İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/210 K.2020/536

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Asıl Davada Davacı vekili, müvekkilinin Kırklareli İli ... İlçesinde faaliyet gösterdiğini 22/12/2015 günü saat 12:00 sularında iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayında dava konusu çekin çalındığını, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyası ile dava konusu çek de dahil olmak üzere zayi nedeniyle çek iptali davası ikame edildiğini, ciro silsilesinde gözüken şirketler ile herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, bir kısım diğer çekler yönünden mahkemelerce tedbir kararının verildiğini belirterek ... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı icra takibine konu ... seru numaralı ... A.Ş. ...

Şubesinden keşideli 52.000,00-TL bedelli çek yönünden takibin tedbiren durdurulmasını ve davalılara borçlu olmadığının tespitini ve davalılardan ... Kargo aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş olup, birleşen davada ise söz konusu çekin davalı elde bulunduran ... Kargodan TTK'nın 792. Maddesi gereğince istirdadını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar ... vekili, çekin arkasında bulunan cironun da kendilerine ait olmadığını, kaldı ki, unvanlarının da birbirini tutmadığını, böyle bir alacak talebinin bulunmadığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğini ileri sürmüştür. Davalı ... Kargo vekili, müvekkilinin iyi niyetli 3. Kişi olarak meşru hamili sıfatıyla çeki elde bulundurduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalı ise davaya yanıt vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, asıl dava İİK'nın 72. maddesi uyarınca hırsızlık eylemi nedeniyle rıza dışı elden çıkan çekin bedelsizliği istemi ile birleşen dava söz konusu çekin TTK'nın 792. maddesi uyarınca istirdadı istemine ilişkindir.

Davalılardan ...'ın savunması uyarınca sicil kayıtlarının incelenmesinde huzurdaki davalı ile ciro silsilesindeki kaşede davalı ... Elektrik Elektronik arasında vergi numaralarının birbirlerinin tutmadığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan getirtilen imza sirküleri ile çekin arka yüzündeki imza çıplak gözle bakıldığında dahi birbirini tutmamaktadır.

Kaldı ki, davacı firma ile ciroda gözüken firmanın unvanlarında elektrik ibaresi yerine elektronik ibaresi yönünden farklılıklar bulunduğu sabittir. Dolayısıyla davalı ... yönünden imza ve kaşenin kendilerine ait olmadığı, davanın açılmasına sebebiyet verilmediği anlaşılmıştır. Ciro silsilesinin bu noktadan itibaren koptuğu esasında sabittir. Nitekim davacı firmanın defter kayıtları incelendiğinde çekin defterinde kayıtlı olduğu davalı ...'a ciro edilmediği anlaşılmaktadır.

Çekin incelenmesinde; davalı ...'tan sonra sırasıyla davalı ... Tic. Ltd. Şti. Ve ...nin ciro silsilesinin bulunduğu, davalılardan ... Kargo'nun bu çeke dayanarak icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliler, özellikle ceza soruşturma dosyaları içeriği gereğince davalılar ...

Kargo ile ... yetkili temsilcileri hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurmaları nedeniyle devam eden tahkikatların bulunduğu anlaşılmış olup ... dışındaki diğer davalıların farklı ve çok sayıda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzeri cirantalardan ciro yoluyla alıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı firmalar aleyhine takip konusu yaptığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla basiretli tacir olarak hareket etmesi gereken davalıların keşidecileri ve lehtar cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık eylemine konu çeki yeterli araştırmayı yapmadın iktisap ettiklerinde ağır kusurlu oldukları ve bile bile borçlu zararına çeki kırdırarak iktisap etme teşebbüsünde bulundukları dosyaya yansımıştır.

Nitekim davalılardan ... hakkında uyap üzerinden yapılan sorgulamada bu davalıya ait benzer mahiyette bir çok dosyanın olduğu ve çalınan çekin aynı yöntem ile bu davalının eline geçtiği anlaşılmıştır. Kaybolan çeklerin genelde aynı cirantaların imzası ile davalıların eline geçerek son hamil olarak bankaya sunulması ve takip başlatılması hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi bu iki davalının iyi niyetini ortadan kaldıran organize bir durumun olduğunu göstermektedir.

Nitekim ...tan önceki diğer davalı ... da mağdur olduğunu ve çekteki ciro imzasının kendilerine ait olmadığını ileri sürmüştür. Gerek ... gerekse de ... Kargo bu çeki nasıl ele geçirdiğini ve hangi ticari ilişkiye binaen kendilerine verildiğini ispat edebilmiş değildir. Dolayısıyla asıl dava yönünden menfi tespit istemi sübuta ermiş olup davalı ...

Kargo'nun kötü niyeti yukarıda belirtildiği üzere sabit olmuş olup asıl davanın kabulü ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmiştir. Birleşen yönünden ise gerek ...'ın savunması ve imza örnekleri gerekse de ... ve ... Kargo şirketi ve yöneticileri hakkındaki yürütülen soruşturmalar nazara alındığında birleşen davadaki hamilin ağır kusurlu olduğu belirgin olmakla istirdat isteminin de kabulü gerekmiştir. (Benzer ve emsal mahiyette davalılardan ...'a ilişkin ... BAM ...

Hukuk Dairesi 2018/... esas, 2019/... karar sayılı 24/01/2019 günlü kararı)