İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/59 K.2026/137

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket nezdinde, davalı sigortalı ... ...AŞ'nin maliki olduğu ... plakalı araç için, 28-05-2016- 28-05-2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, 10.11.2016'da meydana gelen yaralanmalı trafik kazasında.

Davalının maliki olduğu ... plakalı araç, dava dışı müteveffa sürücü 2.06 promil alkollü ...'nın hakimiyetinde olduğu sırada, ... plaka sayılı araçla çarpışması sonucu ... plaka sayılı araç sürücüsünün yaralanmasına sebebiyet verdiğini kaza tespit tutanağında trafik polislerince kazanın oluş şekline göre ... plakalı araç sürücüsünün 2918 s. KTK'da düzenlenen asli kusurlardan 56/1-C maddesine aykırılık gereği %100 kusurlu olduğu belirlendiğini, kaza sonrası yargıya intikal eden olay hakkında ....

Asliye Ceza Mahkemesi 2017/... Esas nolu dosyadan ceza davası açılarak, 07.08.2017 tarihinde kusur raporu

tanzim edildiğini, davalı adına kayıtlı sigortalı aracın kaza anındaki dava dışı sürücüsü ...'nın asli ve tam kusurlu olduğu, kazayı almış olduğu yüksek alkol etkisi ile yapmış olduğu; malul kalan dava dışı ...'in ise kazanın meydana

gelmesinde atfı kabil bir kusurunun bulunmadığının belirtildiğini, kaza sonrası malul kalan ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ... müvekkil firmadan bedensel zararlarının tazminini talep ettiğini, yapılan incelemelerde ... ...

Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 10.01.2024 tarihli Adli Kurul Raporuna göre dava dışı ...'in engellilik oranının %5 olduğunu, belirlenen maluliyet oranı ve dava dışı sigortalı araç sürücüsünün %100 asli ve tam kusuru nazara alınarak aktüeryal rapor düzenlendiğini, bu rapor doğrultusunda dava dışı ...'in maluliyeti için müvekkiliyle gerçekleşen arabuluculuk süreci sonunda toplam 240.000,00 TL maluliyet tazminatı ödenmesi hususunda anlaşmaya vardıklarını, Müvekkil sigortacı şirket tarafından işbu tazminat bedeli 14.02.2024 tarihinde 240.000,00 TL olarak ödenmek zorunda kalındığını,

Karayolları Motorlu Araçlar ZMM Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı üst başlıklı maddesi.

"Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir; ... c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar söz konusu olduğu takdirde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta ettirene rücu hakkı bulunmaktadır. ... ödemede bulunan sigortacının, sigorta ettirene rücu hakkı bulunduğunu, bu bağlamda davalı sigortalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğü 2024/... Esas dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek; .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazların iptali ile takibin devamına ve haksız itiraz nedeniyle takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamında yapılan ödemenin müvekkil şirkete rücu edilebilmesinin mümkün olmadığını, müvekkil şirketin, kazaya karışan ... plaka sayılı aracı ekte sunulan uzun vadeli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... ... Pazarlama Tic Ltd Şti adlı firmaya 36 ay süreyle kiraladığını ve bu sözleşmeye dair damga vergisinin ödendiğini, aracın 14/07/2015 tarihinde dava dışı

... ... Ltd Şti'ine teslim edildiğini, bu bağlamda işleten sıfatının yer değiştirdiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Dava, ... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

.... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Sigorta Anonim Şirketi, borçlunun ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İstanbul Şubesi ile ... olduğu, takibin 278.515,07-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının rücuen tazminat alacağı olduğu, 14/06/2024 tarihli ödeme emrinin 06/07/2024 tarihinde borçlu ... Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İstanbul Şubesi'ne tebliğ edildiği, borçlunun 25/06/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.Bilirkişi heyeti 01/01/2026 tarihli raporunda özetle;

A- Dava konusu olay; 10/11/2016 günü saat 05:00 sıralarında sürücü 2.06 promil alkollü sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ... Caddesi üzerinde ... istikametine seyir halinde iken ... 2254 nolu trafik ışıklarına yaklaştığı esnada aracının ön kısımları ile, ön ilerisinde seyretmekte olan davacı sürücü ...’ in kullandığı ... plaka sayılı otomobilin arka kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisiyle sürücü ...’ in araç hakimiyetini kaybederek yaya kaldırımda bulunan duvara ve reklam panosuna çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

B- Kusur Durumu; Heyetimizce davaya konu kazada 2,06 promil alkollü ...’ nın asli ve tam kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı,

C- Heyetimizce kazanın 2,06 promil alkolün etkisi ile münhasıran alkolün etkisinde gerçekleştiği

kanaatine ulaşıldığı,

D- Sigorta Poliçesi; 10/11/2016 kaza tarihini kapsar, davalı sigortalı ... Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.ş adına kayıtlı, ... plakalı 2015 model ... tipi hususi otomobil cinsi aracın 28/05/2016-2017 vadeli ... numaralı ZMMS poliçesi ile davacı sigorta şirketi ... Sigorta tarafından teminat altında olduğu, davacı sigorta şirketinin azami sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve kişi başı 310.000 TL – kaza başı 1.550.000 TL ölüm- sürekli sakatlık ve tedavi giderleri limiti ile sınırlı olduğu,

E- Dava konusu kazada ... plakalı aracın pert olduğu, araç içinde yolcu konumunda bulunan şahsın yaralandığı, ancak ceza soruşturması aşamasında anlaşmaya varılarak maddi zararlarının karşılandığı, davacı ...

... için ceza soruşturması aşamasında herhangi bir anlaşma yapılmadığı,

F- Kaza sonrası malul kalan ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...’ in davacı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi kapsamında bedensel zararlarının tazmininin talep ettiği, sigorta şirketi tarafından yapılan

incelemelerde ... ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 10.01.2024 tarihli Adli Kurul Raporunda (maluliyet raporu) göre dava dışı ...'in

engellilik oranının %5 olduğunun saptandığı, tespit edilen %5 maluliyet oranı ve dava dışı sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusuru nazara alınarak 29/01/2024 tarihli aktüeryal rapor düzenlendiği, işbu rapor doğrultusunda dava dışı ...'in maluliyeti için taraflar arasında gerçekleşen arabuluculuk süreci sonunda toplam 240.000,00 TL maluliyet tazminatı ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığı,

G- ÖDEME; Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 14.02.2024 tarihinde 240.000,00 TL cismani zarar tazminatı ödemesi yapıldığı, davacının yukarıda hesaplanmış olmakla maddi zararının içinde bulunduğu, kadri maruf oalrak değerlendirildiği,

H- Davaya konu İcra Takibi İncelendiğinde; T.C. .... İcra Müdürlüğü - 2024/... E. dosyasının 13/06/2024 tarihinde harçlandırıldığı, talep sebebinin ayrıntılı olarak belirtildiği ve icra dosyanı takip talebine

yönelik belgelerinde sunulduğu, 240.000,00 TL asıl alacak, 38.515,07 TL işlemiş faizleri ile birlikte 278.515,07 TL üzerinden başlatıldığı,% 51,75 oranında yıllık avans faizi talep edildiği, 14/02/2024 tarihli 240.000 TL ödeme dekontu dikkate alındığında; ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar asıl alacak 240.000 TL için işlemiş % 51,75 faizi 40.832,88 TL ile birlikte 280.832,88 TL ye ulaştığı, icra takibinde

talep edilen tutarın (taleple bağlı kalınarak hesaplanan miktardan az olması nedeni ile) yerinde olduğu,

İ- Davalı şirket ile dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. arasında; uzun vadeli araç kiralama sözleşmesinin 26/02/2014 tarihinde 2014-... numaralı olduğu, aracın işbu sözleşme dahilinde dava dışı ... ...

Pazarlama Ltd Şti adlı firmaya 36 ay süreyle kiraladığını ve bu sözleşmeye dair damga vergisinin ödendiği, aracın 14/07/2015 tarihinde dava dışı ... ... Ltd Şti'ine teslim edildiğine dair tüm belgelerin dosyaya sunulduğu,

ÖZETLE. Yargıtay 17. HD’ sinin 2016/8412 E. 2019/3993 K. 02.04.2019 tarihli kararında;.

Trafik Sigortacısı, 2918 sayılı KTK’ nun 95/2 maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının B-4 maddesi gereğince, tazminat yükümlülüğünün azaltılmasına ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.

Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sözleşme gereğince, sürücüsün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarar neden olunması hallerinde, sigortacının kendi akdine rücu hakkı bulunmaktadır…” denildiği ve, K.T.K 95 md. ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda koşulları varsa sigorta zarar görenlere ödediği tazminatı sigortalısına rücu edebilecektir.

Genel Şartların B.4. maddesinde sigortacının sigorta ettirene rücu koşulları düzenlenmiş, (a) bendinde sürücünün kasıt ya da ağır kusurunun rücu olanağı verdiği belirtilmiştir. Ne var ki, ödenen tazminatın ağır kusur nedeni ile sigorta

ettirenden rücu edilebilmesi için aranan kusurun, asli kusur değil, kasta yaklaşan bir kusur olması gerekir. HGK’nun 10.12.2003 gün 2003/11-...-... sayılı ilamında da “ ağır kusurda, hal ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara tam bir aldırmazlık söz konusudur. Ağır kusur bağışlanması kesinlikle olanaksız olan irade eksikliği esasına dayanır.” şeklinde açıklandığı, ZMMS Genel Şartlarında; Bazı durumlarda Sigorta Şirketi, sigorta ettirene (kendi sigortalısına) rücu edebilir. Genel Şartların B.4 (eski 4) maddesinde sayılan durumlarda da, sigortacının kendi sigortalısına karşı dönme hakkını kullanabileceği kabul edildiği, Dosyada mevcut belgeler dahilinde işleten sıfatının yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle yer

değiştirdiğinden söz edilebileceği, ancak ZMMS sigortası Genel şartları dahilinde, tazminat ödeyen ZMMS sigortacının ancak sigortalısından rücuen talepte bulunma hakkı olduğu, (ayrıca davalı tarafın iddiasının ayrı bir rücu sebebi olacağı,) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi

veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki

alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, Kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya

ağır kusuru” sonucu olması; Genel Şartlar B.4 maddesi (a) bendine göre, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu meydana gelen kazalar

nedeniyle sigorta bedelini ödeyen sigortacı, sigorta ettirene (araç malikine) ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödemiş olduğu tutarı; 14/02/2024 tarihinden itibaren 240.000 TL, rücu edebileceği, yukarıda yapılan hesaplama ile icra takibinde talep edilen tutarın yerinde olduğu hususlarında görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".

... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası sureti incelendiğinde; alacaklının ... Sigorta Anonim Şirketi, borçlunun ... Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İstanbul Şubesi Ve ... olduğu, takibin 278.515,07-TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, takip dayanağının rücuen tazminat alacağı olduğu, 14/06/2024 tarihli ödeme emrinin 06/07/2024 tarihinde borçlu ...

Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İstanbul Şubesi'ne tebliğ edildiği, borçlunun 25/06/2024 tarihinde, süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 22/01/2025 tarihinde açıldığı,

alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf iddiasında, dava dışı müteveffa ... idaresindeki davacıya sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı araç ile dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması neticesinde 10/11/2016 tarihinde gerçekleşen iki taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının dava dışı ...'in maluliyeti nedeniyle ödenen hasar bedelinin Karayolları Motorlu Araçlar ZMM Trafik Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi gereği davalı sigortalıdan rücuen tahsili için ....

İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yapılan itirazın iptali ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, davalı taraf ise savunmasında, kendisine ait olan ve davacıya sigortalanan aracın uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiralandığı ve işleten sıfatının kalktığı gerekçesiyle pasif husumet ehliyeti bulunmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuşsa da MAhkememizin 15/10/2025 tarihli celse 1 nolu ara kararı ile husumet itirazının reddine karar verilmiş,

davalı vekili 16/10/2025 tarihli beyan dilekçesi ile husumet itirazını yinelemişse de 15/10/2025 tarihli celse ara kararında belirtilen emsal BAM kararından anlaşıldığı üzere sigorta şirketinin sigortalı araç malikine rücu hakkının bulunduğu anlaşıldığından husumet itirazının reddi kararımızın yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Esas yönünden yapılan değerlendirmede, davacının dava dışı zarar görene yaptığı ödemenin kadri maruf olduğu, davacının davalıya rücu hakkının bulunduğu ve bilirkişi tarafından hesaplanan tutarın takiple istenenden daha fazla olması nedeniyle taleple bağlı kalınarak davalının takibe itirazının iptali ile takibin aynı koşullarla devamına karar vermek gerekmiş, ayrıca davacı tarafça icra inkar tazminatı talep edilmişse de dava ve takibe konu alacağın haksız fiil niteliğindeki trafik kazası kapsamında ödenen tutarın poliçe kapsamında rücuen tahsiline ilişkin olduğundan ve yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı,

rücu koşullarının oluşup oluşmadığı hususları yargılama neticesinde belirlendiğinden alacağın likit olduğundan söz edilemeyeceğinden icra inkar tazminatının koşullarının oluşmadığı değerlendirilmekle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır