İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/263 K.2025/769

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 15.06.2016 tarihli ... ... 2. Etap İşyerleri Hafriyat İşleri Taşeron Sözleşmesi imzalanmıştır. Müvekkilinin sözleşme ile projenin hafriyat yapım işini üstlendiğini, Sözleşmenin 31. Md kararlaştırılan yetki sözleşmesi nedeni ile davanın İstanbul Ticaret Mahkemesinde

açıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 16/1 md'de öngörülmeyen durumlar nedeni ile iş artışının zorunlu olması halinde işin sözleşmeye esas proje içinde kalması şartı

ile işveren sözleşmenin %30 una kadar oran dahilinde ilave iş yaptırabilir düzenlemesi öngörüldüğünü, bu hüküm kapsamında davalı tarafından müvekkiline 107.599 m3 hafriyat işi

yaptırıldığını, sözleşmenin eki keşif özetinde yapılacak işin miktarı 80.000 m3 olarak belirtilmiş olmasına karşın davalı şirket tarafından müvekkiline 107.599 m3 lük hafriyat işi

yaptırılmış ancak 99.786 m3 üzerinden müvekkilime ödeme yapıldığını, Müvekkili tarafından yapılmış olmasına karşın 7.813 m3 lük işin bedeli müvekkile ödenmediğini, Müvekkil şirket tarafından üstlenilen hafriyat işleri; sözleşmeye uygun şekilde, tam ve eksiksiz olarak tamamlanarak,

teslim edilmesi gereken tarihte davalı şirkete teslimi gerçekleştirildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile hafriyat işlerinin metreküp fiyatı 26,50 TL olarak belirlenmiş, birim fiyatının yapılan işin toplam metreküpü ile çarpılarak müvekkil şirkete ödeneceği kararlaştırıldığını, Müvekkilinin davalı ile yaptığı 15.06.2016 tarihli sözleşme uyarınca sözleşmede kararlaştırılan hafriyat kazı ve taşıma işini yapıp teslim ettiğini, Davalı şirketin ...

Kooperatifinden aldığı hafriyat işi 107.599 m3 olduğunu, Davalı şirket, Kooperatiften aldığı hafriyat işinin tamamını müvekkile yaptırdığını, Müvekkili ile davalı ... arasında düzenlenen sözleşmeye göre müvekkil davalı ...'a 107.599 m3 iş yaptığını, ancak davalı tarafından, yapılan 99.786 m3 lük işin bedeli müvekkile ödenmiş, yapılan 7.813 m3 hafriyat işinin bedeli müvekkile ödenmediğini, müvekkili tarafından davalıya .... Noterliğinden 31.12.2020 gün, ... yevmiye nolu

ihtarname keşide edildiğini, davalının .... Noterliğinden keşide ettiği 07.01.2021 gün, ... yevmiye nolu karşı ihtarname ile müvekkilin taleplerini kabul etmediğini, müvekkile

borcu olmadığını belirttiğini, Davalının kooperatiften aldığı hafriyat işi toplam 107.599 m3 olduğunu, bu işin tamamının müvekkili tarafından yapılmış olmasına karşın 99.786 m3 ün bedeli müvekkile ödenmiş, ihtarnameye

rağmen 7.813 m3 hafriyat işinin bedelini müvekkile ödemediğini, Sözleşme tarihinde hafriyatın m3 fiyatı 26.50 TL olduğunu, Müvekkilin davalıya yaptığı bedeli

ödenmeyen 7.813 m3 hafriyat işinin toplam bedeli 207.049,00 TL dir. HMK 109 maddesi

uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL sinin dava konusu yapıldığını, yapılan hafriyat bedelinin ihtarnameye rağmen müvekkile ödenmemesi nedeni ile

01.03.2021 tarihinde dava şartı ara buluculuğa müracaat edilmiş, yapılan görüşmede

uzlaşma sağlanamadığından anlaşmazlık tutanağı tanzim edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava

hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik (kısmi dava) ;

50.000,00 TL alacağın 31.12.2020 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari avans

faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının hangi saikle yıllar sonra alacak iddiası ürettiğinin anlaşılamadığını bu nedenle haksız talebinin kabul edilemeyeceğini, davacının müvekkil şirket adına bir kısım hafriyat işleri yaptığının doğru olduğunu, yapılan hafriyatı

ölçen ve müvekkili şirkete bildiren yine müvekkil şirkete fatura eden davacı olduğunu, iş yapıldıkça davacının çalışanları tarafından yapılan işin miktarına göre müvekkil şirkete fatura edildiğini ve bedellerinin ödendiğini, işin fiilen bitmesinden sonra ölçümü bildirilmemiş, fatura edilip ödenmemiş bir borç olmadığını, davacı firma tarafından işin fiilen ölçülmesinin, yeniden kontrol yapılmasının İmkansıza yakın olduğu bir zamanda daha fazla iş yaptığı iddiasıyla ortaya çıkmasının ne ticari etiğe ne ahlaka ne de hukuka uygun olmadığını,

yaptığı işten zarar ettiği iddiasıyla işin sona ermesinden yıllar sonra hayali hafriyat miktarı ileri sürerek talepte bulunduğunu, davacı ilave yaptığını iddia ettiği işe dair müvekkil şirkete işin yapımı ve sona ermesi aşamasında ölçüm bildiriminde bulunmadığı gibi alacağına dair fatura dahi kesmediğini, davacının müvekkili şirkete kendi beyanına göre de yaptığı işin toplamının 99.786 m3 olup bunun dışında hiçbir ilave iş yapmadığını, yapılan işin tamamını yapan firma olmadığını, müvekkili firmanın her türlü inşaat ve taahhüt işlerini bizzat yapan firma olduğunu, dava dışı 3.kişi firmaya aynı ve birçok başka iş de yaptırıldığını,

davacının kendisinin yaptığı işin bedelini talep edebileceğini, buna dair müvekkili şirkete çektiği ihtarda işe dair kesilen fatura bedelinden bakiye kalan miktarın 12.783,55-TL olduğunu iddia ettiğini, buna rağmen hayali 207.049,53 TL’lik ilave iş iddiasına dayanarak ilave alacak talebinden bulunduğunu, müvekkilinin dava dışı 3.kişi firma ile yaptığı sözleşmenin davacı ile yapılan sözleşme ile doğrudan yada dolaylı bağlantısı olmadığını, bu durum müvekkil şirket ile 3.kişi firma arasında müşteri sırrına girmekte olup,davanın konusuyla da ilgili olmadığını, davacının yaptığı işi ispat

etmekle yükümlü olduğunu, müvekkili firmanın 3.kişiden işin hangi fiyata veya diğer hangi şartlar ile aldığı davacının bilmesi gereken konular olmadığını, haksız ve hukuka aykırı tüm taleplerinin zaman aşımına uğradığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dava, taraflar arasında akdedilen 15/06/2016 tarihli hafriyat işleri taşeron sözleşmesi kapsamında hafriyat bedeli ile ihtarname masrafının tahsiline ilişkin alacak davasıdır.

30/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle. 15.06.2016 tarihli ... Kooperatifi 2. Etap İşyerleri Hafriyat İşleri Taşeron Sözleşmesi: “16/1 maddesinde öngörülmeyen durumlar nedeni ile iş artışının zorunlu olması halinde işin sözleşmeye esas proje içinde kalması şartı ile işveren sözleşmenin %30 una kadar oran dahilinde ( sözleşmede belirtilen birim fiyat üzerinden bedeli mukabili) ilave iş yaptırabilir.” Şeklinde ekdi sözleşmenin oldugu, ....

Noterliği'nin 31.12.2020 gün ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve noter makbuzu: “15/06/2016 tarihli sözleşme ... hafriyat bedeli olarak tarafınıza kestiği faturadan 12.783 TL bedel ödenmediği ve fazla yapılan işten kaynaklanan 207.049,53 TL ile toplam da 219.833,08 TL ihtarname tarafınıza tebliğinin takip eden 3. Gün ticari faizi ile birlikte yasal yollarına vurulacagı ihtarname gönderildiği, Davacı ...

2016- 2017- 2018- 2019- 2020- 2021 defter bilgileri TTK ve VUK Hükümlerine uygun olarak yasal süresi için de Yevmiye, Defter-i Kebir; e Beratlarının zamanın verilmiş olduğu ve kesin delil olma vasfı taşıdığı, Davalı ... 2014-2015-2016-2017-2017-2019-2020-2021 defter bilgileri TTK ve

VUK hükümlerine uygun olarak yasal süresi için de Yevmiye, Defter-i Kebir; E Beratlarının zamanın verilmiş olduğu ve kesin delil olma vasfı taşıdığı, tarafların ticari defter kayıtlarında borç alacak bulunmadığı, Hakedişlere ait faturalar :davacının keşide ettiği faturalar toplamının hak

1, hak 2, hak 3, hak 4 numaralı e-faturalar toplamının 2.621.483,05 TL (kdv

Hariç) olduğu, Hakediş 4. Kesin raporuna göre tespit ile (dava dosyasında mübrezdir.)

Proje koordinatörü ve genel müdür imzalı olarak hakaediş 4 de kümülatif

hakediş tutarı 2.667.928,13 TL + kdv olarak (tek taraflı imzalı) oldugu ve

hakediş 1+ 2+ 3+4 (toplamı tablodan) 2.621.483,05 TL oldugu ve bakiye

kalanının 46.445,08 TL olduğu, Yeşil defter den tespit ile proje adı ipkaş 2. Etap ve yüklenici ... ÖBF-1 her

derinlikte makine kazı yapılması ve şantiye dışına nakli işlerindeki m3 birimin

107.599,34 m3 (sayfa 1) olarak ... ve ... Kooperatif imzalı yeşil defter

kaydı dava dosyasından tespit edildiği, yapılan işin 107.599,34 M3 tespiti ile 99.322,38 m3(sayfa 2 yapılan tespit ile ) eksik

kalan M3 tespitinin 8.276,96 M3 olduğu ve br fiyatın 26,50 TL ile çarpılması ile

219.339,44 TL olarak hesap edildiği (%18 KDV tutar dahil 258.820,54 TL)

Davacının davalıdan; Yeşil defter ve hakediş raporlardan tespit ile Hak 4 den kalan

bakiyenin 46.445,08 TL ve yeşil defterden tespit fazladan yapılan işin

219.339,44 TL alacaklı olduğu hususları tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyeti 23.08.2024

tarihli raporunda özetle; davacı şirketin yaptığını iddia ettiği 107.599,340 m3 hafriyat miktarını, yapacağı hesaplarla ve belgelerle kanıtlaması

Gerektiği, davacı şirketin yaptığını iddia ettiği 107.599,340 m3 hafriyatı kanıtlaması halinde,

107.599,340 m3 ile davacıya bedeli ödenen 99.322,380 m3 hafriyat miktarı

arasındaki fark olan 8.276,960 m3 hafriyat bedeli olan 219.339,44 TL + KDV =

258.820,54 TL’ nin talep edilebileceği,

Davalı şirketin hazırladığı 18.09.2017 tarihli 4 nolu kesin hakedişe ilişkin davacı

şirketin sözleşmenin ilgili maddesi gereğince 15 gün içinde itiraz ettiğine ve itirazının

neleri kapsadığı yönünde işverene yazılı bir dilekçesine dosya kapsamında rastlanılmadığı, davalı tarafından hazırlanan 18.09.2017 tarihli 4 nolu kesin hakedişten kalan

Bakiyenin 46.445,08 TL + KDV olduğu,

Davacı şirketin 46.445,08 TL + KDV alacaklı olduğu hususları tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyeti 17/12/2024 tarihli ek raporunda özetle; Davacı şirketin yaptığını iddia ettiği 107.599,340 m3 hafriyatı kanıtlaması

halinde, 107.599,340 m3 ile davacıya bedeli ödenen 99.322,380 m3 hafriyat

miktarı arasındaki fark olan 8.276,960 m3 hafriyat bedeli olan 219.339,44 TL

+ %18 KDV 39.481,09 TL = 258.820,54 TL’ nin talep edilebileceği, Davalı tarafından hazırlanan 18.09.2017 tarihli 4 nolu kesin hakedişten kalan

bakiyenin 46.445,08 TL + KDV olduğu, Davacı şirketin Hakediş 4 Kesin raporuna göre; 46.445,08 TL + %18 KDV 8.360,11 TL = 54.805,19 TL alacaklı

olduğu hususları tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı vekili 25/02/2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 50.000-TL olan talebini 208.820,54-TL daha artırarak 258.820,54-TL alacağın 31.12.2020 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Davacı dava dilekçesinde, davalı ile aralarında akdedilen sözleşmeye göre yapılması kararlaştırılan işin 80.000 metreküp olduğunu, sözleşmeye göre %30'a kadar fazla iş yapılabileceğinin düzenlendiğini ve davacı tarafından yapılan iş için 99.768metreküp üzerinden davalının ödeme yaptığını ancak davacının yaptığı toplam işin 107.599 olduğu ve 7.813 metreküp için ödeme yapılmadığı belirtilerek toplam 107.599 metreküp iş için ödenmeyen bakiye alacağın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise savunmasında davacının yaptığı tüm işler için fatura düzenlediği ve ödemelerinin yapıldığını, işin tamamının davacı tarafından yapılmadığını,

bir kısmının ise davalı tarafından bizzat yapıldığını ve talep edebileceği ekstra iş olmadığını belirtmiş olup, Bilirkişi kök ve ek raporları incelendiğinde.

30/11/2021 tarihli raporda yalnızca mali değerlendirme yapılmış, hakedişlere ait davacının davalı adına düzenlediği ve davalıya teslim edilen faturalardan kaynaklanan cari hesaba göre toplam hakediş tutarı belirlenerek yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde davacının 4 hakedişten bakiye 46.445,08-TL tutarında alacaklı olduğu, yeşil defterde (dava dışı iş sahibi kooperatifin imzası bulunan) fazla yapılan işten 219.339,44-TL alacaklı olduğu belirlenmiş, 23/08/2024 tarihli (heyet) ek raporda;

davacının yaptığını iddia ettiği hafriyatı belgelerle kanıtlaması gerektiği, kanıtlaması halinde 219.339,44-TL + KDV'si ile birlikte toplam 258.820,54-TL talep edebileceği, davacının 4 nolu hakedişe itiraz ettiğine dair delil bulunmadığı ve 18/09/2017 tarihli 4 nolu hakediş nedeniyle 46.445,08-TL+KDV'si tutarında alacaklı olduğu belirlenmiş, 17/12/2024 tarihli (heyet) ek raporda ise.

23/08/2024 tarihli ek rapordaki tespitleri yinelemiş, tek farkı 18/09/2017 tarihli 4 nolu hakediş nedeniyle 46.445,08-TL için KDV hesaplaması yapılarak 8.360,11-TL tutarında KDV eklenerek bu tutarın 54.805,19-TL olduğu belirlenmiş olup, davacı taraf kök ve ek raporlara itirazında, 107.599 metreküp iş yaptığının ispatı için; daha evvel 22/07/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde delilini sunduğunu, ayrıca 24/09/2024 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ekinde delilini sunduğunu belirtmiş, bu dilekçeler ekinde sunulan belge incelendiğinde;

dava dışı iş sahibi İpkas'ın Mahkememize gönderdiği 21/07/2023 tarihli yazı cevabı olduğu ve içeriğinde hafriyat işlerinin ... ve alt yüklenici olan ... tarafından yapıldığı, bilgileri dahilinde başka firma çalıştırılmadığı, yapılan işin 107.599,34 metreküp olduğu ve yüklenici ...'a 107.599,34 metreküp esas alınarak ödeme yapıldığı belirtilmiştir.

Davacının rapora itirazları ve raporda kanıtlanması gereken hususa ilişkin delili anılan bu belge olup, raporda hem 99.768 metreküp hem de 107.599 metreküp iş esas alınarak seçenekli şekilde hesaplama yapıldığından itirazlar hususunda yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.

Yapılan incelemede, dava dışı ipkas'ın hafriyat işi için taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre kararlaştırılan iş 80.000 metreküptür ve yine sözleşmeye göre %30 oranında ek iş yapılabileceği kararlaştırılmıştır. Tarafların iddiaları ve savunmaları ile incelenen ticari kayıtlarına göre davacının 99.768 metreküp iş yaptığı hususu çekişmesizdir ve davacının (özellikle hakedişler neticesinde kesinleşen) alacağı ile yapılan ödemeler dikkate alındığında 4 hakediş toplamından 46.445,08-TL + 8.360,11-TL KDV'si olmak üzere toplam 54.805,19-TL alacağı bulunmaktadır.

Taraflar arasında çekişmeli olan ise davacının toplam yaptığı işin 107.599 metreküp olup olmadığı ve fazla yapıldığı iddia edilen (107.599-99.768=) 7.813 metreküp için alacak talebinde bulunup bulunamayacağı hususlarıdır.

Davacı bu hususun ispatı için dava dışı iş sahibi İpkas'ın 21/07/2023 tarihli yazı cevabı içeriğine dayanmış olup, bu yazıdan asıl yüklenicinin davalı, alt yüklenicinin ise davacı olduğu ve bilgileri dahilinde başka firma çalıştırılmadığı, yapılan toplam işin 107.599,34 metreküp olduğu ve yüklenici ...'a 107.599,34 metreküp esas alınarak ödeme yapıldığı belirlenmiş, ancak yapılan toplam işin kim tarafından yapıldığına dair yazı cevabı içeriğinde açık bir bilgi bulunmadığından,

bu konuda tarafların iddia ve savunmalarına bakıldığında davacı işin tamamınını kendisi tarafından yapıldığını, davalı ise tamamının davacı tarafından yapılmadığını belirtmiş, davalı tarafın savunmasında üçüncü bir kişiye yaptırıldığına dair beyanı bulunmadığından davacının işin başkasına yaptırıldığını ispat etmesi gerektiğine dair itirazlarına itibar edilmemiş, bu durumda mevcut yazı cevabında işin kim tarafından yapıldığı veya hangi miktarda yapıldığı hususunda açıklık bulunmadığından tarafların kayıtları ile dosya kapsamındaki delillere göre değerlendirme yapmak gerekmiş,

öncelikle sözleşmede kararlaştırılan miktarın 80.000 metreküp olduğu ve %30 oranında opsiyon tanındığı göz önünde bulundurulduğunda sözleşmeye göre yapılabilecek maksimum miktar 80.000 metreküp + %30'u 24.000 metreküp = 104.000 metreküp olup, davacının yaptığını iddia ettiği miktar 107.599 metreküptür ve kararlaştırılan maksimum tutarın (104.000) da üzerinde (107.599) yapıldığı iddia edilen iş için taraflar arasında anlaşmaya varıldığına dair somut bir delil bulunmamaktadır.

Ayrıca yukarıda değinildiği bilirkişi ek raporlarında da belirtildiği üzere davacı tarafından yapılan iş için 4 hakediş olduğu, davacının bu hakedişlere ait faturalar düzenlediği ve davalıya gönderildiği, hakedişler toplamı ile düzenlenen faturalar bedelinden yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde davacının hakedişlerden kaynaklı bakiye 46.445,08-TL + 8.360,11-TL KDV'si olmak üzere toplam 54.805,19-TL alacağı bulunduğu belirlenmiş, davacının 99.768 metreküp iş yaptığı hususu çekişmesiz olup,

sözleşmede kararlaştırılan maksimum iş miktarını (104.000 metreküp) da aşan 107.599 metreküp işin tamamının (yapılan 99.768 metreküp düşüldüğünde fazladan yapıldığı iddia edilen 7.813 metreküp işin de) davacı tarafından yapıldığı hususu somut delillerle ispatlanamadığından davacının bununla ilgili talepte bulunamayacağı değerlendirilmiştir.

Netice olarak Mahkememizce davacının talep edebileceği tutar 46.445,08-TL + 8.360,11-TL KDV'si olmak üzere toplam 54.805,19-TL olarak belirlenmiş, başka alacak talebinde bulunamayacağı değerlendirilmiş, akabinde temerrüt hususunun değerlendirilebilmesi için 22/10/2025 tarihli celse ihtarname tebliğ şerhi için davacı vekiline süre verilmiş, davacı vekili 31/10/2025 tarihli beyan dilekçesi sunmuş ve beyan dilekçesi ekinde tebliğ şerhini sunduğunu bildirmiş, yapılan incelemede, dilekçe ekinde Mahkememizin ara kararında belirtilen ihtarnamenin tebliğine dair mazbatanın bulunduğu ve tebliğ tarihinin 07/01/2021 olduğu görülmüş,

ihtarname ile verilen 3 günlük sürenin bitimi itibariyle 11/01/2021 tarihi itibariyle temerrütün gerçekleştiği belirlenmiştir.

Dava dilekçesi incelendiğinde davanın kısmi dava olarak açıldığı ve 50.000,00-TL'nin 31/12/2020 ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş olduğu görülmüş, davacı tarafın davalıdan talep edebileceği toplam tutar 54.805,19-TL olup, temerrüt tarihi 11/01/2021 olduğundan ve davacının dava dilekçesi ile talep ettiği 50.000,00-TL'yi 25/02/2022 tarihli (beyan dilekçesi adı altında sunulan) ıslah dilekçesi ile artırarak 258.820,54-TL'ye çıkardığı belirlendiğinden.

50.000,00-TL'ye temerrüt tarihi olan 11/01/2021 tarihinden itibaren, bakiye 4.805,19-TL'ye ise ıslah tarihi olan 25/02/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline, fazlaya dair 204.015,35-TL tutarın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır