İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/369 K.2022/602

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin işletmekte otoyoldan davalıya ait araçların ile ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı dosyası ile geçiş ücretinin süresi içinde ödemediğinden 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağı ile birlikte takip başlattığını, davalının borca itiraz ettiğini, itirazın iptalini, takip konusu alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLER

1-Meydana gelen ihlalli geçişlere ilişkin ihlalli geçiş listesi ve kamera kayıtlarından alınan görüntüler (CD)

2-Provizyon sorgularını içeren tablo

3-23/10/2017 tarihli Müvekkil şirket yazısı

4-08/06/2016 tarihli, ... sayılı KGM'nin yazısı,

5-Dava Şartı Arabuluculuk anlaşılamadığına dair son tutanak aslı

6- Vekâletname sureti ve Yetki Belgesi

7- İlgili 6001 S. Kanunun m.30/5 hükmünün Anayasa'ya uygun olduğuna dair verilen AYM Kararı

8-Emsal Yerel Mahkeme Kararları ve Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kararları

9-... BAM, ... Hukuk Dairesinin, 2018/... Esas, 2018/... Karar, 20.06.2018 tarihli Kararı - Tebligata Gerek Olmadığı-Kanunu Bilmemenin Mazeret Sayılamayacağı - Davalı Borçlunun Köprü Geçiş Ücretini Ödediğini İspat Etmesi Gerektiği - Dava Konusu Alacağın tebliğ edilmesi gereken bir İdari Para Cezası Olmadığı - 6001 s.k. M.30/5 hükmü gereği, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza uygulanması gerektiği.

Bilirkişi ... ... tarafnıdan düzenlenen 05/10/2020 tarihli Nihai raporda özetle.

Davalı firmanın davacı firma tarafından işletilmekte olan otoyollardan yapmış olduğu geçişlerdeki sorumluluğu araçların plakalarına tanımlanan ... cihazı ve ... etiketlerinden yeterli bakiye bulundurmak olduğunu ancak bu geçişlerin yapıldığı tarihlerde araçlarda bulunması gereken ...-... etiket ve cihazlarında yeterli bakiye olup olmadığı ile ilgili herhangi bir belgenin dosya içerisinde olmadığını, ödemesi gereken toplam tutar hesaplanırken GEÇİŞ ÜCRETİ X 4 KATI CEZA + GEÇİŞ ÜCRETİ = ÖDENMESİ GEREKEN TOPLAM ÜCRET 92,20 TL (Geçiş ücreti) x 4 = 368,80 TL (ihlalli geçiş cezası) + 92,20 TL = 461,00 TL (ödenmesi gereken toplam ücret),

davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın 461,00 TL olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi ... ... tarafnıdan düzenlenen 29/12/2020 tarihli Nihai raporda özetle.

Davalı firmanın davacı firma tarafından işletilmekte olan otoyollardan yapmış olduğu geçişlerdeki sorumluluğu araçların plakalarına tanımlanan ... cihaz ve ... etiketlerinde yeterli bakiye bulundurmak olduğunu ancak bu geçişlerin yapıldığı tarihlerde araçlarda bulunması gereken ...-... etiket ve cihazlarında yeterli bakiye olup olmadığı ile ilgili herhangi bir belgenin dosya içerisinde olmadığını, ödenmesi gereken toplam tutar hesaplanırken aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiğini,

GEÇİŞ ÜCRETİ X 4 KATI CEZA + GEÇİŞ ÜCRETİ = ÖDENMESİ GEREKEN TOPLAM ÜCRET 373,3TL(Geçiş ücreti)X4=1.501,2TL(İhlali geçiş cezası) + 375,3TL = 1.876,5TL(Ödenmesi gereken toplam ücret) , davalı Birgül POLAT” m davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın 1.876,5TL ( Bin sekiz yüz yetmiş altı Türk Lirası beş Kuruş ) olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 29/11/2021 tarihli Ek Raporunda özetle; Yapılan temerrüt ve KDV hesaplamaları neticesinde davalı şahsın davacı firmaya ödemesi gereken miktarın tespiti sırasında aşağıdaki formülden faydalanıldığını, Dört Katı Cezalı Tutar + Temerrüt Miktarı + KDV-Ödenmesi Gereken Borç Miktarının 1.876,5 TL + 124,45TL + 22,37 TL > 2.023,32 Türk Lirası olduğunu, davalı Birgül POLAT” ın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın temerrüt faizi ve KDV dâhil olmak üzere 2.023,32TL ( İki Bin Yirmi Üç Türk Lirası Otuz İki Kuruş ) olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen 16/05/2022 tarihli Ek Raporunda özetle.

Davalı şahıs tarafından yapılan 48 geçiş sırasında ... hesabında yeterli bakiyenin olmasına rağmen davacı firma tarafından geçiş ücretinin tahsil edilmediğini, davalı şahıs tarafından yapılan 18 geçişten sonra ve geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ... hesabına bakiye yüklemesinin yapıldığını, davalı şahıs tarafından yapılan 5 geçişte kullandığı ... hesabında yeterli bakiyenin olmadığı ve 15 gün içerisinde yükleme yapmamış olduğunu, ceza, faiz ve KDV uygulanmayan 66 geçişin yalın ücretinin 322,6TL(Üç Yüz Yirmi İki Türk Lirası Altmış Kuruş) olduğunu, eksik bakiye ile yapılan 5S geçişin ceza,

faiz ve KDV uygulanmış halinin toplamının 278,62TL(İki Yüz Yetmiş Sekiz Türk Lirası Altmış İki Kuruş) olduğunu, davalı şahsın faiz, ceza ve KDV uygulanmayan geçiş miktarının toplamı ile faiz, ceza ve KDV uygulanan geçiş miktarının toplamlarının 601,22TL(Altı Yüz Bir Türk Lirası Yirmi İki Kuruş) olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esaslı dosyası dosyası dosyamız içerisine getirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinde 4.039,30 TL asıl alacak, 199,68 TL faiz, 35,94 TL KDV olmak üzere toplam 4.274,92 TL için takip yapıldığı, ödeme emrinin 23/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içersinde tarihinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava İcra ve İflas Kanununun 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu 30/5 maddesinde"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.'' yine Aynı maddenin 7 fıkrası ise "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. " hükmüne yer vermiştir.

Uyuşmazlığın davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı araçların ihlalli geçiş yapıp yapmadıkalrı, yapılmışsa talep edilebilir ücret miktarının ne olduğu ve faiz işletilip işletiltemeyeceği işletilebilecek ise ihlalli geçişlerin işlemiş faizinin tutar ve oranlarında toplandığı görülmüştür.

Somut olayda; Otoyol işletmecisi davacı şirketin, Davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı araçların ihlalli geçiş yaptığından bahisle borçlu şirket aleyhine başlattığı .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası başlattığı görülmüş dosya uyap üzerinden celp edilmiş, takibin dayanağı olan ihlalli geçiş listesinin ve ihlalli geçişleri gösteren görüntü kayıtlarının dosya içerisinde olduğu ve dava şartı olan ara buluculuk anlaşmazlık tutanağının dosyaya sunulduğu görülmüştür..... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası incelendiğine davalı borçlunun takibe itirazı neticesinde takibin durduğu davacı alacaklının bir yıllık hak düşürücü sürede davasını açtığı görülmüştür.

Davalı borçluya ait olan ... plaka sayılı araçların ihlalli geçiş yapıp yapmadıkları, ihlalli geçiş var ise hangi tarihler arısında olduğu, davalı borçlu şirketin hesabının provizyon verip vermediği ve ödeme için hesabın müsait olup olmadığı ve her bir ihlalli geçişin takip tarihine kadar işlemiş faizin tespitine ilişkin rapor alınmış, dosyaya sunulan bilirkişi raporunun denetime açık ve elverişli olduğu, tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmalarındaki hususlarının gözetildiği ve mevcut hali ile hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmüştür.

Yukarıda yasal dayanağında da açıkça belirtildiği üzere, Ücretli oto yolları kullanan araç maliklerinin, otoyol geçiş ücretleri karşılığının ücretli geçiş imkanı sağlayan ... veya ... geçiş sistemlerine ait banka veya PTT hesaplarında bulundurması gerektiği, banka hesabının müsait olmaması veya kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu muhkaktır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... veya ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde; davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı araçlarıın ücret ödemeksizin 24/09/2016-24/09/2017 tarihleri arasına yayılır şekilde bir çok kere geçiş ihlali yaptıkları, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.

Mahkememizce alınan hüküm kurmaya ve denetime elverişli 15/05/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, davalının ihlalli geçişlerinin güzergahlarına göre belirlenmiş tarifeler üzerinden ihlalli geçişlerinin toplam tutarının 375,30 TL olduğu yasa gereği uygulanması gereken dört katı ceza tutarının 210,80 TL gecikme zammı 586,10 TL Asıl alacak 12,82 TL işlemiş faiz 2,30 TL işlemiş faizin KDV’si ile birlikte toplam 601,22 ücret ödemesi gerektiği, takip talebindeki tutarlarda asıl alacak yönünden dolayısıyla ceza ve işlemiş faiz ile KDV yönünden 1.091,11 TL lik fazla talep bulunduğu görülmüştür.

Ücretli oto yolları kullanacak olan araç maliklerinin, gerek adı geçen yasal düzenlemeden gerekse kendisine sunulan hizmetten yararlanarak karşı tarafla girmiş olduğu sözleşme ilişkisinden dolayı aldığı hizmetin karşılığı olan bedeli ödemek için geçiş ve ücretlendirme sistemleri olarak kullandıkları ... ve ... sistemlerine tahsis edilmiş, ödemelerin yapıldığı hesap bakiyelerini müsait tutma yükümlüğünün bulunduğu, ihlalli geçiş sırasında sistemin alarm verdiği gözetildiğinde, davalı borçlunun ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup, 15 günlük yasal süre içerisinde ödeme yapılmadığı taktirde temerrüte düştüğü kuşkusuzdur.

Kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmede ani edimli bir sözleşme olup otoyol kullanıcısı araç malikinin aldığı hizmetin karşılığı bedeli de hizmet sonrası ödemek zorundadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin ani edimli sözleşme olması, davalının araç geçişini tamamlaması halinde borcu ödemesi gerektiği, bu kapsamda vadenin belirli vade olduğu, Kanun kapsamında da cezalı geçişe dair kesin vadenin ayrıca ve açıkça belirlendiği, dolayısıyla takip talebindeki işlemiş faize dair ayrı bir temerrüt ihtarına gerek duyulmaksızın asıl alacağa faiz işletilmesi gerektiği, dava konusu asıl alacağın niteliği itibariyle likit ve belirlenebilir alacak niteliği taşıdığı,

bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü karar verilmiş alacak yargılama gerektirdiği anlaşıldığından ve bu yönüyle likit olmadığı görüldüğünden davacı tarafın inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.