İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/187 K.2025/911

DAVA lacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:23/09/2022

KARAR TARİHİ:02/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;: Müvekkili ... ... A.Ş.' nin boya sektöründe faaliyet gösterdiğini, ve ...

Yapı Ticaret- ...' un ise müvekkilinin alt firması olduğunu, müvekkilinin Türkiye çapında bayilerine farklı boya renkleri oluşturabilmeleri adına renklendirme ve karıştırma makineleri ve bu makinelerin kullanılmasını sağlayan bilgisayar ve ekipmanlarını gerekli yazılımları ile birlikte ödünç vermekte olduğunu, bu kapsamda taraflar başlığı kira sözleşmesi olsa da kullanım ödüncü sözleşmesi imzalandığını, sözleşmelerin türünün tasnifi açısından dikkate alınacak hususlar;

sözleşmenin içeriği, tarafların yükümlülükleri, bedel ödenip ödenmemesi gibi konular olduğunu, bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin başlığında her ne kadar kira sözleşmesi lafzı geçse de ilişkinin karşılıksız olması, emanet verilme durumları göz önüne alındığında taraflar arasında ödünç ilişkisi olduğunu, bir ilişkinin kira ilişkisi olarak tasnif edilebilmesi için sözleşmeye konu malların kullanımı karşılığında malikin bir kazanımı olması gerektiğinin açık olduğunu, bununla beraber malik olan müvekkiline ihtilafa konu ilişkiden bir kazanımının olmadığını, bu işleyiş kapsamında müvekkilinin bayisi ...

Yapı Ticaret- ...'a maliki olduğu, sözleşmede sayılan 1 adet ... marka ... seri numaralı renklendirme makinesi, 1 adet ... marka ... seri numaralı karıştırma makinesi ve 1 adet ... marka bilgisayar ve ekipmanları karşılıksız olarak kullanıma bıraktığını, sözleşmenin sona ermesi halinde ihtara gerek kalmadan veya dilediği zaman ihtar ile sözleşmeyi fesih ederek taşınırları geri alabileceğine ilişkin bir ödünç sözleşmesi imzalandığını, ödünç ilişkisinin , sözleşmenin 5.1 maddesi kapsamında başlangıç tarihinden itibaren beş yılın sonunda yani 17/08/2017'de ihtara gerek kalmadan sona erdiğini,

sözleşme hükümleri ve Türk Borçlar Kanunu madde 383 uyarınca, sona ermenin ardından ödünç verilen taşınırların davalı tarafından herhangi bir ihtara gerek kalmadan iade edilmesi gerektiğini, bununla beraber davalının taşınırları iade etmediğini, , tüm sözlü uyarılar ve talepler ise süreç içerisinde sonuçsuz kaldığından müvekkili tarafından davalıya ....

Noterliği aracılığıyla ...yevmiye numarası ile ödünç ilişkisinin sona erdiği ve taşınırların iade edilmesi gerektiği içerikli bir ihtarname gönderildiğini, davalı tarafından ihtarnameye yanıt verilerek taşınırların iadesinin kabul edilmediğini bildirdiğini, taraflar arasındaki ödünç ilişkisi sona erdiğinden müvekkilinin satın aldığı ve halen maliki olduğu taşınırların davalı tarafından iade edilmediği, Türk Borçlar Kanunu madde 383 ve sözleşme uyarınca; davalı taşınırları iade etmekle aksi halde taşınırların bedeline denk düşecek tutarı müvekkilimize ödemekle yükümlü olduğunu belirterek,

ödünç ilişkisine aykırı davranan, kötü niyetli zilyet sıfatını haiz davalıdan taşınırların iadesini, iadenin mümkün olmaması halinde taşınırların bedellerinin tespitini, (şimdilik) 25.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı taraın dava dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu kira sözleşmesi ile müvekkile teslim etmiş olduğunu iddia ettiği renklendirme makinesi, karıştırma makinesi, 1 adet ... marka bilgisayarın geri teslim edilmediğinden bahisle belirsiz alacak davası açtığını, Yargıtay 22.Hukuk Dairesinin E.2017/9344 - K.2018/923 ve 22.01.2018 tarihli kararında, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin E.2016/13069 - K.2018/1377 ve 22.02.2018 tarihli kararında;

"alacağın belirli veya belirlenebilir olması halinde belirsiz alacak davası açılamayacağı, şartları bulunmadığı halde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan reddine karar verileceği" hüküm altına alındığını, davacı tarafın talepleri zamanaşımına ve hakdüşürücü süreye uğradığını, davacının taleplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı şirket müvekkiline üretimini yaptığı boya ve diğer malzemelerin satışını yapabilmesi için bayilikle birlikte hibe olarak renklendirme makinesi ve eklerini teslim ettiğini,

dosyaya sunulan evrakların bir nüshasının o dönemde müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin şu anda renklendirici makinenin kendisine söylendiği gibi hibe edilmediğini kiralandığını öğrenmiş bulunduğunu, davacı şirketin çalışanlarının müvekkiline bu makinelerin bayilikle birlikte hibe edildiğini söyleyerek yanılttıklarını, davacı tarafın iddia ettiği gibi, bu makinelerin müvekkiline ödünç olarak verilmediğini, kira ilişkisini de kesinlikle kabul etmemekle birlikte, dosyaya sunulan sözleşme baştan sonuna kadar kira hükümlerine göre düzenlendiğini, müvekkiline ...

Noterliğinden gönderdiği ihtarname ile emanetten bahsettiği için müvekkil noter ihtarnamesine cevaplarında cevaben makinelerin emanet olarak bırakıldığından bahsettiğini, müvekkilinin davacı ile olan ilişkisini .... Noterliği' nin 06/08/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafa bildirdiğini, müvekkilinin hiçbir şekilde ödünç ilişkisini kabul etmesi söz konusu olmadığını belirterek ...

Mahkemelerinin yetkili olduğunu, belirsiz alacak davası açılamayacağından davanın usulden ve zamanaşımı nedeniyle reddini, davanın esasen haksız ve dayanaksız olduğunu bu sebeple reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 25/11/2024 tarihli raporda özetle;

"3- DEĞERLENDİRME

Dava konu makinaların serbest piyasada satışlarının yapılmadığı, benzer özelliğe sahip diğer markaların yeni versiyonlarının ...com internet sitesinde satış ilanı bulunduğu, benzer işi yapabilen bilgisayarlı boya renk karıştırma ve çalkalama makinası için kdv dahil (96.648,95+56.092,86=) 152.741,81TL bedel talep edildiği, dava konu makinaların imal yılı ve mevcut durumu, tedarik imkanının tek yere bağlı olması, yerinde değerlendirildiğinde piyasa rayicinin 80.000,00TL uygun olduğu, görüş ve kanaate varılmakla,

4- SONUÇ

Nihai Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere,

Dava konu makinaların keşif tarihi ile rayicinin 80.000,00TL Görüş ve kanaatinde olduğumu," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 11/06/2025 tarihli raporda özetle;

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davacının davasının kabulü ile 1 adet ... marka ... seri numaralı renklendirme makinesi, 1 adet ... marka ... seri numaralı karıştırma makinesi ve 1 adet ... marka bilgisayar ve ekipmanların davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,

2-Alınması gereken 4.399,98-TL karar ve ilam harcından 426,94-TL peşin harç ile 675,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile geriye kalan 3.298,04-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 519,14-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 19.352,00-TL masraf ile 675,00-TL tamamlama harcı, 179,90-TL istinaf karar harcı, 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 21.218,04-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

6-1.560,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/12/2025

Katip ... Hakim ...