İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/118 K.2020/179

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 20 Aralık 2019 tarihinde e-devletinde taşınmazlarına konulan haciz ile hakkında, davalı-...tarafından yapılan icra takibini öğrendiği, buna ilişkin 23.12.2019 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş ile takibin dayanağı olan ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği, ancak talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile talebin ret edildiği, icra takibi borçlusu ... Paz. Ltd.

Şti.'nin eski ortağı olduğu, Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile hissesini, diğer ortak ... 'a devir ettiği akabinde ortaklıktan ayrıldığı,ortaklıktan ayrıldıktan sonra .... Noterliği'nin .08.05.2015 tarih. ... sayılı ihtarı ile,başta ... olmak üzere,şirketin çalıştığı tüm bankalara çektiği ihtar ile ortaklıkdan ayrıldığını, bundan sonraki krediler bakımından sorumluluğu olmadığını ve eski ortağı bulunduğu ... Paz. Ltd.

Şti.' ne ilişkin kefaletinin kaldırılmasını ihtaren bildirdiği, davalı bankanın ...

Noterliği'nin cevabi ihtarında ,13.01.2015 tarihinde kullandınlan krediler ve teminat mektuplarına ilişkin riskler bulunduğunu muhatap olarak bu devam eden krediler ve riskler bakımından kefilliğinin bulunduğu beyan edilerek kefillikten muaf tutulma talebine yanıt verildiği, müvekkilin bir sorumluluğunun kalmadığı, kullandırılan teminat mektubuna ilişkin bir yıl süreli olması nedeni ile hükmünü kaybettiği, yenilenen devrolunan teminat mektubu ile ilgili sorumluluk şirketin tek sahibi konumundaki hisse devrini alan ortak ... 'a ait bulunduğu,

24.03.2015 tarihinden sonraki dönemlerde kullandırılan kredilerde müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığı, İhtiyati haciz kararının yenileme sözleşmelerinde müvekkilin imzası da bulunmadığından yasal bir dayanağı bulunmadığı, müvekkili hakkında yapılan icra takibine ve ferilerine itiraz edildiği, esas takip durmuş ise de,alınan ihtiyati haciz kararı ile müvekkilin ticari hayati taşınmazlarına konulan hacizler ile riske girdiği, tüm bankalar nezdinde yapılan e-haciz ile riskli borçlular sınıfına alınarak takibe alındığı, şahsı, hem de şirketi mağdur edildiği,

bankalara konulan hacizler ile zor durumda kalarak iş ve ticari itibarının zedelendiği, ihtiyati haciz ile müvekkil taşınmaz ve banka hesaplan üzerine konulan hacizlerin dava sonuçlanıncaya kadar, tarafımızdan bir teminat alınmaksızın kaldınlmasını,bunun mümkün olmaması halinde makul bir teminat karşılığında kaldırılmasını, esas itibari ile de, müvekkili borçlu şirketin eski ortağı olup,şirketi aktif ve pasifi ile birlikte diğer borçlu ...'a 24.03.2015 tarihinde devir etmiş, müvekkilin ortaklıktan ayrıldığı tarihte devam eden krediler ödenmiş,

teminat mektuplarındaki riskleri de,yıldan yıla yenilenmeler ile müvekkilin hukuki sorumluluğu sona erdiği, icra takibine konu alacağın dayandığı krediler de, müvekkilin ortaklıktan ayrıldıktan sonraki şirketin kullandığı krediler olduğu, müvekkilin herhangi bir yasal sorumluluğu bulunmadığı, ... İcra Md. ...

Esas sayılı dosyası ile talep edilen alacağa ilişkin, ortaklıktan aynlan müvekkilin hukuki bir sorumluluğunun olmadığının, borçlu olmadığı hususunun tespiti ile ,icra takibinin iptaline haksız icra nedeni ile H.M.K uyarınca %20 den aşağı olmamak üzere müvekkil yararına tazminata da hüküm olunarak, takibin iptaline, ücreti vekalet ve yargılama giderleri de davalı uhdesinde bırakılarak karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Menfi Tespit davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Arabuluculuk 6325 sayılı Yasa ile hukukumuza giren “ Mahkeme dışı “ çözüm yollarından birisidir.

19.12.2018 tarihli 30630 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7155 sayılı kanun MADDE 20- 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“3. Dava şartı olarak arabuluculuk

''MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.'' hükmü ile 01.01.2019 tarihi itibariyle ''konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için'' dava şartı olarak arabuluculuk getirilmiş olup,

Mahkememiz tarafından 24.02.2020 tarihli ara karar ile davacıya arabuluculuk son tutanağı aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış suretini dosyaya sunması için bir haftalık kesin süre verildiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceğinin ihtar edilmesine rağmen davacı vekili tarafından UYAP üzerinden gönderilen 26.02.2020 tarihli dilekçe ile ticari uyuşmazlıklarda menfi tespit davalarında zorunlu arabuluculuk kapsamında bulunmadığı, mahkemenin ara karardan rucü ile dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir karar verilmesini" talep etmiştir.

... MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ 26.12.2019 tarihli ve ... Es., ... K. sayılı ilamında "... Talep veya dava türü ne olursa olsun dava konusu bir miktar para alacağı olan tüm talepler hakkında, davacı ve davalı açısından bir ayırım yapılmadan ve bir sınırlama getirilmeden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasını, dava şartı olarak düzenlendiği sonucuna varılmaktadır.

Menfi tespit talebi ile alacak talebi hukuken aynı kavramlar değildir ve bu davalar sonucunda verilecek hükümler de farklıdır. Ancak uyuşmazlık konusu bir miktar para alacağı ise, açılacak davanın niteliğinin önemi yoktur. İster alacak, ister menfi tespit, ister istirdat, ister itirazın iptali, ister tazminat talebi olsun bu davaların ortak noktası "dava konusunun bir miktar para alacağı" olduğudur.

Arabuluculuk dava şartının sadece alacak ve tazminat davalarında uygulanacağını kabulün sınırlayıcı bir yorum olduğu ve menfi tesbit davalarının da istirdada dönüşebileceği gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu nedenle 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereğince menfi tespit talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabül edilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. " yönünde karar verilmiştir.

... MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ 28.11.2019 tarihli ve ... Es., ... K. sayılı ilamında "....Davacının istinaf sebeplerinin incelenmesinde. TTK nun 3.kitabında düzenlenen kıymetli evrakla (TTK madde 645-849) ilgili ticari davalar mutlak ticari dava niteliğindedir.

Dava arabuluculuğa el verişli olmakla beraber dava şartı arabuluculuk kapsamında kalabilmesi için uyuşmazlık konusunun para alacağının ödenmesine ilişkin olması ve talep sonucunun tazminat veya alacağa ilişkin olması ya da her ikisini birlikte içermesi gerekir.

Davacı menfi tespit davasında zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında kalmadığını ileri sürmüş ise de, TTK nun 5/A maddesindeki düzenleme ile talep sonucuna değil dava konusuna açıkça vurgu yapılarak dava konusunun bir miktar paranın ödenmesi olması şartının aranmış olduğu, menfi tespit davalarında temel ihtilafın bir miktar paranın ödemesine ilişkin olması dikkate alındığında dava şartı arabuluculuk kapsamında kaldığının kabulü gerekir.

Aksinin kabulü halinde kanun koyucunun amacına aykırı yorum yapılmış olacağından mahkemece taraflar arasındaki davanın zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edilerek dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı İstinaf talepleri yerinde görülmeyerek ..." yönünde karar verilmiştir.

... MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİNİN 28.06.2019 tarihli ve ... Es., ... K. sayılı ilamında " ...Davacının istinaf sebeplerinin incelenmesinde, TTK nun 3.kitabında düzenlenen kıymetli evrakla (TTK madde 645-849) ilgili ticari davalar mutlak ticari dava niteliğindedir. Bu davalar tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak kabul edilir.

Kıymetli evrakla ilgili ticari davaların niteliği gereği, taraflar dava konusu hak üzerinde çoğunlukla serbestçe tasarruf edebilmektedirler. Dava arabuluculuğa el verişli olmakla beraber dava şartı arabuluculuk kapsamında kalabilmesi için uyuşmazlık konusunun para alacağının ödenmesine ilişkin olması ve talep sonucunun tazminat veya alacağa ilişkin olması ya da her ikisini birlikte içermesi gerekir.

Çek ve bono ile ilgili ticari davalar ise çoğunlukla menfi tespit talepli olarak ortaya çıkmaktadır.

Her ne kadar davacı eldeki menfi tespit davasında zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında kalmadığını ileri sürmüş ise de, TTK nun 5/A maddesindeki düzenleme ile talep sonucuna değil dava konusuna açıkça vurgu yapılarak dava konusunun bir miktar paranın ödenmesi olması şartı aranmış olduğu, menfi tespit davalarının esas itibariyle bir miktar paranın ödemesine ilişkin olmaları da dikkate alındığında dava şartı arabuluculuk kapsamında kaldığının kabulü gerekir.

Aksinin kabulü halinde hem kanun koyucunun amacına aykırı yorum yapılmış olacak hem de uygulamada büyük bir kargaşa yaşanacağından mahkemece taraflar arasındaki davanın zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edilerek dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur." yönünde karar verilmiştir.

6325 sayılı yasanın 18/A Maddesi- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.)

''(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) ...Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.''

HMK 138(1) madde; ''Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir...''

Davacı vekili tarafından kendisine verilen bir haftalık kesin süre içerisinde HUAK'nun 18A/1-2 maddeleri uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonrasında anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya Arabuluculuk Dairesi tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize sunmadığı anlaşılmakla yukarıda belirtilen istinaf kararları ve kanun maddeleri uyarınca dosya üzerinden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.