İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/461 K.2025/558

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Davaya konu edilen çeki yetkilisi olan şirket adına düzenlediğini, çeki kullanamadan ve ciro edemeden kaybettiğini belirterek, kaybolan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Ödeme yasağına itiraz eden üçüncü kişi (lehtar) vekili 11/07/2025 tarihli dilekçesinde. "Üçüncü kişi ve hamil olmayan ... müvekkil şirkete ... San. Ve Ltd Şti tarafından .... ... Şubesi ... Seri numaralı, 2.400.000,00 TL bedelli 03/07/2025 Keşide Tarihli keşide edilen çekin iptali istemli ve ödemeden men talepli dava ikame etmiştir. Sayın mahkemeniz tarafından yetkisiz üçüncü kişinin talebi kabul edilerek çek hakkında ödemeden men kararı verilmiştir.

Ancak davacı çek iptali ve ödemeden men talep etmeye yetkili değildir. Çek sureti dosyaya ibraz edilmiş ancak davacının çek hamili olduğuna dair ciro zinciri dosyaya sunulmamıştır. Davacı dava dilekçesinde ... San. Ve Ltd Şti yetkilisi olarak davayı ikame ettiğini beyan etmiştir. TTK' nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişi açabilir.

Yargıtay yerleşik kararlarında, çekin iptalini isteme yetkisinin lehdar ve hamile ait olduğunu, keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığını belirtmektedir. Davacı hamil olmadığı gibi keşideci şirket yetkilisidir. Müvekkili zor durumda bırakmaya yönelik olarak ve kötü niyetle ikame edilmiş iş bu talebin reddi gerekmekteyken çek için ödemeden men kararı verilmiştir.

Sayın mahkemenin ödemeden men kararından ivedi olarak sarfınazar etmesini, KEP üzerinden ödemeden men kararının kaldırıldığının .... ... Şubesine bildirilmesini saygılarımla vekaleten arz ve talep ederim" şeklinde beyanlarda bulunarak ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Hukuk sistemimizde kıymetli evrakların ancak zayi nedeniyle iptalinin talep edilebileceği Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki yasal düzenlemeler gereğince kuşkusuz olup, zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.

Davacı ...'in dava konusu olan çekte keşideci olan şirketin yetkilisi olduğu, bu hususun dava dilekçesinde belirtildiği, davacının çeki lehtardan ciro ile alarak hamil sıfatı bulunduğuna dair bir iddiasının olmadığı, bu bağlamda davacı gerçek kişinin keşideci şirket yetkilisi sıfatı ile hareket ettiği anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacı çek hesap sahibi yetkilisi tarafından, kaybolduğu iddiası ile çekin iptaline karar verilmesi talep edilmiş olup, davacının çeki lehtardan ciro ile devraldığına dair bir iddiası bulunmamakta olduğu da gözetilerek, çek hesabı sahibi olan keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı dikkate alındığında, somut olayda iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı bulunmadığı anlaşılmakla, her ne kadar tensip ile duruşma günü verilmiş ise de dosya üzerinden yapılan değerlendirme uyarınca davanın reddine ve ödeme yasağının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Peşin olarak alınan harç, alınması gerekli harcı tam karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

4-Mahkememizin 02/07/2025 tarihli tensip tutanağı ara kararı ile dava konusu çek hakkında verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasına,

5-(4) nolu ara karar uyarınca ödeme yasağı yazısının gönderildiği bankaya ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin müzekkere yazılmasına,

6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır