İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/993 K.2018/33

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile zayi edilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce talep edene, 6102 sayılı yasanın 759/2.maddesi gereğince iptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olmakla 6100 sayılı yasanın 385.maddesi delaleti ile 318.maddesi ile 322.maddesi nazara alınarak 140/5.maddesi ile 240/2.maddesi gereğince davacı yana dilekçesinde dermeyan ettiği ancak henüz mahkememize sunmadığı belgeleri mahkememize sunmak veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmak;

tanık deliline dayanması halinde tanığın dinletilmek istendiği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanığın adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkememize sunmak zorunda olmakla, ihtarlı tensip zaptı tebliğ edilmiş ancak herhangi bir beyanda bulunulmamış ve delil sunulmamıştır.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Talep edene " İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. " emredici hükmü gereğince açıklamada bulunması için kesin süre verilmiş ancak verilen süre içerisinde beyanda bulunulmamıştır.

İptali istenen senetlere ilişkin bilgi verilmediği gibi dilekçe ekinde senetlerin zayi olduğuna dair hiçbir bilgi belge sunulmamıştır. Talep eden, senetlerin meşru hamili olduğunu ve elinde iken zayi olduğuna inandırıcı delilleri Mahkemeye sağlamak zorunda olup, emredici hükmün aksine somut durumda talep edenin senetlerin hamili olup olmadığı belli olmadığı gibi zayi olduğuna dair yetkili makamlara yapılmış bir başvuru da bulunmamaktadır.

1 Ekim 2011 tarihinden yürürlüğe giren 6100 sayılı yasanın 120/2.maddesi gereğince "Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir."Yasanın 114/1-g maddesi gereğince ise davacının yatırması gereken gider avansını yatırmış olması dava şartlarındandır. Yasanın 115/2. maddesi gereğince ise "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." Yine yönetmeliğin 205.maddesi gereğince de davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. Dava şartı olan gider avansının yatırılmaması veya tamamlanmaması hâlinde, dava, dava şartı yokluğundan reddedilir.

Yukarıda belirtilen yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, davacı tarafından kendisine verilen kesin süre içinde gider avansının yatırılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim