İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/129 K.2018/1182

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin vermiş olduğu 09.02.2017 tarihli dilekçesinde özetle. "Müvekkili şirket ile davalı ... arasında 01.09.2016 tarihinde Franchise Sözleşmesi akdedildiğini, o sözleşme kapsamında davalıya müvekkiline ait markanın kullanım hakkı, ... menüsünde bulunan ürünlerin imal ve satışı, satış mağazası açma ve işletme hakkı verildiğini, tarafların sözleşmenin anılan hükmünde de (md. 3.8) mutabık kalarak, her ne kadar POS cihazları ve ödeme kaydedici cihazın ...

Gıda (münhasıran davacı yan) adına kayıtlı olacağı, fişin üzerinde ... Gıda’nın unvanına yer verilecektir esası kararlaştırılmış ise de davalının sözleşmenin mezkur maddesine aykırı davranarak ... - ... adına kayıtlı POS cihazını kullandığının tespit edildiğini, bunun üzerine davalıya ....

Noterliğine ait ... yevmiye numaralı ve 26/10/2016 tarihli ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve ihtarname tarihi itibariyle 22.073,82-TL nin ödenmesini talep edildiğini beyanla davayı ıslah, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili alacağı olan 22.073,82-TL nin temerrüt tarihi itibariyle 3095 sayılı kanun faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun uyarınca işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalarının kabulü ile yargılama ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesi." talebinde bulunduğu görülmektedir.

Davalı asil tarafından verilen 14.03.2017 taranma tarihli davaya cevap dilekçesinde özede: "davacı ile 01.09.2016 tarihli Franchise Sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafın davasında sözleşmenin 3.8. maddesine aykırı davranıldığını ve haklı sözleşmeyi feshettiği ve 22.073,82-TL alacaklı olduğu iddiası ile ihtarname çektiğini, franchise sözleşmeleri iki tarafa da borç yükleyen sözleşmeler olduğunu, davacı tarafın sözleşme gereğince üzerine düşen hiçbir hak ve sorumluluğu yerine getirmediğini ve yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda noterden çekilen ihtarları dikkate almadığını,

sözleşmeye göre satışa sunulacak tüm ürün ve malzemelerin tedarikinin davacı tarafından yapıldığını, söz konusu fiyatların piyasa ortalaması üstünde olduğunu, ... Gıda’dan tedarik ettiği gıda ürünlerindeki fire ve diğer hususların tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyası ile tespit davası açtıklarını, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda da anlatıldığı üzere sözleşmeye aykırı davranışta bulunan tarafın davacı olduğunu, davacı tarafından ödenmediği belirtilen tutarın taraflarına gönderilen hileli, fire veren ve kullanılamayan ürünlerin bedeli olduğunu, bu ürünlerden kaynaklı herhangi bir borçlarının bulunmadığını, bu ürünler nedeniyle hem müşteri kayıpları hem de maddi zararlarının olduğunu beyanla neticeten sözleşme gereğince uğradıkları zararlar için dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile davanın reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi... talebinde bulunulduğu görülmektedir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit istenilmiş olup. Düzenlenen dosya mahkememiz dosyası içerisine getirtilmiştir. Tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; sözleşmeye aykırı davranışta bulunan tarafin davacı olduğu, davacı tarafından ödenmediği belirtilen tutarın taraflarına gönderilen hileli, fire veren ve kullanılamayan ürünlerin bedeli olduğu, bu ürünlerden kaynaklı herhangi bir borçlannın bulunmadığı anlatımındadır.

Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak temerrüt tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişinin düzenlediği 19.03.2018 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; "davacının iddia ve talepleri ile davalı iddiaları ve savunmaları tamamen birbirinden farklı şeylerdir.

Davalı, eğer akde aykın POS cihazı kullanmış ise, bu kendi başına, davacıya haklı fesih yetkisi verir, ama, salt maddi vakıalar zemininde bakılınca, davalının davada savunma zımnında ileri sürdüğü hususlar kapsamında, davacının POS cihazı ile alakalı savını davacının ispatlayamadığı anlatımında bulunulduktan sona, dermeyan ettiği davalı savlarına göre davacının da başka bir zeminde akde aykın davranmış olduğu değerlendirilebilir.

Lâkin davalının dermeyan ettiği bu husus ayn bir dava konusu iken, bu karşı davanın açılmamış olması karşısında, söz konu savların bu huzurdaki davada incelenmesi imkanı olmadığı fikrindeyiz." kanaati ile raporunu sunmuştur.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen tespit dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;

Davacı ... A.Ş şirketi ile davalı ... arasında 01.09.2016 tarihinde Franchise Sözleşmesi akdedildiği anlaşılmaktadır. Bu sözleşme kapsamında davalıya davacıya ait markanın kullanım hakkı, ... menüsünde bulunan ürünlerin imal ve satışı, satış mağazası açma ve işletme hakkı verildiğini, tarafların sözleşmenin anılan hükmünde de mutabık kalarak, her ne kadar POS cihazları ve ödeme kaydedici cihazın ... adına kayıtlı olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar fişin üzerinde ... ’nın unvanına yer verilecektir esası kararlaştırılmış ise de davalının sözleşmeye aykırı davranarak ... - ... adına kayıtlı POS cihazını kullandığının tespit edildiği, bunun üzerine davalıya .... Noterliğine ait ... yevmiye numaralı ve 26/10/2016 tarihli ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve ihtarname tarihi itibariyle 22.073,82-TL nin ödenmesini talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dikkat edilecek olursa, davacı yan sözleşme sel ilişkiyi sona erdirme noktasında, gerekçesini yukarıda da hülasa edildiği gibi, davalının akden kararlaştırılmış olan esaslara uygun olmayan POS makinesi kullanımına bağlı iddiasına dayandırmak istemektedir. Davalı ise, davacının sözleş mesel edimlerini yerine getirmediği ve feshin haksız olduğunu, davacı ile olan ilişkisinde kendisinin davacının işlem ve eylemleriyle zarar uğradığını ileri sürerek, farklı zeminde bir savunma oluşturmaktadır.

Huzurdaki dava bir alacak davası olup davacı, davalının taraflar arasında akdedilen 01.09.2016 tarihli FRANCHİSE SÖZLEŞMESİ'ndeki edimleri tam ve eksiksiz yerine getirdiği ve Sözleşmenin 3.8 maddesine aykırı davrandığı iddiası ile fesih edilen sözleşmeden kaynaklı 22.073,82- Tl lik alacağın davalıdan tahsilini talep etmektedir.

Davalı ise taraflar arasında akdedilen sözleşme edimlerini yerine getirdiğini, sözleşmeye uygun olarak her türlü ürün ve malzemeyi davacıdan temin ettiklerini, davacının söz konusu ürünleri piyasa ortalamasının üzerinde sattığı, tedarik ettikleri gıda ürünlerindeki fire ve diğer hususların tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş. sayılı dosyası İle tespit yaptırdıkları tu, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda da anlatıldığı üzere sözleşmeye aykın davranışta bulunan tara fin davacı olduğu, davacı tarafından ödenmediği belirtilen nıtann taraflarına gönderilen hileli, fire veren ve kullanılamayan ürünlerin bedeli olduğu, bu ürünlerden kaynaklı herhangi bir borçlannın bulunmadığını beyan etmektedir.

Taraflar arasında 01.09.2016 tarihli bir ... FRANCHİSE SÖZLEŞMESİ’nin mevcut olduğu, sözleşmenin altında her iki tarafından kaşe ve imzalanırın bulunduğu görülmektedir. Sözleşme konusu "...işbu söyleşme ile ... Gıda markasının kullanım hakkını ve ... menüsünde bulunan ürünlerin imal ve satış imkanım sağlamak üzere satış mağazası açma ve isletme haklarını sözleşmede belirtilen adres, süre, konsept ve sair koşullarla sınırlı olmak üzere Franchise Alan'ı vermektedir..." şeklindedir.

Davacı yanın ibraz etmiş olduğu ticari defterlerin tetkikinde: Davalıya düzenlemiş olduğu faturalan bu hesabın borcuna, davalı tarafından yapılan ... ve Pos Virmam açıklamalı ödemeleri ise bu hesabın borcuna kaydetmiş olduğu görülmektedir. Dava tarihi itibariyle bu hesabın 26.507,65 TL borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir. Buna göre davacı davalıdan kendi defterlerinde 26.507,65-TL alacaklı durumdadır. Ancak davacı talebi 22.075,82-TL olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar tacir olduklarından ilişkilerinde faiz esas olup, önceden kararlaştırılmasa bile faiz istenebilir. Bir alacağa faiz istenebilmesi için, ödeneceği tarihin net olarak belli olması veya belli değilse alacaklı tarafından çekilerek bir ihtar veya ihbar ile borçlunun temerrüde düşürülmesi veya icra takibine başvurulması gerekir. Söz konusu alacak yanlar arasında imzalanan 01.11.2016 tarihli Francais Sözleşmesinden kaynaklanmış olmakla bu sözleşme tarihinden itibaren faize hükmetmek gerekmiştir.

İş bu davanın davacının talebi dikkate alınarak kabulü ile 22.073,82 -Tl nin 01.11.2016 temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...