İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/382 K.2024/663

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin abisinin 04.06.2017 tarihinde vefat ettiğini, cenazesinin ...’da defnedileceğinin telefonla kendisine bildirildiğini, müvekkilinin abisinin cenazesi defnedilmeden ...’ya ulaşmak istemiş, amaca yönelik araç kiralama arayışına girmiş, uzun uğraşılar sonrası oğlunun da çabası ile davalı şirketle bağlantıya geçilmiş, davalı şirketle telefonda irtibata geçildiğini, davalı şirket, merkezlerinin ...’de olduğunu, şubelerinin ... ...'ta bulunduğunu ve ...’a gelmeleri halinde aracı teslim edeceklerini söylediklerini, müvekkilinin ölüm olayının acısı ile eşi ve çocuğunu alarak,

davalı şirketin tarif ettiği ...’da ...’a gittiklerini, müvekkil, davalı şirket temsilcisine hitaben, "... cenazeye gideceğiz, 3-4 gün sonra döneceğiz, bize yolda kalmayacak bir araç veriniz" diye talepte bulunduğunu, şirket temsilcisinin müvekkiline hitaben "araç kiralamada günlük limitimiz 250 km'dir.

Siz uzun yola gideceksiniz, limiti aşarsınız, ayrıca gidip dönemeyebilirsiniz, arabayı da getirmeyebilirsiniz" diyerek, kiralama bedelini peşin olarak ödemelerini ve ayrıca aracın temiz ve iadesinin teminatı olarak, bazı belgeleri imzalamalarını söylediğini, davalı şirket temsilcisi müvekkilinin önüne bir takım belgeler koyduğunu, müvekkilinin, içeriklerini incelemeden belgeleri imzaladığını, o tarihlerdeki ortalama kiralama ücretlerine nazaran fahiş olarak belirlemiş oldukları kiralama bedeli olan 550,00 TL ödemeyi ise kiralama anında yanında bulunan oğlunun ... ...

Şubesine ait kredi kartından 04.06.2017 tarihinde ödediklerini, müvekkilinin aracı teslim etmesinden sonra şirket yetkilisinin aracı incelediğini ve tamam problem yok gidebilirsiniz demesi üzerine müvekkilini şirketten ayrıldığını, davalı şirket 04.06.2017 tarih itibarıyla araç kiralamış olmasına,

müvekkilime imzalatmış olduğu belgelerden bir tanesini 01.06.2017 tanzim tarihli (kiralama tarihinden 4 gün öncesine) 50.000,00 TL nakit bedelli, 03.05.2020 ödeme günlü olarak düzenlemiş Bono vasfına dönüştürerek müvekkili aleyhine icra takibine koyduğunu, davalı araç kiralama şirketinin alacağının varlığını ve sebeplerini ticari defterlerinde belirtmek ve ispatlamak zorunda olduğunu, icra takiben konu edilen senet incelendiğinde imza dışında bulunan diğer yazıların farklı yazılar ile değişik tarihlerde düzenlendiğini,

yukarıda izah edilen sebeplerden dolayı davanın kabulü ile davalı şirket ile müvekkili arasında senede dayalı mevcut ve geçerli bir hukuki ilişki bulunmadığının, borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20’isnden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, müvekkili şirketten ... ... / ... marka model aracı kiraladığını, kiraladığı aracı hasarlı bir şekilde teslim ettiğini, hasarın nasıl oluştuğu, kaza yapılıp yapılmadığı konusu ile ilgili müvekkil şirkete bilgi verilmediğini ve kaza tespit tutanağının davacı tarafından düzenlenmeyip, müvekkile teslim edilmediğini, bu sebepten dolayı müvekkilinin sigorta aracılığı ile zararını gideremediğini, maddi zarar olarak hasar bedeli, kazanç kaybı (aracın serviste kaldığı süre boyunca) ve değer kaybı bedelini tazmin etmek için müvekkil şirkete davacı tarafından imzalanan bono teslim edildiğini,

ayrıca davacının anılan aracı teslim ettiğinde davacı ile beraber düzenlenen ön hasar raporunun düzenlendiğini, bu rapora göre davacının kiraladığı aracı müvekkile ön kaput ve çamurluk değişecek şekilde, far ayağı kırık olarak, airbag arızası verecek şekilde, sol arka kapı düzeltme ve boya isteyecek şekilde ve diğer hasarlar ile teslim ettiğini, müvekkil şirketin yaşadığı zarara istinaden davacı tarafından davaya konu bononun müvekkiline teslim edildiğini, dolayısıyla salt “borcum yoktur” iddiasında olan davacının borçlu olmadığına yönelik ispat yükünün kendisi üzerinde olduğunu,

bu bağlamda davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ve İ.İ.K. md 72/4 uyarınca alacağın %20’ sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu alacağın açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suretiyle oluşturulduğu iddiasıyla davacının davalı alacaklıya karşı açtığı menfi tespit davasıdır. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı/icra dosyası alacaklısı tarafından davacı/icra dosyası borçlusu aleyhine 50.000,00 TL asıl alacak, 4.577,05 TL işlemiş Faiz, 8.375,00 TL işlemiş faiz, 7.875,00 TL işlemiş faiz, 1.413,70 TL işlemiş faiz, 150,00 TL komisyon olmak üzere toplam 72390,75 TL takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

DAVACI ASİL DURUŞMADAKİ BEYANINDA

"...mahkemenizce bana gösterilen senette yer alan iki imza tarafıma aittir, ancak bu imzalar dışındaki yer alan imzalar bana ait değildir, olayı anlatacak olursam 2017 yılının Haziran ayının başında ağabeyimin vefat etmiş olması nedeniyle ailece ... gitmemiz gerekiyordu, cenazeye yetişmek için araç kiralamak istedik, oğlum internetten bir yer buldu, bu yerle irtibata geçtiğimizde davalı şirket bize merkezlerinin ...'de olduğunu, şubelerinin ise ... olduğunu, buraya gelmemiz gerektiğini bildirdiler, bizde ailece oraya geçtik arabayı kiraladık, ben cenazeye gideceğimi arabanın yolda bir sıkıntı çıkarmamasını davalı şirketten istedim,

gerekirse fazla para da öderim dedim, orada bize aracı kiralayan kişi bana "sen şuraya 2 tane imza at" diyerek bir kağıt uzattı, kağıt masanın üzerindeydi, üzeri de kapalıydı, "buraları imzala, bu belgenin bir hükmü yok, bu aracı kiralayıp götürdüğüne dair bir evrak" dedi, daha sonra biz cenazeye gittik, cenazeden sonra aracı teslim ettik, daha sonra 2023 yılında davalı şirketin benim attığım imzanın üzerine senet olarak doldurarak aleyhime takip başlattıklarını öğrendim ve bende bu davayı açtım, ben imzalarken imzaladığım belgenin üzerinde bana gösterdiğiniz senet üzerinde yer alan bilgiler yoktu..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 14/08/2024 tarihli raporunda; ".. -Davacının defter tutma yükümlüsü olmaması sebebiyle ona ait defter ve kayıtların incelenmesinin söz konusu olmadığı,

-Davalı tarafın eksik sunduğu defter ve belge üzerinde yapılan inceleme neticesinde, Davalı tarafın, Davacı taraftan herhangi bir borç veya alacak kaydına rastlanılmadığı,

-Tarafımıza ibraz edilen iki adet araç tamir faturasının üzerinde plaka yazmadığından, ilgili bakım harcamalarının hangi araç için olduğunun tespitinin yapılamadığı, binaenaleyh bu faturaların davacı tarafa tahmil edilecek bir borca ilişkin bulunduğunun söylenemeyeceği..." tespit ve rapor edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı/icra dosyası alacaklısı tarafından davacı/icra dosyası borçlusu aleyhine 50.000,00 TL asıl alacak, 4.577,05 TL işlemiş Faiz, 8.375,00 TL işlemiş faiz, 7.875,00 TL işlemiş faiz, 1.413,70 TL işlemiş faiz, 150,00 TL komisyon olmak üzere toplam 72.390,75 TL takip başlatıldığı , takip dosyasında takibe dayanak 04/06/2017 tanzim 03/05/2020 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli senet olduğu ,

Tarafların iddia ve savunmaları , savcılık soruşturma dosyaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda davacının defter tutma yükümlüsü olmaması sebebiyle ona ait defter ve kayıtların incelenmesinin söz konusu olmadığı, davalının defter kayıtlarında, davacı ... adına herhangi bir gelir veya senet kaydına rastlanılmadığı, davalı tarafça ibraz edilen iki adet araç tamir faturasının üzerinde plaka yazmadığından, ilgili bakım harcamalarının hangi araç için olduğunun tespitinin yapılamadığı,

ayrıca bu faturaların davacı tarafa tahmil edilecek bir borca ilişkin bulunduğunun söylenemeyeceği alınan bilirkişi heyet raporu ile tespit edilmiş olmakla ; davalı kiralama konusu araç İle ilgili olarak ilgili davacının kaza sonucu araçta oluştuğu İddia edilen hasarlara dair ilgili servislere yaptırılan onarımlara ilişkin hasar ödemelerine ilişkin her hangi bir somut belge ibraz edilmediği, söz konusu araca ilişkin trafik veya kasko Sigorta Poliçeleri (varsa Sigorta Şirketlerine başvuru ve Sigorta şirketlerinden herhangi bir ödeme alınıp alınmadığı hususunda da dosyaya somut her hangi bir belge, beyan sunulmadığı,

davalı/alacaklı tarafından takibe konu senedin elde edilmesine ilişkin Kiralama konusu aracın davacının uhdesinde (kiralama süresi için) iken aracın kaza ile hasarlandığını ve işbu hasarın onarımı için yapılan harcamaların somut ödeme belgeleri ile ispata muhtaç olduğu ispat kuralına ilişkin TMK. m. 6 hükmüne göre: “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür”.

6100 sayılı HMK. m.190/1 hükmüne göre: “İspat Yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir”.Bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakıayı ispat etmeye mecburdur; düzenlemeleri de dikkate alındığında davalının iddiasını ispatlayamadığı denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı takip dosyasında takibe dayanak 04/06/2017 tanzim 03/05/2020 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli senetten ve takip dosyasından ötürü davacının davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır