İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/791 K.2024/183

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı alacaklı şirket, dava dışı borçlusu ... ... San. Dış Tic. A.Ş. hakkında, kambiyo senedi nedeniyle oluşan alacağının tahsili istemiyle .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo takibi başlattığı, davalı şirketin talebi üzerine, dava dışı borçlu şirketin borcu sebebiyle, esas icra müdürlüğünün talimatına istinaden ... ... Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyasıyla, 05.08.2019 tarihinde, üçüncü şahıs müvekkil şirkete ait ... Sitesi, ... Sok.

No.13 .../İstanbul adresine haciz ve muhafaza işlemi için gelindiği, istihkak iddiasına rağmen, müvekkili şirkete ait menkul mallar haczedilmiş, haczedilen mallar yediemin olarak müvekkili şirket çalışanına bırakılmış, istihkak iddiası esas icra dairesi tarafından çözümlenmek üzere, davalı şirketin muhafaza talebinin reddine karar verildiği, dosya istihkak iddiasıyla ilgili karar verilmek üzere, esas icra müdürlüğü tarafından, .... İcra Hukuk Mahkemesine gönderildiği, ....

İcra Hukuk Mahkemesi tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tesis edilen 20.08.2019 tarih, .... sayılı kararla takibin devamına karar verilmiş ve dava açmak üzere müvekkili şirkete 7 günlük süre verildiği, ancak, ....

İcra Hukuk Mahkemesinin kararı müvekkili şirketi tebliğ edilmeden ve dava açmak için verilen süre henüz başlamadan, davalı alacaklı şirketin talebi üzerine, esas icra müdürlüğünün talimatına istinaden 20.08.2019 tarihinde ek haciz ve muhafaza işlemi için müvekkili şirketin adresine ikinci kez gelindiği, Müvekkili şirketin "Haciz ve muhafaza tehdidi altında, müvekkil şirkette iş ve üretimin durmaması için, açacak olduğumuz istihkak davasında tedbir kararı verilmesi durumunda, teminat olarak aksi takdirde, ihtirazı kayıtla esasa ödüyoruz.

Bu işlem sebebiyle her türlü dava ve haklarımızı saklıdır." şeklindeki ihtirazı kayıtla 131.529,00.-TL tutarındaki güncel dosya borcunu ödenmek zorunda kaldığı, müvekkili şirket, verilen süre içerisinde .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla istihkak davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde tesis edilen 22.01.2021 tarih, ... E. ve ...

K. sayılı kararla davanın kabulüne, haczedilen menkullerin müvekkili şirkete ait olduğuna karar verildiği, davalı şirketin karara karşı yaptığı istinaf müracaatı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 23. Hukuk Dairesinin 29.09.2023 tarih, 2021/2597 E. ve 2023/1659 K. sayılı kesin kararı ile esastan reddedilerek karar onanmış, istihkak davasına ilişkin karar kesinleşmiş ve yargılama süreci müvekkili şirketin lehine sonuçlandığı, istihkak davasına ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine, müvekkili şirket tarafından haciz ve muhafaza baskısı altında ihtirazı kayıtla, ....

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ödenen 131.529,00.-TL'nin, 20.08.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ancak takibin davalı şirketin haksız ve kötüniyetli itirazı üzerine durduğu, arabuluculuk süreci anlaşmama şeklinde olumsuz sonuçlandığı, Davaya konu icra takibi ile müvekkil şirket tarafından ödenen paranın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkil şirkete istirdadı talep edildiği, .... İcra Hukuk Mahkemesinin, istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen 22.01.2021 tarih, ... E. ve ...

K. sayılı kararıyla; davacı (üçüncü şahıs) müvekkili şirket ile dava dışı borçlu ... ... San. Dış Tic.

A.Ş. arasında, herhangi bir organik bağ bulunmadığı, haczedilen malların müvekkil şirkete ait olduğu, dolayısıyla yapılan haciz işleminin haksız olduğu, İcra dosyasının tarafı olmayan, takip konusu borçla ve borçlu şirketle hiçbir ilgisi olmayan üçüncü şahıs müvekkili şirketin, işyerindeki işleyişin ve üretimin aksamaması için, haciz ve muhafaza baskısı altında, dosya borcunu ihtirazı kayıtla ödemek zorunda kaldığı, istihkak davasına ilişkin kararla, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin haklı bir nedene dayanmadığının sabit olduğu,

davalı şirketin icra takibine vaki itirazı, haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğundan iptali gerektiği, davalı alacaklı şirket, dava dışı aynı borçlu şirket hakkında seri olarak icra takibi başlattığı, Müvekkili şirket; verilen süreler içinde sırasıyla; ... (2). İcra Hukuk Mahkemesinin ... (eski ...) E., .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. , .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. , .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. , .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. , ....

İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. , .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... (eski ...) E. , .... İcra Hukuk Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyaları ile istihkak davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde müvekkili şirketin istihkak davalarının kabulüne karar verildiği, kararların davalı alacaklı tarafından istinaf edildiği, bu davalardan 1 tanesi temyiz incelemesinden, 6 tanesi istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu nedenlerle, munzam zarar, müspet zarar ve diğer her türlü zarar ve ziyan ile ilgili talep ve dava hakları ile fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, davalı şirketin ....

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline ve takibin devamına; davalı şirketin haksız ve kötüniyetli itiazı sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu talebin zamanaşımına uğradığı, Sebepsiz Zenginleşme Davasının alacağını tahsil eden alacaklıya karşı değil de, yapılan ödeme nedeniyle sebepsiz yere dosya borcundan kurtulan dosya borçlusuna karşı açılması gerektiği, alacaklının, kanundan doğan müracaat haklarını kullandığı ve alacağını tahsil ettiği, bu sebeple sebebe dayalı olarak zenginleştiği, yani sebepsiz zenginleşmediği, borçlunun ise hiçbir ödeme yapmadan borçtan kurtulması nedeniyle sebepsiz zenginleşen yegane kişi olduğu,

Açılan davanın öncelikle Husumetten reddi gerektiği, Davacı taraf ilamdan bahsedip kesinleştiğini söylemesine rağmen takibi ilamsız baslatmış ve fahiş miktarda faiz işlettiği, müvekkilinin hamil olduğu Kıymetli Evrak (Çek) sebebiyle TTK.md.808'deki başvuru haklarına ve İİK.md.167'e dayalı olarak, Kambiyo Senetlerine Özgü takip başlattığı, İlk olarak 05/08/2019 tarihinde haciz uygulanmış; davacı da kanundan doğan haklarını kullanarak hacze itiraz etmiş ve İstihkak iddiasında bulunduğu, davacının istihkak iddiasının değerlendirilmesi için dosya İcra Mahkemesine sevk edilmiş; ....

İcra Hukuk Mahkemesi .... Sayılı dosyasından Takibin Devamı yönündeki karar verildiği, İİK.md.97'ye göre verilen Takibin Devamı yönündeki karar ile, 05/08/2019 tarihinde uygulanan haciz işlemlerinin yerinde olduğu denetlenerek.

Mülkiyet Karinesi dosya borçlusu yararına (dolayısıyla alacaklı yararına) kabul edildiği, davacı 3.kişinin adresinde uygulanan haciz işlemleri açısından devamı icrai işlemlerin işlemlerinin yapılabileceğine hükmedildiği, İcra Mahkemesinde verilen Takibin Devamı kararına dayanılarak tekrardan 20.08.2019 tarihinde haciz adresine gidildiğinde; davacı 3.kişi dosya borcunu ödeme yolunu seçtiği, netice itibariyle; tahsil edilen paranın, kanundan doğan müracaat haklarına ve talep haklarına dayalı olarak uygulanan icrai işlemlerle tahsil edildiği, tüm bu icrai işlemlerin kanuni bir dayanağının olduğu ve sebepsiz/haksız olmadığı,

İşletme Devri hususunun ITO kayıtlarından da açıkça anlaşıldığı, davacının makineleri satın alma tarihleri ve faturaların kesim tarihi 31.10.2018 tarihi olduğu, Oysa; borçluya ait ticaret sicilde kayıtlı 10.01.2019 tarihli TTSG sayfasında görüleceği üzere; borçlu ...'nın 20.12.2018 tarihli yönetim kurulu kararı ile ''haciz adresindeki işletmenin kapatılması'' yönünde karar aldığı, Yani; davacının istihkak davasındaki iddiasının aksine, devir sırasında borçlunun adresteki işletmeyi kapatma yönünde almış olduğu herhangi bir karar olmadığı, bu kararın devirden yaklaşık 50 gün sonra alındığı, Dolayısıyla;

davacının, ITO kayıtlarına göre halen faal olan ve henüz terkini yapılmamış bir işletmeyi devir aldığı, bu tarihin (20.12.2018 tarihi) aynı zamanda borçlu nezdinde çalışan işçilerin davacıya geçiş tarihlerinden sonra olduğu, Bunun yanı sıra; sözleşmenin (makine ve tesisat satış sözleşmesi), 31.10.2018 tarihli faturaların kesilmesinden 2 gün sonra yapılması da; önce işletme devri yapıldığını sonra ise devre kılıf uydurmak için sözleşme düzenlendiği,

davacı bu devri yaparken dosya borçlusunun borca batık hale geldiğinden ve hakkında uygulanan hacizlerden haberdardır, davacı dosya borçlusuna ait işletmeyi, borçlunun borca batık hale geldiğini bilerek devir aldığı, Davacı elinde müvekkilden alacaklı olduğunu gösterir bir Kıymetli Evrak, Fatura veya benzeri bir borç doğuran evrak bulunmadığı, davacının likit alacak iddiası yerinde olmadığı gibi, tazminat istemleri hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

bu nedenlerle Açılan davanın öncelile Husumet Yokluğundan reddine, aksi halde açılan davanın Zamanaşımı nedeniyle ve esasa dair arz ettiğimiz diğer sebeplerle reddi, haksız takip nedeniyle davacının tazminata mahkum edilmesini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Davacı şirket tarafından haciz ve muhafaza baskısı altında ihtirazı kayıtla, .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ödendiği iddiasıyla 131.529,00.-TL'nin, 20.08.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe davalının itirazı üzerine açılan İİK. 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ... Konfeksiyon Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi borçlu ... Faktoring Anonim Şirketi olduğu, 216.241,78 TL alacak için 01/11/2023 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.

Davacı şirket tarafından haciz ve muhafaza baskısı altında ihtirazı kayıtla, .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ödendiği iddiasıyla 131.529,00.-TL'nin, 20.08.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan takibe davalının itirazı üzerine açılan İİK. 67. maddesine dayalı itirazın iptali davası olduğu ,

Taraflar arasında ki uyuşmazlığın temelini davacı tarafından, alacaklısının dosyamız davalısı ... Faktoring Anonim Şirketi, borçlusunun dava dışı ... ... Sanayi Dış Ticaret AŞ ile diğer dava dışı borçluların olduğu .... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasına, iş yerinde yapılan haciz nedeni ile ödenen bedelin iadesi gerekip gerekmediği oluşturmaktadır.

.... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasında talimat yolu ile alacaklı ... Factoring Aş'nin alacağını tahsil için borçlu ... ... Sanayi Dış Ticaret AŞ'ye ait olduğu iddia edilen davacı iş yerinde haciz yapıldığı, davacının istihkak iddiası ile, 20/08/2019 tarihinde 131.529,00 TL ödeme yaptığı, davacının istihkak iddiasının .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı 22.01.2021 tarih, ... E. ve ...

K. sayılı kararla davanın kabulüne karar verildiği , kararın son olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 23. Hukuk Dairesinin 29.09.2023 tarih, 2021/2597 E. ve 2023/1659 K. Sayılı kararı ile kesinleştiği anlaşılmıştır. İcra mahkemesinden verilen istihkak kararları maddi anlamda kesin hüküm niteliğindedir.

İstinaf denetiminden geçerek kesinleşen istihkak davasında yargılama sırasında yapılan tespitler ile davacının haciz baskısı ile borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kaldığı sabittir. Bu durumda davacı tarafından ödenen bedelin kendisine iadesi gerekir.

Benzer uyuşmazlık hakkında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10/02/2022 tarih ve 2022/3-80 E, 2022/107 K sayılı emsal ilamında ;"... İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir.

Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması (Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/ Hanağası, Emel: İcra İflas Hukuku, Ankara 2018, 4. Baskı, s. 228)...Davacının icra dosyasına haciz tehdidi altında yatırmış olduğu parayla kim menfaat temin ediyorsa onun sebepsiz zenginleşme davasının muhatabı olacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır.

İİK’nın 12. maddesine göre icra dairesi takip edilen para alacağına mahsuben üçüncü şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecburdur. Bununla borçlu bu miktar kadar borcundan kurtulur.

Somut olayda da, yapılan ödemeyle ilk bakışta icra dosyasının borçlusunun borcunun söndüğü, bu nedenle menfaat temin edenin dava dışı asıl borçlu şirket olduğu, sebepsiz zenginleşme davasının muhatabının da anılan şirket olması gerektiği düşünülebilirse de, davacı ihtirazî kayıtla yatırdığı parayı asıl borçlunun borcundan kurtulması amacıyla kendiliğinden değil, haciz tehdidinden korunmak amacıyla ve bu hususu da haciz tutanağında açıkça belirterek yatırmıştır.

Yatırılan para davalı alacaklının mal varlığına dâhil olmuştur. Davacının istemi, kendisinden haksız şekilde tahsil edilerek davalının mal varlığına giren paranın iadesi olduğuna göre muhatap da davalı olmalıdır. Aksinin kabulü, davacıyı muhatabı olmayan, borcu ödeme kabiliyetinin olup olmadığı belirsiz dava dışı borçluya yönelmeye zorlayacaktır ki, bu tür bir riskin davacıya yüklenmesi adil olmaz.

Öyle ise, dava konusu olayda sebepsiz zenginleşenin davalı olduğunun kabulü gerekir.", olarak belirtildiği üzere, davacı sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak ödediği paranın iadesini talep edebilir ve sebepsiz zenginleşme davasının davalısı, mal varlığı zenginleşen asıl icra dosyası alacaklısıdır.

6098 sayılı TBK'nun sebepsiz zenginleşme davalarında zamanaşımını düzenleyen 82. maddesinde "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." düzenlemesine yer verilmiş olup , davalı davacı tarafından ödemenin 20.08.2019 tarihinde yapıldığı ve alacağın zamanaşımına uğradığını iddia etmiş ise de, davacı kendi içerisinde ödeme tarihi itibariyle istem hakkı olduğunu bilse bile, bu istem hakkını ileri sürebilmesi istihkak iddiasının kabul edilmesi ile mümkündür ki davacı istinaf ilamından sonra icra hukuk mahkemesi kararının kesinleşmesiyle zamanaşımı süresi içerisinde elde ki davayı açmıştır.

Yukarıda yapılan tüm açıklamalar ve dosya kapsamı dikkate alınarak, davacı tarafından yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına dair davanın kabulüne karar verilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması, borçlunun itirazında haksız olması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Davacının talebinin haciz baskısı altında ödenen bedelin iadesi istemine ilişkin olup likit olduğu ve davalının takibe itirazda haksız olduğu anlaşıldığından davacının icra inkar tazminatı isteminin itirazın iptaline karar verilen miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .. · e-imzalıdır