İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/47 K.2025/173

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/261 Esas

KARAR NO: 2025/158

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/12/2023

KARAR TARİHİ: 19/06/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı, dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ----- üzerinde telif hakkı sahibi olduğunu, davalılara ait iş yerinde ------sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını ve iş yerinde bulunan bir adet --- isimli bilgisayarda ------ yazılımının lisanssız olarak kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiğini, bu durumun eser hakkının mali yönden ihlali niteliğinde olduğunu beyan etmekte ve şimdilik 7.627 Amerikan Doları’nın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsili talepli açılan, FSEK m. 68’e göre yargılama sırasında kati olarak belirlenip bildirilecek kısmi alacak davasınınmüştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

28/04/2025 tarihli ıslah dilekçesinde ise; ıslah yolu ile yükseltmiş oldukları kısmi alacak davasının kabulü ile, 17.800-USD tutarındaki bedelin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının Davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini, Dava dilekçesinde belirtilen 7.627-USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı) bedelin ihlal tarihi olan 24.01.2022'den itibaren işleyecek;

işbu ıslah dilekçesi ile yükseltmekte oldukları, kalan tutarın ise(10.173-USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı) 28.04.2025 tarihinden işleyecek, ------- uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile birlikte davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini, Mahkemenin --------D.iş Delil Tespit Kararında belirtilen.

"Yapılan giderlerin ileride haksız çıkacak tarafa ait olmak üzere şimdilik tespit isteyen üzerinde bırakılmasına" hükmü uyarınca tespit yargılama gideri ile vekalet ücretinin, tespit sonucu haksız çıkmış olan davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalılara müşterek müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, ------- yaklaşık 6 yıldır kuyumculuk sektöründe faaliyet gösterdiğini, -------kuyumculuk programlarını bilen tasarımcı işe almak istediklerini içeren iş ilanı verdiklerini, iş başvurusunda bulunan kişilerden birinin şirketin lisanslı programları üzerinde çizim yapmak yerine davaya konu programı müvekkilin bilgisi dışında iş görüşmesi amacıyla çizim yaptığı bilgisayara indirdiğini ve bu program ile birkaç kez çizim yaptığını, ------ programının ticari faaliyetlerde kullanılmadığını, ticari faaliyette kullanım yapıldığına ilişkin dosyada somut bir delil bulunmadığını,

mali haklara tecavüz iddiasıyla FSEK m 68‘e göre tespit edilecek rayiç bedelin 3 katı tutarında tazminat talebinin, yalnızca gerçek kişiler tarafından ileri sürülebileceğini, dava konusu programın yalnızca şekli olarak bilgisayar üzerinde yer almasının Yargıtay içtihatları kapsamında kullanım olarak kabul edilmediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı tarafça davacı tarafa ait bilgisayar programının lisans almaksızın bilgisayarlarına kurulup davacının FSEK'ten kaynaklı haklarının ihlal edilip edilmediği, tazminatın gerekip gerkmediği, noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Mahkememiz ------D.

İş dosyası kapsamında tanzim edilmiş olan bilirkişi raporunda; --- yazılım versiyonunun kurulu ve çalışır durumda olduğu, bilgisayar adının ------ tarihinde söz konusu bilgisayara kurulduğu, söz konusu bilgisayarda -------tarihlerini içerir çok sayıda ----- uzantılı çizim dosyasının bulunduğu, söz konusu yazılım ile ilgili şirket yetkilisi tarafından herhangi bir lisans faturası sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle, Davacı’dan izinsiz olarak yapılan kullanımların Davacının FSEK md. 22 kapsamındaki çoğaltma haklarına tecavüz olarak değerlendirilebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.------- tarihli yazısında, "bir marka, tasarım faydalı model veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar %10 civarında olabileceği;

davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun %10'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

FSEK yönünden yapılan incelemede;----isimli yazılımın FSEK kapsamında bir ilim ve edebiyat eseri olarak değerlendirilebileceği,Dosya içeriğinde bulunan -----tarafından düzenlenmiş olan ------kapsamında Davacı’nın ----isimli ürün ve versiyonları üzerinde hak sahibi olduğu,

davaya konu ------ isimli yazılımın bir versiyonu olması nedeniyle Davacı’nın bu versiyon üzerinde hak sahibi olduğu ve bu yazılımın ihlallere karşı korunması ile ilgili olarak FSEK’ten doğan yasal başvuru haklarını kullanma hakkına sahip olduğu,Davacıdan izin alınmadan yapılan kullanımların Davacı’nın FSEK md. 22 kapsamındaki çoğa ltma haklarına tecavüz olarak değerlendirilebileceği,Teknik yönden yapılan incelemede;Dosya kapsamında yer alan------ D.İş numaralı ----bilirkişi raporunda yapılan incelemede -------adresinde yapılan tespitte -------- kurulu ve çalışır durumda olduğu tespit edildiği görülmüş olup işbu tespit edilen yazılım ve

yazılımın yüklü olduğu bilgisayara ait görüntülerde,------- tarihinde lisanssız olarak kurulmuş olduğu anlaşılmıştır.

Mali yönden yapılan incelemede;Gerek 6769 Sayılı SMK 151.Maddesi kapsamında ve gerekse ------ tarafından emsal lisans bedeli yönünden gönderilen cevabi yazıda da görüleceği gibi davalının elde ettiği net kazanca vurgu yapmaktadır. Dosya kapsamında davalının elde ettiği kazancı gösterir herhangi bir belge yer almadığında -----Cevap yazısı kapsamında bir hesaplama yapılamadığı,-------- D.iş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını ve iş yerinde bulunan bir adet--------yazılımının lisanssız olarak kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği,

Davacı Vekili tarafından ---- tarihinde dosyaya ibraz edilen beyan dilekçesinde” dava konusu ---- programının sürüm tarihine uyan indirim yapılmış halini de gösterir --------beyanda bulunduğu, İbraz edilen satış faturalarında dava konusu ürünün satış fiyatının 7.6127,12 USD.+ KDV olduğu, Bu bilgiler doğrultusunda Dosyaya ibraz edilen ve dava dışı firmalara düzenlenen dava konusu programla ilgili satış faturaları üzerinden yer bilgiler doğrultusunda FSEK-68.Madde kapsamında maddi tazminat aşağıda kl gibi hesaplanmıştır.-----FSEK Madde 68 kapsamında rayiç bedelin üç katı : 7.627,12 USD.X 3 Kat : 22.881,66 USD.+KDV maddi tazminat hesaplandığı,

"yönünde görüş bildirilmiştir.23/04/2025 tarihli ek raporda;Teknik yönden yapılan incelemede.

İş Yeri Kamera Kayıtlarına İlişkin İnceleme: Dava konusu yazılımın kurulu olduğu belirtilen --------- masaüstü bilgisayarın, Firma yetkilisi tarafından farklı bir odaya taşındığı, Bilgisayar -----su inceleme yapılacak olan bilgisayar olduğu,Davalı firma adresine Sayın Mahkemenizin ---- D.iş dosyası bilirkişi raporunda belirtildiği üzere;-------da inceleme için gelindiği, yazılımın kurulu olduğu belirtilen ---- saat 12:12 de incelendiği görülmüştür.

Dava konusu yazılımın kurulu olduğu belirtilen ----- bilgisayar üzerinde inceleme: İnceleme yapılan ---- isimli bilgisayarın sistem bilgisi incelendiğinde,----- tarihinde yüklendiği tespit edilmiştir.

Firma yetkilisi tarafından önceden ----- yüklü olduğu, -----güncellemesi yapıldığı belirtilmiştir. ---- kurulu olduğu bilgisayarın adının ----- olduğu ve değişemeyen ---- bilgisi incelendiğinde; ----- olduğu tespit edilmiştir.-----tarihinde kurulduğu tespit edilmiştir. ------ yazılımının kurulu ve çalışır durumda olduğu tespit edilmiştir. -------versiyonun ----- olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu bilgisayarda ---yazılımına ait ----- tarihlerini içerir çizim dosyaları olduğu tespit edilmiştir. ----olay görüntüleyici incelendiğinde, ----- tarih aralığına ait dava konusu yazılıma ait herhangi bir kaldırma/silme işlemi yapılmadığı, programın tarafımca yapılan tespit tarihi itibariyle kurulu olduğu tespit edilmiştir.

Firma yetkilisi tarafından inceleme talebinde bulundukları için, dava konusu yazılıma yönelik herhangi bir kaldırma/silme işlemi yapılmadığı belirtilmiştir. Dava konusu ---- isimli yazılımın öğrenci ya da demo sürümü olmadığı tespit edilmiştir. FSEK yönünden yapılan incelemede. Kök rapordaki görüşümüzün değişmediği, Mali yönden yapılan incelemede.

Görevlendirme kapsamında Kök raporumuzda yapılan hesaplamayı değiştirecek yeni bir belge olmadığından, FSEK Madde 68 kapsamında rayiç bedelin üç katı : 7.627,12 USD.X 3 Kat : 22.881,66 USD +KDV maddi tazminat tutarında bir değişiklik olmadığı, " yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri

GEREKÇE

Dava, davacıya ait yazılımların davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince tazminat davasıdır. Davacı taraf davalı tarafın lisans hakkı sahibi olduğu --------- isimli yazılım programının davalılarca izinsiz olarak indirilmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur.

Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, --------isimli yazılımın bir versiyonu olan ---- üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu sabittir. Bu tespit karşısında ihlalin varlığı halinde davacı tarafın talep hakkı bulunduğu da açıktır.

Mahkemeizce------ D.İş sayılı dosyada yapılan tespit ile belirlendiği ve yargılama sırasında alınan --- tarihli raporda belirlendiği üzere ---- isimli lisansız yazılımların davalının iş yerinde bulunan---isimli dizüstü bilgisayarda ------ tarihinde kurulumunun yapıldığı hususunun belirlendiği, böylece davalı taraflarca davacı tarafın ait eserden kaynaklanan hakkını ihlal ettiğinin sabit olduğu,

davacının, sorumluluğu bulunan davalı şirketin iş yeri sahibi olması ve diğer davalı ----- de şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi olması dolayısıyla talepte bulunabileceği, davalılardan malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katına kadar telif tazminatı isteyebileceği, ------- isimli yazılımın tespit tarihindeki iskontolu değerinin bir adet bilgisayar için toplam 7.627,12 USD+KDV olduğu, kanunun düzenlemesinde davacı tarafın 68. Madde kapsamında 3 katına kadar tazminat talep hakkı bulunduğu,

ancak programın davalı tarafça eski versiyonu kullandığı ve 2 katı tazminat tutarının takdiren tarafların hak ve menfaatleri ile ve kanunun takdire yönelik düzenleme metni dikkate alınarak 18.305,16 USD tazminatın yerinde olduğu kanaatine varılmış,

taleple bağlı kalınarak 17.800,00-USD tazminatın 7.627,00USD'lik kısmına 24.01.2022 tarihinden bakiye 10.173,00-USD'lik kısmına ıslah tarihi olan 28.04.2025 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde ----- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.