İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/46 K.2025/457

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... E1-... seri nolu çekin, müvekkil şirkette bulunduğu esnada davalı tarafından müvekkil şirket çalışanlarının rızası hilafına alnmış olduğunu, davalı tarafından çekin üzeri doldurularak ...'a ibraz edildiğini, davalı hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/... soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında ticari vesair hiçbir ilişki bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin davalıya davaya konu çek nedeniyle 66.500 TL borçlu olmadığının tespitine, çek hakkında ödemeden men kararı verilmesine, icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/05/2019 tarih ...sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, görevsizlik kararı veren mahkemece dilekçe teatisi aşamasının tamamlandığı gözetilerek mahkememizce düzenlenen tensip ara kararları ile;

"1-İstanbul CBS'nin 2018/... soruşturma sayılı dosyasının akıbetinin sorulmasına, ceza kovuşturması yapılmış ise dosya bilgilerinin mahkememize bildirilmesinin istenilmesine, kovuşturmaya geçilmemiş ise dosyanın Uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesinin istenilmesine,

2-.... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden eklenerek ilgili evrakların dosya arasına alınmasına,

3-Taraflara işbu tensip tutanağı ekli olarak duruşma günü ve saatini bildirir davetiye çıkarılmasına," dair karar verildiği, karar gereğince İstanbul CBS dosyasının celp edilerek incelenmiş ve icra dosyasının dosyaya eklenerek incelenmiştir.

Dava konusu olup, takibe dayanak çek yönünden davacının imza inkarının bulunmadığı, davacı tarafından çekin çalındığı, bedelsiz olduğu iddiası ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bir kambiyo senedi olarak çek bütün sebepten mücerret alacaklarda olduğu gibi kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Senede bağlı olan her çeşit iddiaya karşı def'i (savunma) olarak ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, m.200'daki meblağdan az bir miktara ilişkin olsa bile tanıkla ispat olunamaz; ancak senet (kesin delil) ile ispat edilebilir.

Dava konusu çekin çalındığına yönelik şikayet üzerine yürütülen İstanbul CBS'nin 2018/... soruşturma sayılı soruşturma kapsamında KYOK kararı verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda; çekin kambiyo senedi vasfı dolayısı ile sebepten soyut olduğu yönündeki kanuni karinenin aksini ispat yükü kendisinde olan davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki ciro ile devralan ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğu ispat etmesi gerekir.

Dava konusu çeke ilişkin davacı tarafından imza inkarında bulunulmadığı, dava konusu çekin ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, çekin çalındığı ve davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispatı bakımından ise davacının davalı ile arasında ticari ilişki bulunmadığı dışında başkaca bir iddia ileri sürülmediği,

sebepten soyut olan çek cirosu için taraflar arasında ticari ilişki bulunması zorunluluğu olmayıp, ticari ilişki bulunup bulunmamasının ise tek başına çekin rızası hilafına elinden çıktığı yani çalındığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini ispata elverişli olmayacağı dikkate alınarak usul ekonomisi gereği bu iddia yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek duyulmamıştır.

HMK 200. maddesi uyarınca dosya kapsamında delil bulunmadığı ve davacı tarafından açıkça yemin deliline dayanılmadığı, kaldı ki yemin deliline dayanılmış olsaydı dahi, davacı tarafça davaya konu çekin davalı tarafından çalındığı iddia edilmiş ve söz konusu iddia ile şikayet üzerine savcılık soruşturması yapılmış, soruşturma sonucunda takipsizlik kararı verilmiştir. Bu hali ile somut olay bakımından yemine konu olamayacak vakıa söz konusudur.

Bu husus HMK m.226/1-c 'de, yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakıaların yemine konu olamayacağı açıkça düzenlenmiştir. Bu kapsamda davacı tarafça ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 615,40 TL ilam harcının peşin alınan 1.135,66-TL'den düşümü ile bakiye 520,26-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 30.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2025

Katip ... · E-İmzalıdır Hakim ... · E-İmzalıdır