İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/5 K.2026/208

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının ... İcra Dairesi 2023/... Esas numaralı dosyası ile müvekkili aleyhine Kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takip başlattığını, müvekkilinin çekin cirantalarını tanımadığını, bu şahıslarla herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını, müvekkili adına ... Cumhuriyet Başsavcılığına 2023/... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca çek ile ilgili ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/...

Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptal davası açıldığını ve davaya konu çek ile beraber 18 çek hakkında ödemeden men yasağı alındığını, %20 teminat ile takibi durdurma kararı alındığını, bahsi geçen dosyada adı geçen Muzaffer Keleş'in mezkur davada ki şirkete ortak olduğunu, sürecin başından beri mağduriyet yaşayan kişi olduğunu, ayrıca çekin arkasında imzası bulunan şirketlerin gerçek şirket olmayıp ticaret hayatında bulunmadıklarını, bu sebeplerden müvekkilleri aleyhine ...

İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibin mahkememiz tarafından uygun görülen teminat miktarı ile ihtiyati tedbir kararı verilip takibin durdurulmasına, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalının %20 kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kargoda kaybolduğu beyan edilen bir adet çek ile ilgili menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı ve dava dışı şirketler aleyhine dava konusu çeke dayanılarak toplam 138.169,52-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, yargılama sırasında davacı tarafça dosya hesabı raporu üzerinden toplam 184.475,00 TL'nin yatırılmış olduğu, harçlar düşüldükten sonra 169.829,04 TL'nin davalı alacaklıya ödendiği ve dosyanın infazen kapatılmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce verilen 13/03/2024 tarihli, ...; davanın kabulüne dair verilen karar, Bölge Adliye Mahkemesi, 16. Hukuk Dairesi'nin 11/12/2025 tarih ve 2024/800 Esas - 2025/1613 Karar sayılı ilamı ile;

"Mahkemenin kısa kararı ile gerekçeli kararı arasında çelişki olmaması gereklidir. HMK'nın 298. maddesinin ikinci fıkrasında da “Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” şeklinde özellikle düzenlenmiş ve 10.04.1992 gün ve 1991/7 E., 1992/4 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğinde, salt bu aykırılık dahi Yargıtay temyiz aşamasında bozma sebebi kabul edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesinin kısa kararında "Davanın KABULÜ ile; ... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra takibine konu ... Bankası ... Sanayi Şubesine ait 125.000,00 TL bedelli ... seri numaralı, çek sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine", dair hüküm kurulmuş ise de, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise; " ... İcra Dairesinin 2023/...

Esas sayılı takip dosyasına davacı tarafça ödenen toplam 184.475,00 TL'nin istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine," ve "şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine" şeklindeki fıkralar eklenerek hüküm kurulmuştur. Bu durumda HMK 298. maddesine aykırılık söz konusudur.

HMK 305/A maddesi "ek karar" hususunda düzenlenmiş ise de; anılan madde kısa kararda yer almayan hususların gerekçeli kararda eklenmesine cevaz veren bir hüküm niteliğinde değildir. Bu nedenle kararın re'sen dikkate alınan sebepler ile HMK 355.maddesi gereğince kaldırılması gerekmiştir.

Kamu düzeni yönünden diğer bir husus ise; harca ilişkindir. Mahkeme taleple bağlı olup harçlandırılan dava değerine göre değerlendirme yapılması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; dava değeri 138.169,52 TL üzerinden harçlandırılmıştır. Mahkemece kısa kararda yer almayan istirdat hükmünün gerekçeli karara eklenmesi yerinde olmadığı gibi istirdadı talep edilen 184.475,00 TL yönünden eksik harç ikmali yapılmadan karar verilmesi de Harçlar Kanunu 30.maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

Açıklanan nedenle davacının istinaf isteminin re'sen dikkate alınan sebepler ile HMK 355.maddesi gereğince kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, kaldırma kararına göre davalının sair istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile kaldırılmış olup, davanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı, mahkememiz 07/01/2026 tarihli karar kaldırma tensip tutanağının 2 nolu ara kararı gereğince, İstinaf Karar Kaldırma ilamı doğrultusunda dava değerinin 184.475,00-TL olduğu ve eksik harcın tamamlatılması hususunda davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verilerek eksik harcın tamamlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu çekin cirantalarının taraf olduğu dosyaların sorgulanmasında, yine mahkememiz ... esas sayılı dosya kapsamı içeriğinde bulunan; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarının, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyalarının, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasının, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının, Antalya ...'nin 2022/... soruşturma sayılı dosyasının yine Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının incelendiği, dosyaların kargoda kayıp olayına dayalı farklı bir davacı tarafından farklı davalılar aleyhine açılan menfi tespit istemlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu çeke ilişkin ... CBS'nin 2023/... soruşturma sayılı dosyanın kargoda kayıp olayına ilişkin resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olduğu görülmüştür.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; dava konusu ... Bankası A.Ş ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... Kuzey olan, ... seri numaralı, 30/05/2023 keşide tarihli, 125.000,00-TL bedelli çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal istemine ilişkin olduğu, çekin takas yolu ile ... A.Ş'den ibraz edildiğinin bildirilmiş olması üzerine davacı tarafa verilen süre içinde istirdat davası açılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu ... Bankası ... Sanayi Şubesine ait 125.000,00 TL bedelli ... seri numaralı, çekin incelenmesinde; keşideci dava dışı ... ... AVM, lehtar ve ilk cirantanın davacı sırasıyla sonraki cirantalar, ... Tekstil .. Ltd. Şti, .... .. Ltd. Şti, ... .. A.Ş, ... .... A.Ş. ve en son davalı bankanın olduğu, çekte bulunan ödeme yasağı kararı sebebiyle ödeme yapılamadığı şerhinin kayıtlı olduğu görülmüştür.

Dava dışı ciranta şirketler aleyhinde benzer çok sayıda dava olduğu görülmüştür.

Yukarıda ayrıntılarına yer verilen dava dosyaları kapsamında bulunan soruşturma aşamasında kollukça dinlenen, ... şirketi yetkilisi ve sahibi olarak görünen ve ...'a vekaletname vererek bankada hesap açma, para çekme ve yatırma konusunda yetkilendiren ...'ın 03/04/2023 tarihli ifadesinde, ...'nın kendisine aylı para ödemesi yapacağını söyleyerek adına ... şirketinin kurulduğunu, kendisinin onlara vekaletname verdiğini beyan ederek kendilerinden şikayetçi olduğunu söylediği görülmüş, ... şirketinin 2021 yılında ticareti terk kaydı olduğu, ... şirketinin ise 2016 yılında terk kaydı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda ayrıntılarına yer verilen mahkememiz ... esas sayılı dosyada sunulan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin, 18/10/2023 tarih, ... sayılı dosyanın incelenmesinde; aynı davacı tarafından aynı kargoda çalınma olayına dayanılarak aynı davalılar aleyhine açılan çek istirdadı istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce mali müşavir bilirkişiden alınan raporun aynen; ".Davacı ... ...

Tic.San.Tic.A.Ş. nin 2021,2022,2023 yılları ticari defterlerinin, lehine delil niteliğinin olduğu, davacı ... San.Tic.A.Ş.nin 2021,2022,2023 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin olduğu, davacı ... ... Tic.San.Tic.AŞ nin 2021,2022,2023 yılı ticari defterlerinde ... San.Tic.A.Ş. ile ticari ilişkisinin olduğu, dava konusu 1.227.201,08 TL tutarlı olan çekin davacı ... ...Tic. şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ... ...

Şirketi'nin 2022 yılları ticari defterlerinin, lehine delil niteliğinin olduğu, diğer davalılar olan ... Ltd. Şti.,... ...San. Tic. Ltd. Şti,... ... ve Ticaret Anonim Şirketi'nin inceleme gün ve saatinde incelemeye gelmemiş olup dava dosyası kapsamında ticari defterlerine ilişkin bilgi ve belge sunmadığından bu yönde inceleme yapılamadığı, dava konusu çekin ciro silsilesi incelendiğinde, çekin davacı ... Tic. San. Tic. A.Ş. tarafından ...

San Tic A.Ş. emrine 1.227.201,08 TL olarak düzenlendiği, çekin arka yüzündeki silsile ... San.Tic A.Ş. tarafından imza ve kaşe ile ... Ltd Şti kaşe ve imzası ile devam ettiği, ... ...SanTic Ltd Şti kaşe ve imzasından sonra ... ve Tic.A.Ş. imza ve kaşesi daha sonra ... Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. şirketinin imza ve kaşesi ile son bulmuş olduğu, yapılacak ticari ilişkinin tespiti ciro silsilesi esas alınarak yapılmış olup; davacı ...

San.Tic.A.Ş. ile çekin sonraki cirantası olan ... Ltd.

Şti. arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı, davalı ... ile kendisinden önce gelen ... şirketi arasında davalı ... şirketinin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde faturaya dayalı bir ticari ilişkinin olduğu, bunun bir adet fatura ve çek tahsil makbuzu şeklinde olduğu, 19/12/2022 başlayan cari hesap kaydı olduğu" şeklinde olduğu ve mahkemece dosya içeriği, rapor ve davalıların çeki iktisapta kötü niyetli olduklarıdan bahisle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı cirantaların çeki iktisapta ve tedavülde kötü niyetli olup olmadıklarının tespiti bakımından yapılan incelemede, yukarıda ayrıntılarına yer verilen dosya özetleri birlikte değerlendirildiğinde, ticareti terk etmiş şirketler kullanılarak ve özellikle vekaletname ile başka şirketin de hesaplarına erişilerek gerçekleştirilen cirolar kapsamında dava dışı cirantaların kötü niyetin ispatlar nitelikte olduğu, dava dışı cirantaların bir hakkı olmadığı halde kötü niyetle çeki ele geçirdiği ve kötü niyetle tedavüle soktukları, açılan çok sayıda benzer davada aynı şirketler kullanılarak ciroların yapıldığı,

dava dışı şirket ortakları/yetkilileri hakkında birçok sayıda resmi belgede sahtecilik suçundan kaynaklı soruşturmaların ve ceza dosyalarının bulunduğu, davalı banka tarafından her ne kadar dava konusu çekin kendisinden önceki ciranta tarafından kendisine kredi teminatı olarak temlik cirosu ile 19/01/2023 tarihinde teslim edildiği beyan edilmiş ise de, davalının güven kurumu olan Banka olduğu ve aynı zamanda basiretli tacir sıfatına haiz olduğu,

basiretli tacir olan davalı bankadan, ciro ile çek temlik alırken, çekte bulunması gereken zorunlu unsurların varlığını, ciro zincirinin düzgün olmasını, teslim aldığı son cirantanın imzasının sıhhatini ve çek yaprağı ile ilgili olarak tedbir kaydı olup olmadığını incelemesi gerekmekte olup, çek üzerinde ödeme yasağı kararı bulunmasına rağmen çekin banka tarafından devralındığı gözetildiğinde davalı bankanın çekin çalıntı olabileceğini, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli ve/veya ağır kusurlu olduklarını bilebilecek durumda olduğu sabit görülmüş olup,

istinaf karar kaldırma ilamı doğrultusunda eksik harcın da ikmal edildiği anlaşılmakla davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça yargılama aşamasında icra dosyasına yapılan ödemenin istirdadına, davalı bankanın açıkça davacı zararına kötü niyetli takip yaptığı ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; ... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra takibine konu ... Bankası ... Sanayi Şubesine ait 125.000,00 TL bedelli ... seri numaralı, çek sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasına davacı tarafça ödenen toplam 184.475,00 TL'nin istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta ilgili icra dairesine müzekkere yazılmasına,

3-İhtiyati tedbir kararı kapsamında dosyaya sunulmuş olan teminat mektubunun davacıya iadesine,

4-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

5-Alınması gerekli 12.601,49-TL karar ve ilam harcından 2.359,59-TL peşin ile 790,78-TL tamamlama harcın mahsubu ile geriye kalan 9.451,12-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 2.565,09-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 265,25-TL masraf olmak üzere toplam 2.830,34-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

7-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

8-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2026

Katip ... Hakim ...