İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/539 K.2021/286

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili davacı (altyüklenici) ile davalı ... A.Ş. (yüklenici) arasında. İstanbul İli Sarıyer İlçesi ...

Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı işine ait hafriyat işlerinin sözleşmede belirtilen şartlar kapsamında bedel karşılığı müvekkili tarafından yapılmasına ilişkin 21.02.2018 tarihli sözleşme İmzalandığını, sözleşmede işin süresinin yer teslimine müteakip 10 ay olduğu belirtildiğini, müvekkili sözleşmede belirtilen sürede sözleşme gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak davalı tarafça müvekkiline olan borç ödenmediğini, Sözleşmenin.

7.2. maddesinde; yüklenici tarafından onaylanmış olan altyüklenici hak edişlerinin 30 gün içerisinde ödeneceği, 8,5. maddesinde; her ayın l'inde yükleniciye teslim edilen önceki aya ait altyüklenici hak edişinin 1 hafta içerisinde karşılıklı imzaları tamamlanarak faturalandırılaeağı ve aynı ayın 30'una kadar altyüklenici ye ödemesinin yapılacağı, belirtildiğini, taraflar arasındaki 31.01.2019 tarihli cari hesap mutabakatına göre müvekkilinin ...A.Ş. den 587.774,55 TL alacağı bulunmakta olduğunu, Muavin defterine göre de müvekkilinin...A.Ş.'den 587.774,55 TL alacaklı olduğunu,

01.01.2019 tarihinden bugüne kadar ki olan faiz de 42.392,23 TL olduğunu, alacağın tahsili amacı ile İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyası üzerinden gönderilen ödeme emrine davalı şirketçe itiraz edilmesi üzerine takip durduğunu, davalı şirket icra takibi başlatılması ve ödeme emri gönderilmesi üzerine 120.000 TL parayı, borcuna mahsuben ödediğini beyanla; davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile ödeme emrinin tebliğinden sonra ödemiş olduğu 120.000 TL'nin mahsubu ile bakiye 510.166,78 TL üzerinden takibin kaldığı yerden devamına, borçlunun kötü niyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatina hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacı şirketin; müvekkil şirket ile imzalanan 21.02.2018 tarihli Sözleşmeden doğan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, müvekkili şirketin İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesinde gerçekleştirdiği ...

Projesine ait hafriyat işlerinin bir kısmının davacı şirket tarafından yapılması konusunda 21.02.2018 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme birim fiyat keşif özeti ile yapılmış olup, sözleşme bedeli 600.475,00-TL olduğunu, sözleşme ekinde ek 2 olarak gösterilen Birim Fiyat Keşif Özeti'nde de birim fiyat, miktar ve keşif toplamı belirtildiğini, sözleşmenin 5.3 nci maddesinde davacı Alt Yüklenicinin sorumluluk vc yükümlülükleri düzenlendiğini, sözleşmenin 5.3.

T nci maddesinde ölçünün plankote alınarak nı3 olarak alınacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen davacı, sözleşme ve ekinde yer alan keşif özetine aykırı olarak yapılan işin bedelini kamyon/ton hesabı üzerinden talep ettiğini ve bu nedenle taraflar arasında anlaşmazlık çıktığını, davacının sözleşmeye aykırı talepleri müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini, sözleşmenin 5.3.1'nci maddesinde yer alan döküm taahhütleri davacı tarafından yerine getirilmediğini, davacının dava dilekçesinde karşılıklı olarak mutabakat sağlandığı ve muavin defterinde tarafların karşılıklı mutabakatı bulunduğuna ilişkin İddialarını kabul etmediklerini,

bu nedenle edimlerini ifa etmeyen davacının karşılıklı borç doğuran sözleşme hükümleri uyarınca alacak iddiasında bulunması ve davalıdan edimlerini ifa etmesi kabul edilemeyeceğini, davacı şirketin sözleşmenin 7.2'nci maddesi uyarınca sunması gereken belgeleri sunmadığını, bu nedenle hakediş ödemelerinin yapılmasında müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilmeyeceğini, müvekkili şirket tarafından yapılan 120.000-TL tutarındaki ödeme, ödeme emri tebliğ edilmeden 4 gün önce yapıldığını, bu nedenle davacının icra takibinden haberdar olduktan sonra ödeme yapıldığına ilişkin iddiasının hukuki ve maddi mesnedi olmadığını,

davacının icra takibiyle birlikte gecikmiş faiz talebinin hukuki dayanağı olmadığını, BK'nun 117/1 'nci maddesi uyarınca müvekkili şirket temerrüde düşürülmediğini, bu nedenle davacının alacaklı olduğu kabul edilmesi varsayımında dahi faiz talebi ancak icra takip tarihinden itibaren söz konusu olacağını beyanla, davanın reddi ile icra takibinin iptaline, davanın kabulü halinde ise ödeme emri tebliğ edilmeden önce yapılan 120.000-TL'hk ödemenin takip miktarından mahsubuna, takip öncesine ilişkin faiz talepleri ile takip öncesi ve sonrası için fahiş oranda faiz taleplerinin reddine,

likit bir alacağın varlığından bahsedilemeyeceğinden davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; 21.02.2018 tarihli İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı işine ait hafriyat işlerinin davacı tarafından yapılmasına ilişkin sözleşme, hakediş tutanakları, faturalar, cari hesap mutabakat belgesine, ticari defter ve kayıtlara, bilirkişi incelemesine dayanmışlardır.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre dava konusu alacağın oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise alacak ve alacağa işlemiş faiz tutarlarının hesaplanması kapsamında rapor aldırılmış, 06.01.2021 tarihli raporda:

''...Mali Sonuç:

a)- Davacı şirket e-defterlerinin kayıtlarını yasal sürede Gelir İdaresi sistemine aktararak E-Defter beratlarını aldığı, e-defter kapsamında olmayan Envanter Defterlerinin de noterde açılış tasdiki süresinde yapıldığı vc her üç defter kayıtlan birbirini teyit ettiği tespit edilmiş olduğundan, davacı şirket ticari defterlerinin kendi açısından delil niteliği taşıdığının -yukarıdaki anlatım sınırları içinde kalmak kaydı ile- kanaatine varıldığı,

Davalı şirket e-defterlerinin kayıtlarını yasal sürede Gelir İdaresi sistemine aktararak E-Defter beratlarını aldığı, e-defter kapsamında olmayan Envanter Defterlerinin de noterde açılış tasdiki süresinde yapıldığı vc her üç defter kayıtları birbirini teyit ettiği tespit edilmiş olduğundan, davalı şirket ticari defterlerinin kendi açısından delil niteliği taşıdığının -yukarıdaki anlatım sınırları içinde kalmak kaydı ile- kanaatine varıldığı,

b)-Davacı şirket. 21.05.2019 takip tarihi itibariyle ticari defterlerinde 587.774,55 TL alacaklı olduğu,

Davacı şirket. 21.05.2019 takip tarihi itibariyle DAVALI ticari defterlerinde de 587.774,55 TL alacaklı olduğu, yani, davalı şirket 587.774,55 TL borçlu olduğu,

Ancak; Davalı şirketin İCRA takip sonrası DAVA tarihinden önce 23.05.2019 tarihinde davacı şirkete 120.000 TL ödemesi ile, her iki tarafın ticari defterlerinde borcu 467.774.55 TL kaldığı,

Davacı tarafında işbu davayla talebi 467.774,55 TL asıl alacak, 42.392,23 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 510.166,78 TL olduğu,

Teknik vc Sözleşmesel Esasa Dayalı Sonuç:

Tüm bu veriler doğrultusunda davac...Ltd. Şti. tarafından davalı Yüklenici...A.Ş.nden üstlenilen İstanbul İli Sarıyer İlçesi... Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı işine ait hafriyat işlerinin taraflar arasında imzalanan sözleşme şartlarına göre yapıldığı, yapılan işlere ilişkin hak edişler (5 adet) düzenlendiği, Altyüklcnici ile Yüklenici ve Teknik Elemanlarınca hazırlanan hak edişlerin kaşeye havi imza altına alınarak onaylandığı, böylece Altyüklenici davacı ...Tic. Ltd.

Şti.nin edimlerini yerine getirdiği, yapılan hafriyatın tamamı sözleşmede de yer aldığı üzere (m3) üzerinden düzenlendiği, davalı yüklenici tarafından davacı altyükleniciden döküm bedeli kesintilerinin (ton) cinsinden yapıldığı, yukarıda da izah edildiği üzere taraf şirketlerin ticari defter ve belgelerinde yapılan incelemelerde;

Davacı Altyüklenici şirketin davalı Yüklenici şirketten 587.774,55 TT.-.bakiye alacağı olduğu; davalı Yüklenici şirket icra takibi sonrası, dava tarihi öncesi davacı şirkete 120.000.-TL. ödemesi ile 467.774,55 TL. asıl alacağı bulunduğu; Asıl alacağa takip öncesi işlemiş 42.392,23 TL. tutarındaki faizin ilavesi ile davacı altyüklenici şirketin toplam 510.166,78 TL. alacaklı olduğu...'' tespit ve rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklanan hakediş alacağının tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Davacı alt yüklenici ile davalı asıl yüklenici arasında asıl sözleşme olan gelir paylaşımlı inşaat sözleşmesinin bir parçası olacak şekilde 21.02.2018 tarihli bir alt yüklenicilik sözleşmesi akdedildiği hususlarında çekişme bulunmamaktadır. Çekişme tarafların sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davacının hakediş alacağı bulunup bulunmadığı ve tutarının tespiti noktalarında toplanmaktadır.

Davacı alt yüklenici, inşaat sözleşmesinden doğan borcunu teslim etmiş olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan bedeli talep etmeye hak kazandığını ileri sürerek icra takibi başlatmış, davalı asıl yüklenici ise, alt yüklenicinin özen borcuna aykırı davranarak yanlış hesaplama yaptığını, sözleşme kapsamında yapması gereken döküm işlerini yapmayarak işi eksik ifa ettiğini, sözleşmede kararlaştırılan bedeli talep etmesi için usulüne göre belge ibraz etmesi gerekirken bunu yapmadığını iddia ederek bedeli ödemekten kaçınmış ve takibe itiraz etmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nda ifa zamanına ilişkin genel kural her borcun doğumu anında muaccel olacağı (TBK md. 90) şeklinde olmasına rağmen, kanun koyucu özel bir düzenlemeye yer vererek, eser sözleşmesinde bedel ödeme borcunun ifa zamanı bakımından bu kuraldan ayrılmıştır. TBK md. 479 hükmüne göre iş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur.

Dolayısıyla, eser sözleşmesinde ve bu sözleşmenin bir görünümü olan inşaat sözleşmesinde bedel ödeme borcunun muaccel, yani alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelme zamanı kural olarak, eserin iş sahibine teslimi anıdır. Bu düzenleme ile kanun koyucu, genel olarak bütün iş görme sözleşmelerinde geçerli olan önce işin yapılması, sonra bedelin ödenmesi kuralının eser sözleşmeleri için dc geçerli olduğunu kabul etmiştir.

Bu noktada dava konusu somut ihtilaf bakımından tespiti gereken husus, davacı alt yüklenicinin teslim etmiş olduğu işler dolayısıyla bedeli talep edip edemeyeceğidir.

Mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti raporundaki teknik değerlendirmeye göre; davacı alt yüklenicinin inşaat sözleşmesinde iş görme edimi olan hafriyat işlerini taraflar arasında akdedilen sözleşme şartlarına uygun olarak teslim ettiği, yapılan işlere ilişkin 5 adet hakkediş düzenlendiği, davacı alt yüklenici ile davalı iş sahibi asıl yüklcnici arasında hakkedişlerin onaylandığı, davacı alt yüklenicinin edimlerini yerine getirdiği, Altyüklenici ile Yüklenici ve Teknik Elemanlarınca hazırlanan hak edişlerin kaşeye havi imza altına alınarak onaylandığı, böylece Altyüklenici davacı ...Ltd.

Şti.nin edimlerini yerine getirdiği, edimlerini yerine getiren davacı alt yüklenicinin asıl alacağa takip öncesi işlemiş 42.392,23 TL. tutarındaki faizin ilavesi ile davacı altyüklenici şirketin toplam 510.166,78 TL. alacaklı olduğu mütalaa edilmekle, davacı yanın yasal deliller ile kanıtlanan davasının kabulü ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında davalı itirazının iptaline, takibin 510.166,78-TL üzerinden iptali ile takibin 467.774,55-TL olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, likit olan 467.774,55-TL olan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır