin unsurları,

a) asıl İşveren vc buna ait bir işyerinin varlığı,

b) işverenin işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine İlişkin bir işin diğer bir işverene verilmesi,

c) alt işverenin asıl işverene ait bir işi üstlenmesi,

d)yardımcı işin başka bir işverene verilmesi, asıl işin bir bölümünün verilmesi halinde de verilen işin işletmenin ve işin gerekleri İle teknolojik nedenle uzmanlık gerektirmesi,

e) alt işverenin işçilerinin sadece asıl işverenden aldığı bu işte çalıştırması olarak sayılabilir.

Bu doğrultuda iki işveren arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olarak kabul edilebilmesi için yukarıda belirtilen tüm unsurlar bulunmalıdır. Asıl işveren-alt işveren ilişkinin ön koşulu asıl işverenin kendisine ait bîr İşyerinin bulunması ve bu işyerinde işçi çalıştırılmasıdır. Bu unsurun sonucu olarak bir kimse kendisine ait bir işi, işçi çalıştırmaksızın bir başkasına vermiş ise îş Kanunu 2. maddesi anlamında bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi söz konusu olmayacaktır. Asıl işverene yönelik aranan hususlar, alt işveren yönünden de geçcrlİdir. Alt işverenin de, İş Kanunu anlamında bir işveren olduğu dikkate alındığında. İşyerinin bulunması ve burada kendi İşçilerini çalıştırması gerekir.

... isimli işçinin davacı kuruma işyerinde İşyerinde 12.01.2010-31,12,2013 tarihleri arasında 3 yıl II ay 19 gün suresinde davalı şirketler sigortasında olmak kaydıyla davacı kurum işyerinde temizlik işlerinde fiilen çalıştığı sabittir, Davaya konu İşyerinin temizlik işinin I, 2, 3 numaralı davalı şirketlerden hizmet satın alınmak suretiyle temin edildiği amlan şirketlerle yapılan Hizmet Al im lan Tip Sözleşmelerinin 36.1 ve 36.2 hükümleri gereği, davalı şirketin çalışanların her türlü özlük haklarını ödemekle mükellef olduğu, davacı kurumun sorumluluğunun bulunmadığı iddia edilmiştir.

Rücu talebinin kıdem vc ihbar tazminatı ödemesinden kaynaklandığı, kıdem ve ihbar tazminatının iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı olduğu, İşyeri vc İş sözleşmesinin devri kuralları gereği son alt işveren sıfatına sahip 1 numaralı davalı şirketin kıdem ve ihbar tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı bakanlık ile davalı şirketler arasındaki İlişkinin asıl işveren alt İşveren ilişkisi olduğunun kabulü sebebiyle son alt işveren sıfatına sahip I numaralı davalı şirketin (... Org. înş. Tem. ve Sos. Hizm. San. Tîc. Ltd. Şti) kıdem ve ihbar tazminatı alacağına ilişkin taleplerin tamamından işyeri ve iş sözleşmesinin devri kuralları gereği sorumlu olduğu kabul edilerek, davacı kurumun 1 numaralı davalı (... Org. înş. Tem, ve Sos, Hizm, San, Tic, Ltd.

Şti) şirketten 11,883,36,-TL tutarında alacaklı olduğu, söz konusu tutarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili gerektiği yönünde görüş ve kanaatinde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.

Lüzum üzerine bilirkişinin sunmuş olduğu 12/02/2018 tarihli Ek raporunda özetle: Davacı kurumun I numaralı davalı ... şirketinden 11,883,86,-TL tutarında alacaklı olduğu. 2 numaralı davalı ...-Tur şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 622,71.-TL ve 3 numaralı davalı Tem-Ser şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 9.375,17.-TL tutarla sınırlı olduğu, söz konusu tutarların dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsili gerektiği kanaati ile rapor düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu, sicil dosyası, ödeme bilgileri ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın dava dışı işçinin çalıştırılması dolayısıyla davacı şirketin ödediği işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline ilişkin olduğu, ....Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davanın istinaf edilmesi üzerine, İST BAM 17 HD 02/11/2023 tarih, 2022/675 esas ve 2023/1159 karar sayılı ilamı ile kaldırılarak mahkememizin görevli olduğu gerekçesiyle, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği,

Davanın davacının dava dışı işçiye yaptığı kıdem ve ihbar tazminatı kalemlerinden oluşan işçilik alacağı ödemelerinin davalı alt işverenlerden rücuen tahsili talebinden ibaret olduğu, davalıların davanın reddini savunduğu, husumetin çözümü için taraflar arasında asıl işveren alt iş veren ilişkisi bulunup bulunmadığı, dava dışı işçiye yapılan ödeme kalemlerinden hangi alt işverenlerin ne oranda sorumlu oldukları ve Sorumlu olunan miktarın tespiti gerektiği, kesinleşen iş mahkemesi ilamı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, taraflar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisinin sabit olduğu,

dava dışı işçiye davaya konu ödemenin yapıldığına dair tereddüt bulunmadığı, sorumluluğun tespiti açısından imzalanan sözleşmede sorumluluğu düzenleyen maddelerin dikkate alınması gerektiği, hizmet alımları TİP sözleşmesinin 36.1 ve 36.2 hükümleri uyarınca "davalı şirketlerin çalışanlarının her türlü özlük haklarını ödemekle mükellef olduğu" düzenlemesinin getirildiği,

bu bağlamda davalı alt işverenlerin kıdem tazminatı yönünden her alt işverenin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, ihbar tazminatı yönünden ise son alt işverenin sorumlu olduğu yasa kuralı gereği tarafların sorumluluk miktarlarının belirlendiği ve bu miktarlar üzerinden değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır