İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/134 K.2018/1060

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile müvekkilinin alacağına karşılık 1 adet çek aldığını, çekin kayıp olduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkilinin alacağına karşılık....A.Ş tarafından keşide edildiğini belirterek müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan çek hakkında teminatsız olarak ödeme yasağı konularak çekin iptaline, zayi belgesi verilmesine talep ve dava etmiştir.

Dava 6100 sayılı Yasanın 382/2-e maddesi gereğince çekişmesiz yargı işi olup aynı Yasanın 385.maddesi uyarınca basit yargılama usulüne tabidir.

6100 sayılı Yasanın basit yargıla usulünü düzenleyen 320.maddesi gereğince Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır. Gerekli ilanların yapılabilmesi için gider avansının yatırılması hususunda davacı vekiline ihtar içeren tebligat çıkarılmış, davacı tarafça verilen kesin süre içinde gider avansı yatırılmadığından ilanlar yaptırılamamıştır.

1 ekim 2011 tarihinden yürürlüğe giren 6100 sayılı yasanın 120/2.maddesi gereğince "Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir." Yasanın 114/1-g maddesi gereğince ise davacının yatırması gereken gider avansını yatırmış olması dava şartlarındandır. Yasanın 115/2. maddesi gereğince ise "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." Yine yönetmeliğin 205.maddesi gereğince de davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Gider avansının yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. Dava şartı olan gider avansının yatırılmaması veya tamamlanmaması hâlinde, dava, dava şartı yokluğundan reddedilir.

Yukarıda belirtilen yasal çerçevede somut duruma bakıldığında, davacı tarafından Mahkememizce yapılan ihtarlı tebligata rağmen gider avansı yatırılmadığı görülmüştür. Bu itibarla, davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...