İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/95 K.2023/128

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile, hesap sahibi müvekkili şirket olan muhatabı ... Bankası 224 Kodlu ... Şubesi olmak üzere. 2013 yılı koçanına ait ... Hesap Numaralı, ...(EUR) Çek Numaralı ve 2013 yılı koçanına ait, ... Hesap Numaralı, ...(USD), ...(USD) ve ...(USD) Çek Numaralı, yaprak durumu boş olan imzalı toplam dört adet imzalı çekin müvekkili şirket uhdesinde iken zayi olduğunu, TTK'nın 651/2.

Maddesine göre, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaının ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahsın senedin iptalini isteyebileceğini, müvekkili şirket uhdesindeyken kaybolan çekin üçüncü kişiler eline geçerek tedavüle girmesinin, hem müvekkili şirketin ağır şekilde mağduriyetine neden olacağını, hem de üçüncü kişiler tarafından haksız kazanç sağlamanın yolunu açacağını, davaya konu çeklerin tedavüle girerek tahsil edilmesini ve müvekkilinin zarara uğramasının önüne geçilmesi adına tedbir mahiyetinde ödeme yasağı konulmasına ve neticesinde çeklerin iptaline karar verilmesi talep ettiklerini belirterek,

hesap sahibi müvekkili, muhatabı ... Bankası 224 Kodlu ... Şubesi olmak üzere, 2013 yılı koçanına ait; ...(EUR) Hesabı, ... Çek Numaralı, ... (USD) Hesabı, ... Çek Numaralı, ... (USD) Hesabı, ... Çek Numaralı, ... (USD) Hesabı, ... Çek Numaralı olmak üzere, boş ve imzalı toplam dört adet çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı, 02/02/2023 tarihli görevsizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilmiştir.

Dava, boş çek yapraklarının TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Hukuk sistemimizde kıymetli evrakların ancak zayi nedeniyle iptalinin talep edilebileceği Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yasal düzenlemeler gereğince kuşkusuz olup, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı keşideci vekili tarafından, davacı şirket elinde iken kaybolduğu iddiası ile boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Talep, boş çek yaprakları hakkında olup, TTK 780. Maddesi uyarınca boş çek yaprakları çek vasfında olmadığından ve ayrıca çek hesabı sahibi olan keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı gözetildiğinde, somut olayda iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...