İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/292 K.2021/742

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinden özetle; davacının ticaretle uğraşmakta olup, yakın tarihte alacağı kapsamında ...'tan aldığı ... ... Şubesi’nin ... iban nolu hesabından düzenlenen ...- Seri nolu- 31/04/2021 keşide tarihli, ... keşide yerli, keşidecisi ... olan 80.000-TL bedelli 1 adet çeki kaybettiğini, iş yerinde ve konutta yapılan tüm aramalara rağmen, mezkur çek bulunamadığını, zayi edilen ve bilgileri yukarıda verilen çek hakkında öncelikle ihtiyati tedbir talepli ödeme yasağı kararı verilmesini ve yargılama neticesinde çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği görülmüştür.

...'ın 05/05/2021 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu çekin 30.04.2021 tarihinde ... Bankası'na ibraz edildiği ve ödeme yasağı konulduğu bildirilmiştir.

... Bankası'nın 29/06/2021 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu çekin ... Şubesi'ne ...San ve Tic A.Ş. tarafından ibraz edildiği ve ödeme yasağı konulduğu, çek bedelinin ödenmediği bildirilmekle çekin ibraz anındaki görüntüsünün gönderildiği bildirilmiştir.

Mahkememizin 11.08.2021 tarihli ara kararı ile davacı tarafa TTK 763.madesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çekin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çekin ... Bankası ... Şubesi'ne ibraz edildiği görülmekle davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca çek istirdatı açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği ara karar ile ihtar edilmiştir. Davacı vekilince çek istirdatı davası açılmadığı beyan edilmiştir. Bulunan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilemez.

Tüm bu nedenlerle kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır