İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/371 K.2024/576

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı ve davacı arasında 03/10/2023 tarihinde imzalanan İstanbul ili, ... ilçesi, ... mahallesi ... sokak 116 ada, 46 parsel de bulanan bungolov tesisin kira sözleşmesine istinaden 03/12/2023 tarihinde 1 adet 1.000.000 TL değerinde senet verildiğini, imzalanan protokolü daha sonra 14/12/2023 tarihinde davalının tek taraflı iptal ettiğini, davalının elinde bulunan ve iade etmesi gereken senedi iade etmediğini, 30/06/2024 tarihinde senedi iade edeceğini bildirdiğini ama havale işlemi gerçekleşmediğini, davacının davalıya borçlu olmadığını ve hala devam eden kira kontratının devam etmesi ve mülkün anahtarı ve kullanım haklarının davalıda olmasından kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki ihtilaf taraflar arasında yapılan kiralama sözleşmesine istinaden verilen senetten kaynaklı davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Anayasa'nın 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.

6102 Sayılı TTK'nin 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın konusu işin her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde özel düzenleme olmalıdır. Yine Türk Ticaret Kanunun 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılmasının görevin belirlenmesi yönünden bir etkisi bulunmamaktadır.

6100 Sayılı HMK'nin 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda " Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; " Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve dava konusu edilen uyuşmazlığın mahiyeti gereği taşınır kira sözleşmesi nedeniyle düzenlendiği iddia edilen bono dolayısıyla menfi tespit istemli olayda kira hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.

Dava, kambiyo senedi nedeniyle açılan menfi tespit davasıdır.

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafça temel ilişkinin bungalov tesisi kiralama sözleşmesine dayalı olduğu iddia edilmiş olmakla, söz konusu iddiayı değerlendirme, menfi tespit davasına konu olan bononun bu sözleşme kapsamında verilip verilmediğini tespit etme ve uyuşmazlığı bu kapsamda çözme görevinin HMK nın 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olması sebebiyle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın göreve ilişkin maddeleri doğrultusunda mahkememizin görevsizliği ile dava dilekçesinin usulden reddine,

2-HMK'nın 20. Maddesinde belirtilen yasal süreler içerisinde başvuru yapıldığı taktirde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ'NE gönderilmesine,

3-Yargılama giderleri ile yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinin görevli mahkemece karara bağlanmasına,

4-Tarafların 2 haftalık hak düşürücü süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için müracaat etmemeleri halinde yargılama giderleri ile yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinin mahkememizce karara bağlanmasına,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır