İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/507 K.2021/512

Mahkememizde görülen sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili, davalı banka alacağının tahsili amacıyla borçlular ...Ltd. Şti. ve ...aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile takibe geçtiğini, borçluların menkul, gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için 26/12/2019 tarihinde "Altınova Sinan Mah. ... Sok.

No: ...Kepez/ANTALYA" adresine gerçekleştirilen haciz işlemi sırasında davacı müvekkilinin davalı bankaya bildirdikleri miktarı, belirtilen hesaba, istenilen açıklamayla birlikte ödenmesi ve davacı müvekkilinin istirdat davası ile tazminat davalarından feragat ettiğine dair beyanlarının alınması şartı ile muhafaza işleminin sonlandıracaklarını ve açılacak istihkak davasını kabul edeceğini bildirdiğini,

müvekkilin dava dışı borçlularla hiç bir ilgisi bulanmamasına rağmen cebri icra baskısı altında ve yaklaşık değeri 1.250.000,00-TL olan 100 tona yakın tavuklarının bozulma riski karşısında davalı bankanın şartlarını kabul etme zorunda kaldığını, anılan anlaşma yazılılık koşuluna bağlı olmadığından,

yazılı protokolde yer almayan fakat protokole ait bu anlaşmada haciz mahallinde bulunan tanık beyanları ile ispatlanacağını, gelinen noktada davalı banka açıkça müvekkilinin zor durumundan yararlanarak ve bu durumu bilerek kendine aşırı oranda fayda sağladığını belirterek gabin ve aldatma sebebine dayalı olarak dönme ve şimdilik 65.000,00-TL menfi zararın avans faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, gabin nedeni ile sözleşmenin iptalinin talep edilebilmesi için karşılıklı edimler arasında açık nispetsizlik bulunması gerektiğini, ancak somut olayda böyle bir durumdan söz edilemeyeceğini TBK'nın 26. maddesi gereğince sözleşme serbestisinin esas olduğunu, bu ilke gereğince taraflar bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar dahilinde özgürce belirleme hakkına sahip olduklarını ve somut olayda müvekkili banka 26/12/2019 tarihinde usul ve yasaya uygun haciz işlemini gerçekleştirdiğini,

haciz işlemi sırasında davacı tarafından istihkak iddia edilmesi üzerine icra müdürlüğünde dosyanın İİK'nın 97. maddesi gereği icra hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, bunun üzerine İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin...E. ...Karar sayılı kararı ile davacının istihkak iddiasının reddine karar verildiğini belirterek huzurdaki davanın da reddini savunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuksal niteliği itibariyle, haciz esnasında gabin ve cebri icra baskısı altında imzalatıldığı iddia olunan protokolün iptali istemine ilişkindir.

... varlığından söz edebilmek için, gabinin objektif ve subjektif unsurlarının somut olayda gerçekleşmiş olması gerekir. ... subjektif unsuru, gabine uğradığını iddia eden tarafın zor durumda olmasından, düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden diğer tarafın yararlanmış olmasıdır. Objektif unsuru ise taraf edimleri arasında aşırı bir oransızlık bulunmasıdır.

Somut uyuşmazlıkta, gabinin subjektif unsurlarının mevcudiyetinin denetlenmesinde; tacir olan davacı yönünden düşüncesizlik ve deneyimsizlik şartlarının oluşmasının zaten mümkün olmadığı açıktır. ... ''zor durumda kalma'' şartına ilişkin olarak ise mevcut sözleşmenin yapıldığı an itibariyle davacının zor durumda olduğunu ispatlar nitelikte hiç bir delil bulunmadığı bu nedenle sübjektif unsurun kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Gabinin objektif unsurunun denetlenmesinde ise; karşılıklı edimler arasındaki aşırı oransızlıktan bahsetmenin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Davacının dava dışı borçlunun borcunu protokol ile üstlendiği anlaşıldığından orantısız bir durum mevzu bahis değildir.

Talimat mahkemesince dinlenen tanıklar müşterek olarak özetle, depoda bulunan tavukların daha değerli olduğunu, bunların haczi ile yetinilmesini belirtmelerine rağmen haciz memuru ve alacaklı vekilinin ısrarlı olarak faaliyeti engelleyecek şekilde iş makinesi ve bilgisayarlara el konulduğunu, böylelikle davacının protokolü yapmaya icbar edildiğini belirtmişlerdir.

Ne var ki davacı tanıklarının anlattığı işbu maddi vakıalar İİK'nın 85/6 maddesi gereğince hacizde tertip ilkesine aykırılık ve orantısız haciz işlemleri iddiasına dayalı olarak memur işleminin icra mahkemesine şikayetine konu olacaktır. Lakin tek başına gabin ve ikrahın varlığını ispat etmeye yeterli değildir. Bir başka söyleyişle, orantısız ve tertipsiz haciz ikrahın varlığını tek başına ortaya koymamaktadır.

Diğer yandan davacı yan ödeme yaparken herhangi bir ihtirazi kayıt şerhi de koymuş değildir. Sonuç olarak dosyada toplanan mevcut delillere göre protokolün gabin ve ikrah hukuksal nedenine dayalı olarak iptalinin yasal şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddi gerekmiştir.