İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/485 K.2021/551

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni ile davalı arasında "... İli .... işine ait sözleşmenin 17.01.2007 tarihinde imzalandığını, işin tamamlanıp devreye alındığını ve kesin kabulün yapıldığını, fakat davalı şirketin kesin hesaptan 19.365,77 TL'yi ve istihkaktan kesilen 31.633,00 TL nakdi teminatı ödemediğini, ... .../... Şubesinden verilen 01.02.2007 tarih ... sayılı 208.960,00 TL'lik kesin teminat mektubunu iade etmediğini, taraflar arasında ... İli ....

Etap İnşaatı işine ait sözleşmenin 14.01.2008 tarihinde imzalandığını, vekiledenin inşaat işini sözleşme ve eklerine uygun olarak yaptığını, Doğalgaz Dağıtım Şebekesi devreye alınarak geçici kabulün yapıldığını, herhangi bir noksan bulunmadığı halde davalı şirketin kesin kabulün yapılmasını engellediğini, vekiledeninin davalı şirkete gönderdiği kesin hesap dosyasınında hiçbir gerekçe gösterilmeden iade edildiğini, davalı şirketin yapılan iş karşılığı 163 865,31 TL'yi ödemediğini, istihkaktan kesilen 41.358,72 TL nakdi teminatı da iade etmediğini, ....

Noterliğinden davalıya gönderilen 19.02.2009 tarih ve ... sayılı ihtarnameyle dostane bir çözüm teklifinde bulunulduğunu, ancak bugüne kadar bir cevap alınmadığını beyanla; her iki iş dolayısıyla belirtilen toplam 256.222,00 TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalı şirketten alınıp vekiledenine ödenmesini ve teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davacı vekili 14/01/2013 tarihlı ıslah dilekçesinde; Vekiledeni Şirket'in ... 1. Etap'tan Faturası kesilmiş olan 151.346,68 TL, Faturası kesilecek olan 148.831,06 TL; ... 2. Etap'tan Faturası kesilmiş olan 56.035,45 TL, faturası kesilecek olan 251.865,31 TL Teminat mektubu komisyonu 19.327,00 TL olmak üzere toplam 627,403,50 TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalı Şirket'ten alınıp vekiledeni ne ödenmesine, ... .../... Şubesinden alınan 208.000,00 TL'lik teminat mektubunun iadesine, teminat mektubunun 25.07.2012 tarihinden sonra işleyen komisyonun da tahsiline... karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde.

Dava konunu işlerle ilgili olarak davacı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını, bir kısım işleri eksik ve hatalı yaptığını, buna karşılık davacı tarafa hak edişlerinin sözleşmeye uygun şekilde ödendiğini, nakdi teminatların sözleşme hükümleri çerçevesinde hakedişlerden kesildiğini ve davacı yükümlülüklerini yerine getirmemekte direndiğinden teminatlar ve kesin teminat mektubunun kendilerine iade edilmediğini, davacı tarafın iddialarının yersiz olduğunun ispatının sözleşme hükümlerinde saklı olduğunu, sözleşmenin 5.1,

9.2 ve 16. maddeleri incelendiğinde her iki tarafın yükümlülüklerinin sözleşmede çok açık şekilde dile getirildiğinin anlaşıldığı, davacı tarafın, sözleşmenin gerek 5.1 md.si, gerekse 16, maddesıne göre müvekkil şirkti tarafından belirlenen birim fiyatlara itiraz hakkının bulunmadığını, hakedişlerin kabulü yada geçici kabulün kesin hesaba esas teşkil etmeyeceğinin sözleşme hükümleri ile sabit bulunduğunu, davacı tarafın hazırladığı kesin hesap tablosunun müvekkilce imzalanmadıkça kesin hesap yapıldığının kabul edilmeyeceğini, davacı tarafın kesin hesaba ilişkin iddialarının da gerçek dışı olduğunu,

2. Etap işinde davacı tarafından yapılan işin, I, Etapa nazaran çok daha hatalı ve eksik olduğunu, kesin hesabın müvekkili tarafından hazırlanmış olmasına rağmen, davacı tarafın kabule yanaşmadığını, davacı tarafın sözleşmede belirtilen SSK ilişiksiz belgesini müvekkiline teslim etmediğini, bu durumda da teminatların iadesinin söz konusu olamayacağını, yine davacının sözleşmenin 10.2. maddesine, 12.1. maddesine aykırı davrandığını,

Karşı dava dilekçesinde ise; müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin, yapılan işin bedelinden daha fazla olduğunun ortaya çıktığını, müvekkil şirketin, davacının yaptığı eksik ve hatalı işler nedeniyle zarara uğradığının açık bulunduğunu beyanla, davacının davasının reddine; karşı davalarının kabulü ile bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek miktara artırılmak üzere, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nın davacıdan dava tarihine kadar reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

GEREKÇE

Asıl dava; taraflar arasında akdedilen ... İli, ... işine ait sözleşme uyarınca ödenmeyen hakediş tuturlarının tahsili ile davalıya verilen kesin teminat mektubunun iadesi talebine, karşı dava ise; eksik ve hatalı işlem bedelinden şimdilik 1.000-TL'nin tahsiline ilişkindir.

Mahkememizce ... Esas-... E. K. sayılı, 26.05.2016 tarihli karar ile;

''...Asıl davada Davanın KISMEN KABULÜNE, 256.222 TL alacağın 02.06.2009 dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 208.960 TL miktarlı teminat mektubunun idesi istemlerinin REDDİNE, Islahla arttırılan kısım yönünden karar içeriğinde gerekçesi yazılan nedenlerle davanın USULDEN REDDİNE,

Karşı davada KABULÜNE, 1.000 TL'nin 15.10.2009 karşı dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine...'' karar verilmiş,

Davacı ve davalı vekilinin temyizi üzerine Mahkememiz kararı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/6122 - 2018/2178 E. K. Sayılı, 28.05.2018 tarihli ilamı ile;

''...Taraflar arasında imzalanan ... ili doğal gaz dağıtım şebekesi inşaatı ile ilgili I ve II. etap İnşaatı Sözleşmelerinin 9. 1. ve 9. 2. maddelerinde banka teminat mektubu ve nakdi teminatın alınması hususları düzenlendikten sonra teminatların iadesi başlıklı 9. 2. 1. maddesinde "Taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanları hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden, varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutunağının onaylanmasından,

yüklenicinin bu işten dolayı iş verene herhangi bir borcunun olmadığının tesbit edilmesinden ve şebekenin devreye alınmasından sonra kesilmiş olan nakit teminatın ve varsa ek nakit teminatların yarısı; kesin kabulü müteakiben Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesinden sonra ise kalanı ve teminat mektubu iade edilir". Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Mahkemenin kabulü ile hükme esas alınan bilirkişi raporundan I. etap inşaatı sözleşmesi kapsamındaki işin kesin kabul ve kesin hakedişinin davadan önce yapıldığı ve 208.960,00 TL'lik kesin teminat mektubunun bu işle ilgili verildiği anlaşılmaktadır.

II. etap inşaatı sözleşmesi kapsamındaki işle ilgili de bu inşaatın tamamlandığı anlaşılmaktadır. Bu işle ilgili de hükme esas alınan bilirkişi raporu ve makemenin kabulüne göre davalı birleşen dosya davacısı iş sahibinin kesin hesapta düşülmesi gereken 99.115,28 TL fazla ödemesinin bulunduğu hesaplanıp kabul edilmiş ise de, bu miktar davacı-birleşen dosya davalısının hak ettiği kabul edilen ve hüküm altına alınan II. etap işinden alacağı 163.865,31 TL hakediş alacağından daha az olduğundan 2. etap inşaatı ile ilgili kesin kabul ve kesin hakedişin mahkemece çıkarıldığının kabulü gerekir.

Bu durumda mahkemece I. etap inşaatı işiyle ilgili davadan önce olduğu anlaşılan geçici ve kesin kabul tarihleri araştırılıp, davacı-birleşen dosya davalısına bu işle ilgili SGK ilişkisizlik belgesi ibraz ettirildikten sonra nakdi teminat kesintisi ve kesin teminat mektubunun iadesiyle ilgili sonucuna uygun bir karar verilmesi, II. etap inşaatıyla ilgili kesin kabul ve kesin hesap eldeki davada verilen kararla çıkartıldığı kabul edilerek, sözleşmesinin 9. 2. 1. maddesindeki nakdi teminatın ve ek nakdi teminatın iadesi koşulları araştırılıp yarısının iadesinin gerekip gerekmediği de gözetilerek II. etap işi ile ilgili de sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekir.

Bu hususular üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış...'' gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamında değinilen hususlarda alınan 07.04.2021 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda; "2. Etap işlerinin kümülatif hakkediş tutarının 1.000.669,33 TL, 1. etap kümülatif hakediş imalat tutarının da 1.622.785,29 TL olması ile 1. Ve 2. Etap hakediş tutarları toplamının 2.623.484,62 TL olduğu görülmüş ve yine dosyadaki bilgilerden davalının her iki iş için, davacıya yaptığı ödemeler toplamı 2.153.393,39 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre asıl davacının; 2.623.484,62 - 2.153.393,39 = 470.091,23 TL alacaklı olabileceği, bu rakama %8'lik nakit teminat kesintilerinin de dahil olduğu, diğer taraftan davacının hakkedişlerinden kesilen %8 nakdi teminat kesintileri toplamının 152.796,49 TL olduğu belirlenmiştir. Bu bedel kümülatif hakkediş alacağından düşülürse 470.091,23 - 152.796,49 = 317.294,74 TL davacıya ödenecek hakediş bedeli olarak bulunur.

Teminatın iadesi hakkında; davalı itirazları incelenmiş ancak kök rapordaki görüşlerimizde bir değişiklik olmamıştır. Kök raporda 1. Etap işlerinin kesin hesabının 24.12.2007 tarihinde karşılıklı imza ile yapıldığı, 2. Etap kesin hesabının davalı - karşı davacı tarafından 17.08.2008 tarihinde yapıldığı, her iki etap işi ile ilgili olarak yapılan hesaba tarafların itiraz dilekçelerinin olmadığı yapılan şebekeye doğal gaz verildiği ve işletmeye alındığı da göz özüne alınırsa davalı tarafından alınan 208.960,00 TL'lik banka teminat mektubunun serbest bırakılması yani davacıya iadesi etmesi gerekir.

Eksik işler hakkında; davalı itirazları değerlendirilmiş ve eksik işler için kök rapordaki görüş ve hesaplarımızda bir değişiklik olmamıştır. Kök raporda davacıdan kesilmesi gereken eksik işler bedeli; 99.115,28 + 7.914,15 + 63.208,09 + 54.560,36 + 28.226,41 = 253.024,29 TL olarak belirlenmiştir...'' şeklinde mütalaada bulunulmuştur.

Mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi ek raporundaki tespit ve hesaplamalar dikkate alındığında, davacı yanın dava dilekçesindeki talebi olan 256.222,80 TL.den, bilirkişi tarafından belirlenen davalı işveren ve idare tarafından tamamlanan eksik işlerin toplam bedeli olan 253.024,29 TL mahsup edildikten sonra bakiye 3.198,51 TL. yönünden asıl davanın kısmen kabulüne, 208.960,00 TL miktarlı teminat mektubunun davacıya iadesine, Karşı davacının alacağı mahsup edildiğinden karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış,

her ne kadar davacı 24.12.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını 627.403,50 TL. üzerinden ıslah ederek aynı tarihli makbuzla harçlandırmış ise de, asıl davanın belirsiz alacak olarak açılmadığı gibi fazlaya ilişkin hakların da saklı tutulmadığı anlaşılmakla ıslah talebi yerinde bulunmamıştır.

ASIL DAVA

1-)Davanın KISMEN KABULÜNE,

3.198,51-TL alacağın 02.06.2009 dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-) 208.960,00 TL miktarlı teminat mektubunun davacıya İADESİNE

3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 218,50-TL harçtan başlangıçta peşin olarak alınan 3.459,00 TL harcın, 6.339 TL tamamlama harcınını ve 3.552,15 TL tamamlama harcından mahsubuna, bakiye 13.131,65-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4-)Davacı yanca yapılan 218,50-TL alınması gerekli harç tutarının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-)Davacı yanca yapılan 4,600,00-TL bilirkişi ücreti, 217,10-TL davetiye gideri olmak üzere toplam 4.817,10TL yargılama giderlerinin, red ve kabul oranına göre 24,55-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 3.198,51-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-)Davalı tarafından yapılan 4.150 TL bilirkişi ücreti ve 87 TL davetiye gideri olmak üzere toplam 4.237,00-TL yargılama giderlerinin, red ve kabul oranına göre 4.215,40-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 48.260,25-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-)Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider/delil avanslarından artan bakiyelerin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yanlara/vekillerine iadesine,

KARŞI DAVADA

10-Davanın REDDİNE 11- Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 12-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, İlişkin davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde Temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2021

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır