İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/270 K.2025/560

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in, ... adresinde ikamet ettiğini, 05.10.2024 tarihinde, müvekkiline ait ... plakalı araç, ...'da park halindeyken, davalı ...

A.Ş.'ye ait ... plakalı aracın kusurlu hareketi sonucu kazaya karıştığını, kazaya ilişkin düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı ve Ekspertiz Raporunda, davalı araca %100 kusur atfedildiğini, kaza sonucunda müvekkilinin aracı ağır hasar aldığını ve pert (tam hasarlı) olarak değerlendirildiğini, davalıya ait aracın ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu, kazanın ardından, müvekkili tarafından sigorta şirketiyle ilk iletişim 11/10/2024 tarihinde sağlandığını ve hasar dosyası açıldığını, ancak kazaya ilişkin sigorta şirketi tarafından taraflarına kurulan ilk geri dönüş 30.12.2024 tarihinde olduğunu, akabinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla taraflarınca mutabakatname imzalanmış olup, sovtaj bedeli 30/01/2025 (261.250,00 TL) tarihinde ile sigorta şirketinin belirlemiş olduğu proporsiyon hesabına göre tazminat ödemesi (106.875,00 TL) ise 04/02/2025 tarihinde yapıldığını, sigorta şirketi araç için taraflarına sovtaj : 261.250 - TL,

Tazminat Bedeli : 213.750 - TL toplamda 475.000 - TL teklifte bulunduğunu, akabinde, taraflarına 261.250 - TL sovtaj bedeli ve davalıya ait araca ilişkin poliçe teminat miktarının yetersiz olduğu beyan edilerek proporsiyon hesabına göre 106.875 TL tazminat ödemesi yaptığını, her ne kadar müvekkiline ait araç için 475.000 TL teklif edilmişse bile bu miktarın yeterli olmadığını, aracın kaza tarihindeki gerçek piyasa değerinin daha yüksek olduğunu, bu değerin mahkeme tarafından tespit edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin gerçek zararının daha fazla olduğunu, bu nedenle, bakiye pert bedelinin tespit edilerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL talep ettiklerini, taraflarınca sigorta şirketine 11/10/2024 tarihinde başvurulmasına rağmen ilk geri dönüş 30.12.2024 tarihinde olduğunu, ilk ödemenin 30/01/2025 tarihinde yapıldığını, bu gecikme nedeniyle, müvekkilinin aracından uzun süre mahrum kaldığını, bu süre zarfında, müvekkilinin alternatif ulaşım yöntemleri kullanmak zorunda kaldığını ve maddi zarara uğradığını, dosya açılış tarihi, taraflarına iletişime geçilme tarihi ve son olarak ödeme tarihi dikkate alınarak mahrum kalınan sürenin tespiti gerektiğini, Yargıtay içtihatlarına göre, araç mahrumiyet bedeli,

aracın kullanılamadığı gün sayısı ile aracın günlük kiralama bedeli çarpılarak hesaplandığını, bu nedenle, araç mahrumiyet bedelinin tespit edilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100 TL'sinin davalıdan tahsilini talep ettiklerini, arz ve izah olunan sebeplerle; müvekkilinin uğradığı zararın belirsiz alacak davası kapsamında değerlendirilerek,

bakiye pert bedeli için şimdilik 100,00 TL’nin, araçtan mahrumiyet (kullanım kaybı) nedeniyle oluşan zararın tespiti ile şimdilik 100,00 TL’nin, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, tazminat alacaklarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, işbu davanın, görevli mahkemede açılmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, işbu sebeple görevsiz mahkemede açılan işbu davanın görevsizlik sebebi ile usulden reddini talep ettiklerini, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç, müvekkili firma tarafından 02/06/2021 tarihli uzun dönem kira sözleşmesinin 08/12/2023 tarihli ek evrakı ile ...

A.Ş.' ye kiralanmış olup, ...

A.Ş. tarafından da 13/09/2024 tarihli bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı üçüncü şahıs ...'e kiralandığını, aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayan kiracı, işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu sayılmakta olup müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, bu sebeple müvekkili açısından husumet sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dışı üçüncü şahıs ... söz konusu aracı, 04/10/2024 tarihinde 13:28 saatinde "..." lokasyonundan teslim aldığını,

...'in araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiğinin şüphesiz olduğunu, bu husus araç kiracısı ... tarafından imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu sebepledir ki ...'in aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin müvekkiline yönlendirilmesi hukuken mümkün olmadığını,

bu yönden de müvekkili adına davanın reddini talep ettiklerini, kiracının araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiğinin de şüphesiz olduğunu, bu husus aracı kiralayan ... tarafından imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, tüm bu sebeplerle davanın ...'e ihbarını talep ettiklerini, davacı yanca araçtaki hasarın onarımı için ...

Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığını, açılan hasar dosyası üzerinden aracın perte ayrılmasına karar verildiğini, aracın rayiç değerinin 475.000,00 TL, sovtaj bedelinin 261.250,00 TL, tazminat bedelinin 213.750,00 TL belirlendiğini, sigorta şirketi tarafından 261.250,00 TL sovtaj bedeli ve poliçe limiti kapsamında 106.875,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, bu hali ile 106.875,00 TL bakiye pert bedeli alacağı olduğunu ancak aracın rayiç değerinin düşük hesaplandığının iddia edildiğini, öncelikle ...

Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak kaza tarihi itibari ile başkaca alınan ödeme olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, müvekkili firmanın sorumluluğunu kabul etmemekle beraber kaza konusu aracın kazadan sonra pert olarak satılmasının mı yoksa onarılmasının mı daha ekonomik olacağı hususunun değerlendirilmesi için bilirkişilerce hasar incelemesinin yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davacının iddialarının maddi gerçeklikten uzak olup kabulünün mümkün olmadığını, aracın piyasa değerinin olduğundan fazla gösterildiğini, davacının talep ettiği bedelin gerçeği yansıtmadığını,

kaza konusu aracın piyasa değerinin araştırılmasını talep ettiklerini, bu hususta bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacının, araç mahrumiyet talebinde bulunduğunu, aracın kaskosunun olup olmadığının araştırılarak sigortadan ikame araç alınıp alınmadığının tespitini talep ettiklerini, açıklanan tüm hususlar göz önünde bulundurularak huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan hususlar ve Mahkemenizce de re'sen göz önünde bulundurulacak sebepler doğrultusunda;

davanın ...'e ihbarına, davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkil şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davanın 05.10.2024 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç, ...'da park halindeyken, davalı ... A.Ş.'ye ait ... plakalı aracın kusurlu hareketi sonucu kaza meydana geldiği iddiasıyla davacının bakiye pert bedeli ve araç mahrumiyet bedeli istemiyle davalıya yönelik açmış olduğu maddi tazminat davası olduğu,

Ticari davalar TTK’nın 4/1.maddesinde tanımlanmıştır. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Gelen yazı cevaplarında davacının gerçek kişi tacir olmadığı , aracın kullanım şeklinin otomobil olduğu davanın haksız fiilden kaynaklandığı, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir talep de olmadığı gözetildiğinde, eldeki davaya genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bakılıp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla ; tüm dosya kapsamı , iddia ve savunmalar, emsal İstanbul BAM ilgili kararı göz önüne alındığında mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 05/12/2024 tarih 2021/1322 Esas 2024/2001 Karar sayılı kararı)

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)