İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/70 K.2025/316

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil... Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.’nin gıda sektöründe özellikle kahve, kahve ekipmanları ve kafeterya hizmetleri alanında faaliyet gösterdiğini ve ... markası ile 31 franchise bayisi bulunduğunu, davalı firmanın da “...

Üniversitesi” bölgesindeki bayisi olduğunu, taraflar arasında 04.10.2020 tarihli ve 04.10.2027 tarihine kadar geçerli olan bir franchise sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalının belirli yükümlülükleri üstlendiğini, denetimler sonucunda davalının markaya aykırı şekilde başka markaların ürünlerini kullandığını ve müvekkil markası altında sunduğunu, müvekkilin tüm iyi niyetli girişimlerine rağmen sözleşmeye aykırılığın sürdüğünü, bu kapsamda Temmuz-Kasım 2023 aylarına ait hizmet ve reklam katılım bedelleri ile Haziran 2023 tarihli sözleşmeye aykırılıktan doğan ceza bedeline ilişkin toplam altı adet faturanın düzenlendiğini,

bu faturaların beşine hiç itiraz edilmediğini, sadece ceza bedeline yönelik noter ihtarı yapıldığını, buna rağmen müvekkilin bu itirazı kabul etmediğini ve fatura bedellerinin ödenmemesi nedeniyle .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu nedenle arabuluculuk süreci başlatıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının borcu açıkça inkar ettiğini ancak aynı anda borcun yeniden hesaplanmasını da talep ederek çelişkili beyanlarda bulunduğunu, davaya konu altı faturadan beşinin hizmet ve reklam katılım bedeline, birinin ise sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ceza bedeline ilişkin olduğunu, faturaların yasal süresinde ve şekle uygun şekilde itiraza uğramadığını,

hatta muhtemelen ticari defterlere işlendiğini ve gider olarak kullanıldığını, bu nedenle davalının borcunun sabit olduğunu, icra takibinin devamına ve borcun %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasında başlatılan icra takibine süresinde itiraz edildiğini, bu nedenle açılan itirazın iptali davasının haksız olduğunu, müvekkili ile davacı arasında 04.10.2020 tarihli franchise sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmeye aykırı olarak davacı tarafın aylık 10.000 TL olarak mutabık kalınan hizmet bedelini ihtirazı kayıtsız kabul ettiği halde sonradan yüksek tutarda fatura düzenlediğini, bunun zımni anlaşmayı bozduğunu, davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, eğitim ve know-how desteği vermediğini, ürünleri eksik ya da çok geç gönderdiğini, ceza faturasına konu ihlallerin müvekkilden değil,

davacıdan kaynaklandığını, ceza bedelinin haksız olduğunu, ayrıca cezai şart faturasının kesilmesinden sonra da ürün gönderiminin devam ettiğini, bu nedenle cezai şart talep edilemeyeceğini, müvekkilce yapılan itirazın haklı ve yerinde olduğunu, davacının kötü niyetli şekilde icra takibi başlattığını belirterek davanın reddini, alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Taraflar arası yapılan franchise sözleşmesi kapsamında davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı iddiasıyla davacının verdiği hizmet sonrası düzenlediği takibe konu faturaların ödenmediği iddiasıyla ... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı Dosyasıyla başlatılan takibe yapılan davalının itirazı üzerine açılan İİK. 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında adi yazılı şekilde 04.10.2020 tarihinde “...

Franchise Anlaşması” başlıklı sözleşmenin akdedildiği; sözleşmede davacının “franchise veren”, davalının ise “franchise alan” olarak anıldığı; sözleşmenin 04.10.2027 tarihine kadar geçerli olduğu hususunda anlaşmaya varıldığı; davacı franchise veren tarafından davalı franchise alanın sözleşmeye aykırı olarak davacının ürünlerinden başka ürünlere de işyerinde yer verdiğinin; davacının marka itibarının sarsıldığını, davalının davacıya ödeme de yapmayı da kestiğinin iddia edildiği; sözleşmenin hala ayakta olduğunun, feshedilmediğinin beyan edilerek,

hizmet ve ceza bedeli adı altında düzenlediği faturaların davalı tarafça ödenmemesi üzerine başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine mahkememize itirazın iptali ve takibin devamına karar verilerek davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talepli iş bu davanın açıldığı,

Bilirkişi tarafından hazırlanan 23.10.2024 tarihli raporda; .... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasından davacı... SANAYİ VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ tarafından davalı ... ...SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine 247.723,67 TL (Fatura) asıl alacak ve % 11,75 ticari temerrüt faizi istendiği ve işbu borç üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalının 21.12.2023 tarihinde bu borcun tamamına itiraz ettiği, Ticari defterlerin usulüne uygun olup olmadığına ilişkin tespitte.

1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 yılları Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklediği usulüne uygun olduğu tespit edilmiştir. Süresinde verilen defter beratları kapanış kaydı yerine geçer.

Davalı şirket Ticari Defterleri incelendiğinde; kayıtların birbirini (Yevmiye Defteri ve Kebir Defteri) doğruladığı tespit edilmiştir. Davacı şirketin dosya kapsamında sunulan Ticari Defteri olmadığı için tespit ve karşılıklı doğrulama yapılamamıştır, sunulması durumunda yapılabilecektir. Yukarıdaki inceleme ve tespitler doğrultusunda, Davacı... SANAYİ VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ 'nin; ....

İcra Dairesi ... esas sayılı takibine konu edilmeyen (TABLO 2) davalı ... ...SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'nden alacağının, Ticari Defterlerine işlenmiş bakiyesinin eş söylemle; dava/takip dışı fatura alacağının dava tarihi olan 30.01.2024 tarihi itibarı ile 93.327,48 TL olduğu, ancak dava ve takip konusu edilmediği, Ancak.

Takibe ve iş bu davaya konu edilen (TABLO 1), 6 adet, 247.723,67 TL değerindeki faturanın davalı ... ...SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'nin Ticari Defterlerine işlenmemiş olması sebebi ile, alacak hakkı doğurup doğurmayacağı, fatura münderecatının gerçekleşip gerçekleşmediği konularının Mahkemece hukuki olarak tartışılması gerektiğinden Takdiri Savın Mahkemeye ait olmakla, dosyanın incelenmesinde bu faturaların ödendiğine ilişkin herhangi bir kayıt veva evrak da bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 17.02.2025 tarihli raporda ise; .... İcra Dairesi'nin 2023/.... sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibinde toplamda 247.723,67TL.nin ödenmesinin talep edildiği; "borcun sebebi" olarak da yukarıda sayılan altı ayrı fatura bedelinin gösterildiği, İcra takibine konu edilen altı adet faturanın beşinin "Temmuz-A ğustos- E ylül- Ekim - Kasım" 2023 aylarına ilişkin hizmet bedeli olarak düzenlendiği.

İcra takibine konu edilen bir adet faturanın ise "13.06.2023 tarihli franchise ceza bedeli" olarak düzenlendiği; fatura incelendiğinde faturanın açıklama kısmında 3 adet "5. maddeye istinaden kesilen ceza bedeli" yazdığı ve tutarların 23.689,70TL. + 23.689,70TL. + 23.689,70TL. = (KDV dahil) 83.861,54TL. olarak gösterildiği; her ne kadar faturada "5. maddeye istinaden kesilen ceza bedeli" yazdığı görülse de dava dilekçesinde dayanılan maddenin sözleşmenin 6.23 maddesi olduğunun beyan edildiği;

sözleşmenin 6.23 maddesinin "Franchise veren Mağaza ziyaretleri sırasında yaptığı denetimler sonrası, Franchise alanın ... ... marka standartları uygulamaları, işletme yönetimi, franchise verenin belirlediği markalı ürün kullanımı, sağlık ve hijyen standartları ve bunun gibi tüm marka adına oluşturulan standartların korunması, devamlılığın sağlanması konularında ve bu tarz faaliyette bulunduğu tüm durumlar için gerekli gördüğünde tespit yapıp tutanak tutabilecektir.

Bu tutanak süresi. 1-Kademe tespit ve tutanakla uyarı yazısıdır. 2-Kademe kınama yazısı ve para cezası. Para cezası, her bir ihlal konusu madde için 1000Dolar + KDV olarak uygulanır. 3- Kademe kınama, para cezası ve hukuk departmanı tarafından gönderilen ve sözleşmenin feshine kadar gidebilecek son uyarıdır.

Para cezası, her bir ihlal konusu madde için 1.000USD + KDV olarak uygulanır. " şeklinde olduğu; ancak davalının cevap dilekçesinde sunduğu beyanlar da incelendiğinde sözleşmenin kim tarafından ihlal edildiğinin; ürünlerin davalıya gönderilip gönderilmediğinin vs. tespitinin, uzmanlık alanımızca mümkün olmadığı; yapılacak inceleme neticesinde eğer davacı sözleşmenin 6.23 maddesinde sayılan hususların varlığını ispatladığı kabul edilir ise bu durumda ceza bedelinin talep edilebileceği kanaatine varıldığı; takdirin, elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu.

Davacıya ait 2023 ve 2024 yılları yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davacı...

A.Ş.' ne ait 2023 yılı yevmiye defterinde davalı ... ...Ltd Şti ... cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, davacı şirketin davalıdan 08.12.2023 TAKİP tarihi itibariyle 247.458,17 TL ALACAKLI, takip talebinin de asıl alacak olarak 247.723,67 TL olduğu, aradaki fark olan (247.723,67-247.458,17=265,50) 265,50 TL 10.07.2023 tarihinde yapılan ödemeden kaynaklandığı,

dolayısıyla davacının davalıdan alacağının 247.458,17 TL olarak kabul edilmesinin gerektiği, İcraya konu olan Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim-Kasım 2023 aylarıyla ilgili hizmet bedeli açıklamasıyla düzenlenen faturaların taraflar arasında ihtilafsız olan sözleşmenin 5.5.2 maddesine göre aylık hizmet bedeli olarak "1.000 USD + KDV" olacağının belirlendiği, davacı firma tarafından da fatura düzenlenen tarihlerdeki çok doğru bir şekilde Merkez Bankası Efektif satış kurunun alınarak fatura düzenlendiği tespit edildiğinden,

30.912,81 TL 04.07.2023 tarihli, 32.521,56 TL 01.08.2023 tarihli, 32.532,00 TL 12.09.2023 tarihli, 33.394,80 TL 07.10.2023 tarihli, 34.500,96 TL 09.11.2023 tarihli faturaların doğru ve gerçeği yansıttığı, dolayısıyla davacının alacak olarak talep edip yasal defterlerine kayıt ettiği, fakat davalı firmanın yasal defterlerine kayıt etmediğinden doğru ve gerçeği yansıtmadığı,

toplam (30.912,81+32.521,56+32.532,00+ 33.394,80+34.500,96=163.862,13) 163.862,13 TL'nin davacının alacağı olarak kabul edilmesinin gerektiği, Taraflar arasında ihtilafsız olan 04.10.2020 tarihli sözleşmenin 6.23 maddesine göre 5.maddeye istinaden kesilen ceza bedeli açıklamalı faturayla ilgili olarak davacı firma tarafından davalı firmaya yapılan denetimler ile ilgili herhangi bir tutanak ya da yasal bilgi ve belgeye dava dosyasında rastlanılmadığı;

dolayısıyla icra takibinde talep edilen 247.723,67 TL den bu fatura tutarının düşülmesi sonucunda (247.723,67-83.861,54=163.862,13) 163.862,13 TL alacağın kabul edilebileceği, Davalı şirket defterlerini inceleyen mali bilirkişi eksik ve hatalı bir inceleme yaptığı, dava konusunu doğru bir şekilde tespit edemediği, muavin defter dökümlerini tüm 2023 yılı olarak incelemesi gerekirken 01.06.2023 tarihinden itibaren incelendiği, 22.05.2023 tarihinde yapılan 64.870,82 TL ve 10.07.2023 tarihinde yapılan 88.800,39 TL ödemeler girilmediğinden rapor yanıltıcı olduğu, Davacının davalıdan alacağının hesaplanması.

A- Sayın Mahkeme tarafından taraflar arasında ihtilafsız olan 04.10.2020 tarihli sözleşmenin 5.5.2 maddesi ve 6.23 maddelerinin kabul edilmesi halinde takip tarihi 08.12.2023 itibariyle davacının davalı şirketten 163.862,13 TL alacak hesaplandığı, B- Sayın Mahkeme tarafından taraflar arasında ihtilafsız olan 04.10.2020 tarihli sözleşmenin 5.5.2 maddesi ve 6.23 maddelerinin kabul edilmemesi halinde takip tarihi 08.12.2023 itibariyle davalı şirketin davacıdan 265,50 TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; davacı şirkete 2023 yılı yevmiye defterinde davalı ... ...Ltd.

Şti. ... cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, davacı şirketin davalıdan takip tarihi itibariyle 247.458,17 TL alacaklı olduğu, takip talebinin de asıl alacak olarak 247.723,67 TL olduğu, aradaki fark olan (247.723,67-247.458,17=265,50) 265,50 TL 10.07.2023 tarihinde yapılan ödemeden kaynaklandığı,

dolayısıyla davacının davalıdan alacağının 247.458,17 TL olarak kabul edilmesinin gerektiği yapılan mali incelemede tespit edilmiş olmakla, icraya konu olan Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim-Kasım 2023 aylarıyla açıklamasıyla düzenlenen faturaların taraflar arasında ihtilafsız olan sözleşmenin 5.5.2 maddesine göre aylık hizmet bedeli olarak "1.000 USD + KDV" olacağının belirlendiği, davacı firma tarafından da fatura düzenlenen tarihlerdeki Merkez Bankası Efektif satış kurunun alınarak fatura düzenlendiği tespit edildiğinden,

30.912,81 TL 04.07.2023 tarihli, 32.521,56 TL 01.08.2023 tarihli, 32.532,00 TL 12.09.2023 tarihli, 33.394,80 TL 07.10.2023 tarihli, 34.500,96 TL 09.11.2023 tarihli faturaların doğru ve gerçeği yansıttığı, dolayısıyla davacının alacak olarak talep edip yasal defterlerine kayıt ettiği, fakat davalı firmanın yasal defterlerine kayıt etmediğinden doğru ve gerçeği yansıtmadığı,

toplam 163.862,13 TL'nin davacının alacağı olarak kabul edilmesinin gerektiği, taraflar arasında ihtilafsız olan 04.10.2020 tarihli sözleşmenin 6.23 maddesine göre 5.maddeye istinaden kesilen ceza bedeli açıklamalı faturayla ilgili olarak davacı firma tarafından davalı firmaya yapılan denetimler ile ilgili herhangi bir tutanak ya da yasal bilgi ve belgeye dava dosyasında rastlanılmadığı;

dolayısıyla bu faturaya mahkememizce itibar edilmediği icra takibinde talep edilen 247.723,67 TL den bu fatura tutarının düşülmesi sonucunda (247.723,67-83.861,54) 163.862,13 TL alacağın kabul edilebileceği, davalı şirket defterlerini inceleyen mali bilirkişi eksik ve hatalı bir inceleme yaptığı, dava konusunu doğru bir şekilde tespit edemediği, muavin defter dökümlerini tüm 2023 yılı olarak incelemesi gerekirken 01.06.2023 tarihinden itibaren incelendiği, 22.05.2023 tarihinde yapılan 64.870,82 TL ve 10.07.2023 tarihinde yapılan 88.800,39 TL ödemeler girilmediğinden rapor yanıltıcı olduğu,

mahkememizce alınan hükme dayanak bilirkişi heyet raporunda tespit edildiğinden, dosya kapsamına uygun heyet raporu da dikkate alındığında; açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının 163.862,13-TL alacak üzerinden iptali suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)