İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/340 K.2025/829

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’nun davalı ... ile 2023–2024 balıkçılık sezonu kapsamında çalışacak işçi temini hususunda anlaştığını, bu kapsamda davalı tarafından toplam 1.000.000 TL verildiğini, bu bedelin 200.000 TL’sinin müvekkiline, 800.000 TL’sinin ise çalıştırılacak işçilere dağıtılmak üzere teslim edildiğini, işe gelmeyen işçiler nedeniyle yeniden işçi bulunduğunu ve yaklaşık 3,5 ay çalışıldığını, bu sürede davalının iki ay boyunca çalışanlara ve müvekkiline sigorta yapmadığını, müvekkilinin izinde olduğu dönemde davalının işçilerle tartıştığını ve bir kısım işçilerin işi bıraktığını,

kalan işçilerin de davalı tarafından işten çıkarıldığını, sonrasında alacak verecek hesabı yapılacağı söylenerek müvekkilinin çağrıldığını, bu görüşmede davalının haksız bir hesaplama yaparak müvekkilini 600.000 TL borçlu çıkardığını ve zorla, iradesi sakatlanmak suretiyle tarihsiz senetler imzalattığını, gelmeyen işçilerden para tahsil edilince senetlerin iade edileceğinin söylendiğini, ancak sonradan bu senetlerin doldurularak .... İcra Dairesi 2023/...

E. sayılı dosya ile icra takibine konu edildiğini, takibe konu senetlerin lehdarı ..., düzenleyeni müvekkili ... olan 10.12.2023 düzenleme tarihli, 20.12.2023 vadeli 170.000 TL bedelli, 18.12.2023 vadeli 180.000 TL bedelli ve 19.12.2023 vadeli 150.000 TL bedelli senetler olduğunu, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, taraflar arasında başkaca hiçbir ticari veya hukuki ilişki olmadığını, senetlerin zorla ve hile ile imzalatıldığını, davalının kötü niyetli olarak müvekkilini icra tehdidi altında mağdur ettiğini,

icra takibinin müvekkili açısından telafisi güç zararlara yol açtığını belirterek öncelikle icra dosyasında ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesine giren paranın davalıya ödenmesinin durdurulmasına, devamında müvekkilinin takip dayanağı senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline ve durdurulmasına, takip tutarının %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının .... İcra Dairesi 2023/...

E. sayılı icra takibine konu nakden bedel kayıtlı üç adet bonoya ilişkin menfi tespit davasında iddialarının kendi içinde çelişkili olduğunu, Yargıtay HGK 08.11.2023 tarih 2023/795 E. 2023/1062 K. sayılı karar uyarınca senedin talil edilmesi halinde ispat yükünün davacıya geçtiğini, davacının dava dilekçesinde bonolara konu bedeli müvekkilinden aldığını ikrar ederek hukuki ilişkinin geçersizliğini ileri sürdüğünü ve bu nedenle ispat külfetini üzerine aldığını, ancak HMK ve ispat hukuku çerçevesinde senede karşı senetle ispat zorunluluğu bulunmasına rağmen davacının yalnızca icra dosyası, bilirkişi,

tanık ve yemin gibi yazılı delil niteliği taşımayan delillere dayandığını, bu delillerle iddiaların ispatının mümkün olmadığını ve tanık dinletilmesine açıkça muvafakat edilmediğini, kambiyo hukukunda mücerretlik ilkesi gereğince bononun temel ilişkiden bağımsız olduğunu, senet üzerindeki nakden veya malen bedel kaydının senedi temel ilişkiye bağlamadığını, davacının senetlerin zorla imzalatıldığı veya eleman teminine dayandığı yönündeki iddialarının hukuken dinlenemeyeceğini, davanın icra takibini durdurmaya yönelik kötü niyetli şekilde açıldığını, menfi tespit davasında ihtiyati tedbir ve takibin iptali taleplerinin usule aykırı olduğunu,

davacının talep sonucunu dahi usulüne uygun somutlaştıramadığını, bu nedenlerle ispatlanamayan ve dayanaksız davanın reddi gerektiğini, ayrıca davacının kötü niyetli davranışı nedeniyle takip tutarının %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine, kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; .... İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosya ile davacı ... aleyhine başlatılan icra takibine konu bonolar nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit davasıdır. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasına konu 180.000,00 TL bedelli (Vade Tarihi:18.12.2023 Keşide Tarihi:10.12.2023 ,150.000,00 TL bedelli (Vade Tarihi:19.12.2023 Keşide Tarihi:10.12.2023 ), 170.000,00 TL bedelli (Vade Tarihi:20.12.2023 Keşide Tarihi:10.12.2023) senetlerin düzenleyeni ... ve lehdarının ... olduğu, düzenleyen tarafından imzalanmış ve nakden kaydının bulunduğu bonolar olduğu anlaşılmıştır.

DAVACI TANIĞI ... DURUŞMADA ALINAN BEYANINDA: "Davacı benim kardeşim olur. Davalının teknesinde kendisi ile bir süre çalıştık. Davacı davalının teknesinde çalışmak üzere 20 işçi ayarlamıştı. Ancak 3-4 kişi işe başlamamıştı. O da onların yerine başkalarını buldu ve biz Bursa civarlarına balığa çıktık. Orada 4 ay kadar teknede kaldık. Bu süre zarfında teknenin motoru 2 defa yandı. Çünkü 2 kez çok kuvvetli fırtınaya tutulduk. Bahsettiğim tekne küçük bir teknedir.

Teknenin motoru kuvvetli fırtınaya dayanamayınca söylediğim gibi yandı. Bu da teknede milyonluk zarar olduğu anlamına gelir. Bu olay olduktan sonra zaten tayfa dağıldı. Zira bizler orada asgari ücrete çalışıyorduk, ki sigortamızı 2 ay yatırmış 2 ayını da yatırmamışlardı. Dolayısıyla sigortalı gösterildiğimiz dönem için alacağımız ücretle zararı ödeme ihtimalimiz yoktu. Taraflar arasında bundan başka bir alacak verecek ilişkisi yoktur.

Bahsettiğim olaydan sonra davalı davacıya zorla senet imzalatmış. Ona silah çekmiş ve tehdit etmiş. Bu hususları da davacının söylemlerinden biliyorum, dedi. Benim bildiklerim anlattıklarımdan ibarettir, ayrıca tarafım için takdir edilen tanıklık ücretini almak istemiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

DAVACI TANIĞI ... DURUŞMADA ALINAN BEYANINDA: "Ben tarafları tanırım. Taraflar ile aramda herhangi bir husumet yoktur. Ben balıkçıyım. ... mal sahibidir balıkçı teknesi vardır. ... da balıkçı ekibinin yöneticisi, başı bizim tabirimizle koca reistir. İşe çıkmadan önce ..., ...'ya işçilerin 1 aylık parasını vermiş yaklaşık 20 kişilik ekibin parası verilmesine rağmen hatırladığım kadarı ile 4-5 kişi işe gelmemiş gelmelerine rağmen de ... kendilerine para vermiştir.

Bu iş sezon sonu hesaba döküldüğünde ... çalışmayan kişilere ödenen paralar nedeni ile ...'dan talepte bulunmuştur. Buraya kadarına bizzat şahidim. Sonrasında duyduğum kadarı ile ... ...'ya bu ödenen paralar için davaya konu senetleri zorla imzalatmıştır. Dün ... beni arayarak anlaştıklarını, parayı ödeyeceğini söylemişti ancak sonrasında ne olduğunu bilmiyorum.

Esasında işçi çalışır sonra parasını alır ancak biz işe çıkınca yaklaşık 5-6 ay denizde kaldığımızdan bizim sektörde birer aylık maaş peşin alınır ki işçiler ailelerine para bırakabilsin. ... bu nedenle çalışmayan 4-5 kişiye para ödemiş onlar da iyi niyetini suiistimal etmişlerdir. Bilgim görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

DAVACI TANIĞI ...

DURUŞMADA ALINAN BEYANINDA: "davalının teknesinde biz davacı ile birlikte bir süre çalıştık, davacı davalının teknesinde çalışmak üzere 18 kişi ayarlamıştı, ancak işçiler bir kavga çıktı, 6 kişi işi bırakarak gitti, ancak bu 6 kişiyi sezonda bulamayacağımız için paydos verdik, davacı da denizcilik tabiriyle Kocareis'tir, yani işçilerin başındaki kişidir, bu 6 kişi gittiği için davalının bunlardan alacağı kaldı, ancak bunlar gittiği için davalı kendisi yollamasına rağmen davalı alacağını davacıdan istedi, davalı davacıya " ben giden işçileri tanımam, seni tanırım, senin bana 500 küsür bin lira borcun var" dedi,

davacı da "giden adamların ben neden ödeyeyim, ben ödeyemem" dedi, daha sonra davalı davacıya "o zaman senet imzala ve bana ver" dedi, davacı kabul etmeyince "senedi imzalamazsan bu tekneden çıkamazsın" dedi, senedi imzalamaya zorladı, toplam ödeyeceği parayı senetlere böldüler, bildiğim kadarıyla 2 ya da 3 senede davacı imza attı, bu senetler üzerinde herhangi bir tarih yoktu, aralarında halledeceklerdi, benim bildiğim kadarıyla ... şuanda yurt dışındadır, yurt dışına gitmeden önce davaya konu edilen senetlerin bedelini davacının davalıya ödediğini biliyorum,

ortada bir tehdit olduğundan zannedersem davacı bu bedeli davalıya ondan dolayı ödedi, bildiklerim bunlardan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.

HMK 201. Maddesi gereğince senede karşı her çeşit iddiaya karşı tanıkla ispat yasağının düzenlendiği, HMK 203. Maddesinde senetle ispat kuralının istisnalarının düzenlendiği, HMK 203/1-ç maddesi gereğince hukuki işlemlerde irade bozukluklarının istisna kapsamında düzenlendiği, davacının senedin zorla imzalatıldığı iddialarına yönelik olarak davacı tanıklarının dinlenilmesine karar verildiği,

dinlenen davacı tanıklarından özellikle ... ve ...'nun senetlerin zorla imzalatıldığına dair görgüye davalı anlatımları olmadığı , tanık ...'in beyanı tüm dosya kapsamıyla birlikte değerlendirildiğinde , davalının icraya ve davaya konu edilen senetleri zorla imzalatıldığı ve davacının irade fesadı iddialarının dosyada birbirlerini destekler deliller ile ispatlanamadığı, davacı tarafın zorla senet imzalatıldığı iddiasına dayalı yazılı delil olmadığı, ayrıca davalı vekilinin beyanıyla davacının ...

Bankası ... / ... Şubesi 25.08.2025 gün .../...-... hesaptan davacının eşi tarafından ödenen toplam 350.000.-TL'sı tutarındaki 2 adet dekontun dosyaya sunulduğu, taraflar arasında işçi temini için sözleşme, zorla senet imzalatılmasına ilişkin suç duyurusu ve benzeri delil sunulmadığı dikkate alındığında davacı tarafın senetlerin zorla imzalatıldığı iddialarını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, icra dosyası, taraf iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının takibe ve menfi tespit istemine konu bonolar üzerindeki imzaya yönelik itirazının bulunmadığı, (TTK m.686-687) bonoların sebepten mücerret olması ve nakten kayıtlı olması da dikkate alındığında bir para borcu için verildiği kabul edileceğinden ispat yükü üzerinde olan davacının bonoların zorla imzalatıldığını davalının kötüniyetli ve bile bile davacı zararına bonoları iktisap ettiğini yazılı delillerle kanıtlaması gerekirken bu konuda dosyada herhangi bir yazılı delil bulunmadığı ve davacının davasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)