İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/652 K.2018/1124

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile, 18/05/2016 tarihinde müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın park halindeyken sağ arka kısmına, davalı ... Tic. Ltd.

Şti'nin maliki olduğu ... plaka sayılı aracın ...'ın hakimiyetindeyken çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meyana geldiğini, trafik kaza tespit tutanağına göre davalı tarafın kusurlu olduğunu, araçta meydana gelen hasar bedelinin sigorta ekspertizlerince hazırlanan rapor doğrultusunda sigorta şirketi tarafından karşılandığını, değer kaybının ise karşılanmadığını, dava konusu aracın yeni olduğunu, herhangi bir kazası olmadığını,

tahmini değer kaybının 3.500 - 4.000 TL civarında olduğunu beyanla HMK md.107/1 gereği talep edilen zararın miktar ya da değerini belirleme olanağı bulunmadığından dava konusu değerin belirlenmesi durumunda artırılmak kaydıyla araçtaki değer kaybı ile ilgili şimdilik 1.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize vermiş olduğu yanıt dilekçesi ile, davanın dava şartı yerine getirilemediğinden reddinin gerektiğini, değer kaybı dolaylı zarar niteliğinde olduğundan sigorta teminatı dışında kaldığını, araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul edilmediğini, davacının faiz başlangıcına ilişkin talebinin kabul edilemeyeceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ön inceleme günü tayin edilmiş, taraflara tebliğ ile bildirilmiş, davalı ön inceleme oturumuna da iştirak etmemiştir. Ön incelemede taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacıya ait araca davalıların sigortacısı, işleteni ve sürücüsü oldukları aracın çarpması sonucu araçta meydana gelen değer kaybının tahsili istemini konu alıp, davalı sigorta şirketinin yanıt dilekçesi ile beyan ve taleplerini sunduğu, buna göre davacı aracında değer kaybı olup olmadığı, varsa miktarı, davalıların bu değer kaybından sorumlu olup olmadıkları hususları ile iddia ve savunmada belirtilen diğer hususlarda anlaşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

6100 sayılı yasanın 140/5.maddesi gereğince taraflara dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz mahkememize sunmadıkları belgeleri sunmaları, başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacı ile gereken açıklamayı yapmaları için 2 hafta kesin süre verilmiş, bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi halinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları hazır bulunan taraflara tefhim, hazır bulunmayan taraflara tebliğ ile ihtar edilmiştir. İhtar içeren oturum zaptı, tahkikat duruşma günü ile birlikte davalıya tebliğ edilmiştir.

6100 sayılı Yasanın 266.maddesi gereğince iddia, savunma,sunulan deliller ile gerekirse davacı aracı üzerinde inceleme yapılarak kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları ile kaza nedeni ile davacı aracında meydana gelen değer kaybının, poliçenin tanzim tarihine göre, davaya konu poliçe 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlardan sonra ise yeni genel şartlara göre;

bu tarihten önce ise yerleşik Yargıtay uygulamasında belirtildiği üzere aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması yönünde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi ...

Mahkememize sunduğu raporu ile davalı araç sürücüsü ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu, davacı aracında oluşan değer kaybının 1.421,00-TL olarak hesaplandığı yönünde görüş bildirmiştir.

Dava trafik kazası nedeni ile davacı aracında meydana gelen değer kaybının, zarara yol açan aracın ZMMS poliçesini tanzim eden sigorta şirketi, işleten ve sürücüden tahsili istemine dairdir. 2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.

İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.

2918 Sayılı KTK'nin 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.2 maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün süresi, rizikonun ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten itibaren 8 işgünü olarak belirlenmiştir.

Somut durumda, bilirkişi eli ile tespit edildiği üzere davacı aracında, davalı nezdinde sigortalı aracın tam kusuru ile neden olduğu kaza sonucu değer kaybı oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. (Dava konusunun para alacağına ilişkin olup, doğrudan Tarifenin 3.Kısmına tabi olduğu, bu itibarla, Tarifenin 13.maddesinde belirtilen ikinci kısım ikinci bölümde gösterilen hukuki yardımlardan olmadığından 13.madde kapsamında değerlendirilemeyeceği, zira anılan maddenin Tarifenin 2.Kısım 2.Bölümüne giren yani konusu para olmayan veya para ile değerlendirilemeyen davalara ilişkin olduğu, eldeki davanın ise doğrudan konusunun para olduğu nazara alınarak vekalet ücreti Tarifenin 3.Kısım hükümlerine göre hesaplanmıştır. )

Katip Hakim