İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/121 K.2025/349

Mahkememizde görülmekte olan Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile dava dışı ... ... Ticaret Limited Şirketi arasında ticari ilişki gereğince alışveriş gerçekleştiğini, ... nolu siparişin 96.170,00-TL bedelle dava dışı şirketten satın alındığını ve ödeme hususunda sipariş onay formunda belirtildiği üzere "60.000,00-TL vade geri kalan bakiye nakit" olmak üzere anlaştıklarını, müvekkilinin kalan satış bedelinin ödenmesi adına ... ... Şubesi'ne ait; keşidecisinin ... ... Şirketi olan, keşide tarihi 31.12.2022 olan, 60.000,00-TL bedelli, ... seri nolu

Çeki şirkete teslim edilmek üzere ... ... Anonim Şirketi'ne ... takip numarası ile teslim ettiğini, ancak dava dışı şirketi yetkililerinin kargo poşetinden çek çıkmadığı bilgisini verdiklerini, ...

Kargo internet sitesinden yapılan sorgulamada kargonun 13.10.2022 tarih ve 13:41 saat ile K*** T*** adlı kişiye teslim edildiğinin görüldüğünü, dava dışı şirketin K*** T*** isimli çalışanının bulunmadığını, kargo hareketlerinde bilgi kesintisinin bulunduğunu, çekin kargo firmasına tesliminden sonra çalındığını/kaybolduğunu, kargo poşetinin açılarak tekrar yapıştırıldığını, taraflarınca çeke ilişkin olarak; ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... ve ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... sayılı dosyaları ile soruşturma başlattıklarını, diğer yandan taraflarınca ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosya ile çekin iptali hususunda dava ikame ettiklerini ve çek üzerine ödeme yasağı koydurduklarını, bu süreçte bankaya yazılan müzekkerede çekin ...Bankası'na 02.01.2023 tarihinde işbu davanın davalısı tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin cirosunun ardından davalının ciro yaptığını, davalının 12/10/2022 tarih, ... nolu, 70.242,00-TL tutarında faturayı sahte olarak müvekkili adına düzenlediğini, müvekkilinin iş bu faturayı ....

Noterliği'nin 18/11/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile iade ettiğini, son olarak davalının söz konusu çeki kötüniyetli olarak ele geçirdiğini ve tahsil etmeye çalıştığını iddia ederek; dava konusu çekin müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya karşı süresinde cevap dilekçesi sunmamış, tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişinin 16/02/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafça incelemeye ibraz edilen 2022 yasal defterlerinin tasdikle ilgili

yükümlülüklerinin yasal süresinde yerine getirildiği, ticari defterlerin delil

kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davalı tarafça yasal defterlerin incelemeye ibraz edilmediği, bu nedenle davacı tarafın yasal defterleri üzerinde dava konusu olaylar yönünden inceleme yapılamadığı,

dava dışı ... tarafından incelemeye ibraz edilen 2022 yasal defterlerinin tasdikle

ilgili yükümlülüklerinin yasal süresinde yerine getirildiği, ticari defterlerin delil

kabiliyetlerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, dava Konusu çekin dava dışı ... adlı şirketine ciro edilip edilmediğinin

davacı ve dava dışı ... firmasının ticari kayıtlardan anlaşılmadığı,

davacı ticari defterlerinde alacağa dayanak davalı tarafından kesilen faturanın kayıtlı

olmadığı, davalı ile davacının arasında hiçbir kayıt ve işlemin kayıtlı olmadığı, davalı tarafından davacıya keşide edilen faturanın davacı tarafından davalıdan alış

olarak, davalı tarafından ise davacıya satış olarak BA-BS formalarında bildirildiği,

tarafların bildirimlerin birbirini doğruladığı, bildirimlerin otomatik olarak Gelir

İdaresi Başkanlığı tarafından oluşturulduğu, dava dosyasında faturanın görüntüsü bulunmadığından E-arşiv faturanın şekil ve

mevzuat yönünden incelemesinin yapılamadığı, fatura muhteviyatının ne olduğunun

bilinmediği, davalı tarafından kesilen 12.10.2022 tarih, ... No'lu, 70.242,00-TL bedelli faturaya Noter Kanalıyla itiraz edildiği," görüş ve kanaatine varılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişinin 21/02/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacının, dava konusu çekin lehtarı olan dava dışı ... Döşemeleri adlı

şirketten çeki iktisap ettiğine dair kayıt ve kayıp iddiası üzerine yaptığı iptal ters

işleminin muavin alt kayıtları ile örtüştüğü, (bkz 2.2 Madde) iptal edilen bu işlem yerine ... ait 31.12.2022 vadeli ... nolu 60.000-TL tutarlı çekin alındığı, bu işleme ait kayıtların davacı ticari defterlerinde yer

aldığı, (bkz 2.3 Madde)

...’a ait 31.12.2022 vadeli ... nolu 60.000 TL tutarlı çekin dava dışı

... adlı şirkete ciro edilip gönderildiği. ciro işlemine ait kayıtların davacı ve

dava dışı ... ...

Ticaret Limited Şirketi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, (bkz 2.3c, 2.4a) ... ... Şubesi’nden gelen 18/11/2024 tarihli yazıda 31/12/2022 keşide

tarihli çekin 02/01/2023 tarihinde ...Bankası A.Ş. ...-...

Şubesinden Dava Dışı ... Zemin Sistemleri Ve İnşaat

Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından takasa sunulduğu ve takas sisteminden

ödendiği," görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası

-... ... Şubesi'ne ait; keşidecisinin ... ... Şirketi olduğu, keşide yeri ... olan, keşide tarihi 31.12.2022 olan, 60.000,00-TL bedelli, ... seri nolu çek sureti

-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... sayılı dosyası

-... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/... sayılı dosyası

-.... Noterliği'nin 18/11/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi

-...'tan gelen dava konusu çek akıbetini bildirir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ait BA/BS formlarını içerir müzekkere cevabı

-...'tan gelen ... Bankası ... Şubesi'ne ait;10/10/2022 tarihli, ... seri numaralı, 60.000,00-TL bedelli çekin akıbetini bildirir müzekkere cevabı

-... Bankası'ndan gelen dava konusu çek akıbetini bildirir müzekkere cevabı

-... Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan gelen ... ... Ticaret Limited Şirketi'nin çalışan listesini bildirir müzekkere cevabı

-... Kargo'dan gelen ... numaralı kargonun akıbetini bildirir müzekkere cevabı

-... ... Ticaret Limited Şirketi'nden gelen müzekkere cevabı,

-Türkiye Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalı şirket yetkilisi ...'e ait bilgileri içerir müzekkere cevabı

-... Açık Ceza İnfaz Müdürlüğü'nden gelen davalı şirket yetkilisi ...'e ait müddetname içerir müzekkere cevabı

-Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan gelen 70.242,00-TL bedelli, ... numaralı, 12/10/2022 tarihli faturanın akıbetini bildirir müzekkere cevabı,

-Bilirkişi raporu

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, iktisabında ağır kusur veya kötü niyet bulunduğu iddia edilen çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının zayii nedeniyle açtığı çek iptali davası üzerine davalının çeki ibraz ettiği, davacının verilen süre içerisinde çek istirdatı davası açtığı, kargo aşamasında kaybolduğu iddia olunan çekin davalı yanca usulüne uygun olarak edinilip edinilmediği, çekin iktisabında ağır kusurunun ya da kötü niyetinin bulunup bulunmadığı hususlarında toplandığı, davalının davaya cevap vermeyerek iddiaları inkar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu ... ... Şubesi'ne ait, keşidecisi dava dışı ... ... Şirketi, keşide yeri ..., keşide tarihi 31.12.2022, 60.000,00-TL bedelli, ... seri nolu olan çekin istirdadı istemi kapsamında lehtar ... Döşemeleri şirketinden ciro ile davacı üzerine alınan çekin davacı tarafından ciro edildikten sonra dava dışı ... adlı şirkete gönderilmek üzere kargoya verildiği ancak kargo aşamasında kaybolduğu veya çalındığı iddia edilmektedir.

