İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/220 K.2022/258

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisinin mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ...'nin yapı ürünleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, 2013 yılına ait karar defterinin kaybolduğunu, yapılan aramalara rağmen bulunamadığını, zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı taraf şirkete ait karar defterinin kaybolduğunu belirterek zayi belgesi verilmesi isteminde bulunmuş ise de dava dilekçesi ekinde karar defterinin ne şekilde ne zaman kaybedildiğine dair belge ibraz edilmemiştir.

TTK'nun 82.maddesinin 7. fıkrası, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması durumunda zayi belgesi verilebileceğini belirtmektedir.

Davacının söz konusu şirket karar defterini kaybettiğini ileri sürdüğü, dava konusu defterin ilgili maddede sayılan yangın, su baskını gibi bir afet ya da hırsızlık olayı nedeniyle zayi olmadığı, bu nedenle kanunda aranan şartın mevcut olmadığı, doğal afet, kaza ve benzeri bir olay yaşandığı iddia ve ispat edilmediği gibi ayrıca davacı ticari defter ve belgelerini koruyup gözetme yükümlülüğüne de aykırı hareket etmiş, kısacası basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermemiştir.

Kaybolma iddiasının zayi belgesi verilmesi için yeterli bir sebep sayılamayacağı değerlendirildiğinden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2021/929 Esas 2021/827 Karar sayılı 28/05/2021 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi 2020/1398 Esas 2020/1258 Karar sayılı 19/11/2020 tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2021/189 Esas 2021/116 Karar sayılı 02/02/2021tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2021/675 Esas 2021/655 Karar sayılı 29/04/2021 tarihli ilamı)

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır e-imzalıdır