İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/46 K.2025/167

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/90 Esas

KARAR NO:2025/155

DAVA

Marka (Manevi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 06/05/2024

KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin, -----tarafından verilen ---- istinaden, -------- tarihinden itibaren kesintisiz on yıl süre ile sahibi olduğunu; müvekkili firmanın dünyaca tanınmış bir şirket olmakla birlikte ------ faaliyet göstermekte olup bu özelliklerinden dolayı bazı art niyetli kişilerin bu markayı haksız olarak kullanmalarına ve haksız kazanç elde etmeye yönelik fiillerine maruz kaldığını; davalı şirketin müvekkili şirketin tescilli marka adını internet aracılığıyla reklam amaçlı kullanma ile marka hakkına tecavüz suçunu gerçekleştirdiğini, ----------D.

İş Sayılı dosyasıyla delil tespit davası açılmış olup bilirkişi marifetiyle davalı şirket tarafından müvekkili şirkete karşı marka tecavüzünün gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini; davalı şirketçe yapılan bu fiillerin müvekkili şirketin büyük zaman ve emek harcayarak oluşturduğu marka adının özellikle kalitesi ve kaynağı hakkında halkta yanlış anlamaların ve aldatmanın oluşmasına sebebiyet verdiğini belirterek;

müvekkili şirkete ait ------ markasına tecavüz nedeniyle doğan zararların tazmini sebebiyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik müvekkilinin uğramış olduğu zarara karşılık olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla -----manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile karar verilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin, ----- menşeli bir endüstriyel kontrol ve otomasyon şirketi olduğunu;---------satış ofisleri ve çeşitli illerde üretim fabrikaları bulunan gerek dünyada gerekse ülkemizde alanının öncülerinden olan, marka değeri yüksek, uluslararası bir şirket olduğunu; davacı tarafından SMK 29-30 atfıyla yapılan suç duyurusu neticesinde açılan soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini; kanunda aranan "ticari etki yaratma koşulu" nun oluşmadığını; delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunun salt davacı beyanlarına dayanmakta ve eksik inceleme içerdiğini;

somut olayda marka hakkına tecavüz gerçekleşmediğini; bir eylemin SMK anlamında suç sayılması için zarara uğradığını iddia eden tarafın "jenerik marka" sahibi olmamasının da önemli bir kriter olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafın davacı adına tescilli ------ tescil nolu ----ibareli markayı internet reklamlarında kullanıp kullanmadıkları, bu şekilde davacının marka hakkına tecavüzde bulunlup bulunmadığı, maddi manevi tazminatın gerekip gerekmeyeceği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----- yazı cevabında davalı şirketin ---tarihinde, davacı şirketin ise --- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya -----kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----sınıfta ----sınıfta ----- tarihinde davacı adına, --- tescil numaralı ---- tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

------ D.İş dosyası kapsamında hazırlanan ----tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunun sonuç kısmında; -----kelimesi yazılınca tespit isteyen tarafın internet adresinin ekrana geldiği, tespit isteyenin ------ tarihli dilekçe ekinde sunmuş olduğu görsellerde yer alan aleyhine tespit istenen tarafın sponsorlu reklamlarının incelemenin yapıldığı --- tarihinde kaldırılmış olduğu, Tespit isteyenin ------ talep dilekçesi ekinde yer alan görseller dikkate alınarak yapılan incelemede, -------- kelimesi yazılınca aleyhine tespit istenen tarafın ücretli sponsorlu reklamının ekrana ilk sırada geldiği,

Reklamların içeriğinde tespit isteyene ait------- markasının ayniyet derecesinde benzeri olan ----ibaresinin yer aldığı,---------- dikkatini çekecek unsurlar olarak yer aldığı, ----- ürünleri ile birlikte kullanıldığı ve --------- kara taşıtları için olanlar ve kara taşıtları hariç olmak üzere pnömatik, hidrolik, elektrikli aktüatörler olarak tespit isteyen tarafın -------kapsamında bulunduğu,

aleyhine tespit istenen tarafından, tespit isteyene ait ----sayı ile tescilli ---- markasının ayniyet derecesinde benzeri ----- ibaresinin, markanın tescilli olduğu ---- kapsamında bulunan ----- ürünlerinin reklamında ticari amaçla kullanılmasının ilgili tüketici nezdinde karışıklığa yol açabileceğine dair tespitlerin yer aldığı görülmüştür.

Tarafların beyan ve itirazları, ile tespit dosyası ve davalı tarafın dijital kayıtları incelenmek suretiyle davacı tarafın marka hakkına tecavüz yönündeki talebine ilişkin olarak marka hukuku uzmanı, makine mühendisi ve bilişim uzmanından oluşan heyet raporunda özetle. Davalıya ait olduğu belirtilen ---------- yapılan incelemede.

Site tescil bilgilerinde; -----firması adına kayıt edildiği, Alan adının ------- tarihind ekayıt edildiği ve kayıt süresinin ---- tarihinde son bulacağı bilgisinin yer aldığı, ------- adresinde ürünlerin yer aldığı,-----adresine ait herhangi bir arşiv kaydının olmadığı tespit edilmiştir. ---------- arama motorunda halihazırda yapılan incelemede; ------ibaresinin aratılması sonucunda davalı firmaya ait herhangi bir sitenin yer almadığı tespit edilmiştir.------- arama motorunda ----- ibaresinin aratılması sonucunda; ------- adresinde ------ adlı ürünün yer aldığı,------adresinin arşiv kaydı olmadığı tespit edilmiştir.

Davalı taraf --------- ait olan ------ hesabında anahtar kelimelere ilişkin yapılan incelemede. Hesapta -------tarihleri arasında yapılan incelemede geniş eşleşme türü ile ------şeklinde anahtar kelime olarak kullanılmış olduğu, Hesapta ----- tarihleri arasında yapılan incelemede geniş eşleşme türü ile --- şeklinde negatif anahtar kelime olarak kullanılmadığı, ------- tarihinde geniş eşleşme türü ile kullanılan------ kelimesinin ve duraklatılmış olduğu tespit edilmiştir.

Reklam içeriğinde de seçilen anahtar kelime olan davacı markasının yer alması sonucunda marka sahibi davacı ile reklam veren davalı arasında ekonomik bir ilişki olduğu zannının doğması suretiyle markanın kaynak gösterme fonksiyonunun zarar göreceği, bu suretle marka hakkına tecavüzün söz konusu olduğuna dair görüş bildirmişlerdir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nın SMK 7/2, 29, 56/1, 77, 149, 150 ve 151.Maddeleri,

GEREKÇE

Dava, davacı adına tescilli ---- davalı tarafından ---- arama motorunda anahtar kelime olarak kullanması suretiyle meydana geldiği iddia edilen tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davacı taraf dava konusu -----markasının adına tescilli olduğunu, davalı tarafın bu markanın tanınmışlığından yararlanmak suretiyle google arama motorunda reklam verdiğini, ve bu sebeple adına tescilli marka hakkına tecavüz oluşturduğunu beyan ve iddia ederek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 29. Maddesinin (a) bendine göre, marka sahibinin izni olmaksızın markayı 7/2 maddede belirtilen biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmiştir.Sınai Mülkiyet Kanununun 149. maddesinde marka hakkına tecavüz edilen marka sahibinin fiili tecavüzün olup olmadığının tespitini, muhtemel tecavüzün durdurulmasını, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler SMK'nın 149. Maddesinde düzenlenmiş, bu hükme göre.

(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. ....g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi,

şeklinde belirtilmiştir.Markaların karıştırılma (iltibas) tehlikesi, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle, sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir.

Diğer bir tanıma göre karıştırılma ihtimali, bir -tescilsiz- işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir.Yapılacak incelemede karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekir.

Bunun için de ilk önce markalar arasında ayniyet veya benzerlik ve daha sonra mal ve/veya hizmetler arasında ayniyet veya benzerlik olup olmadığı araştırılmalıdır. Burada iltibas tehlikesinin belirlenmesinde, benzerliğin vasat düzeydeki tüketicilerin ilk bakışta ürün veya hizmetin karıştırılmasına sebep olması veya karıştırma tehlikesinin bulunması ölçütü esas alınır.

Ancak özel alıcı grubu olan hedef kitle de somut olayda nazara alınabilir.Bu açıklamalardan sonra -----numaralı markanın-------- tarihinden itibaren koruma altında bulunduğu, alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği üzere davalıya ait olduğu belirtilen ----- motorunda halihazırda yapılan incelemede, ---hesabında anahtar ----- tarihleri arasında yapılan incelemede geniş eşleşme türü ile -------- şeklinde anahtar kelime olarak kullanılmış olduğu, hesapta ------ tarihleri arasında yapılan incelemede geniş eşleşme türü ile -----şeklinde negatif anahtar kelime olarak kullanılmadığı,

------- tarihinde geniş eşleşme türü ile kullanılan ------- kelimesinin ve duraklatılmış olduğu, bu haliyle reklam içeriğinde de seçilen anahtar kelime olan davacı markasının yer alması sonucunda marka sahibi davacı ile reklam veren davalı arasında ekonomik bir ilişki olduğu zannının doğması suretiyle markanın kaynak gösterme fonksiyonunun zarar göreceği dikkate alındığında davalı eyleminin davacının marka hakkına tecavüzün oluşturduğu kabul edilmiştir.

Bu tespit sonrasında davacı tarafın maddi tazminat talebi değerlendirilmiş, davalı tarafın az yukarıda açıklandığı üzere davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğunun sabit olduğu bu haliyle davacı tarafın maddi zararının oluşacağı, davacı tarafın tazminat talep miktarının sembolik olduğu ve 50,00-TL zararın oluşmasının mümkün olduğu dikkate alınarak davacı tarafın bu miktar yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş yine marka hakkına tecavüzün oluşması halinde marka hakkı sahibinin SMK'nın 149.

Maddesi gereği manevi zararının tazmini talep hakkı bulunduğu, davacı tarafın talep ettiği manevi tazminat miktarı olan 34,75-TL manevi tazminatın da miktar itibariyle olayın oluş şekli ve oluşan zarar ile uyumlu olduğu kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.