Çekin 11/10/2022 tarihinde davacı tarafından ... Kargoya teslim edildiği, alıcısının dava dışı ... adlı şirket olduğu, celp edilen kargo kayıtlarına göre gönderinin 13/10/2022 tarihinde alıcının "kendisine" teslim edildiği, oysa teslim alanın Selahattin Karaman adında bir şahıs olduğu, bu kişinin ... adlı şirket çalışanı olmadığının SGK kayıtlarından görüldüğü, ... Kargo kayıtlarında gönderinin teslim edildiği bilgisi var ise de yine ...

Kargo'dan celp edilen 02/03/2023 tarihli cevabi yazıda "işleyiş hatası"nın not edildiği, aynı hususta dava dışı ... adlı şirketin de Savcılık şikayetinin bulunduğu, davacının 17/10/2022 tarihinde açtığı çek iptali davası, dosyamızdaki iddialar ve dava dışı ... adlı şirketin savcılık şikayetinin aynı olay örgüsüne yönelik olup birbirini desteklediği, anılan şirketin çek üzerinde cirosu bulunmadığından bir hak iddia etmediği veya bu yönde açılan bir dava bulunmadığının Mahkememize bildirildiği, Savcılık tarafından kargo içeriğine dair husus sabit görülmediğinden ve süre aşımından dolayı takipsizlik kararı verildiği,

bu takipsizlik kararının Mahkememizi bağlamadığı, zira eylemi gerçekleştirenin kim olduğundan ziyade davalının kötüniyeti veya ağır kusurunun davamızı etkilediği anlaşılmıştır. Dava konusu çek üzerinde lehtar ve davacı dışında ciro işlemi bulunmamaktadır. Netice olarak rıza hilafına elden çıkan çek iddiası kapsamında davalının çeki iktisap anındaki ağır kusuru veya kötüniyeti bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerekecektir.

Davacı beyan ve iddialarının kargo alıcısı olan ... adlı şirket tarafından desteklendiği, yine davacı ile lehtar arasındaki ticari ilişkinin defter kayıtlarından görülebildiği, kargonun teslim bilgisinin çelişkili kayıt nedeniyle gerçeği yansıtmadığı gibi teslim aldığı belirtilen kişinin alıcı şirket ile bir ilintisi bulunmadığı, davalının davacı ile arasında ticari ilişki olduğunu gösteren faturanın 12/10/2022 tarihli olduğu, ancak davacının bu faturaya itirazı bulunduğu, davacı defter kayıtlarına yansıyan bir ticari ilişki bulunmadığı, faturanın ilişkiyi kabul eder şekilde kayıtlı olmadığı,

bunun yanında davalının vergi kaydından anlaşılan ticari ilişki savunmasını destekleyen bir kayıt bulunmadığı, davalının inkarını destekleyen bir delil sunulmadığı gibi Mahkememizce yapılan ihtara rağmen mazeretsiz şekilde ticari defterlerin de sunulmadığı, çekin deftere kaydedilmemesi ödeme aracı olan çeki hükümden düşürmese de davalının düzenlenen fatura kapsamında ticari ilişki iddiasında olduğunun değerlendirilmesi gerektiği, oysa bu yöndeki iddiayı destekler herhangi bir kaydın sunulamadığı, mazeretsiz defter sunulmamasının diğer taraf olan davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerinin hükme esas alınabilmesini sağladığı,

davacının kendi defterlerinin, dava dışı lehtar ve ... adlı şirket arasındaki ticari ilişkisini ortaya koyduğu, kendi lehine delil olarak kabul edilebileceği anlaşılmakla davacı defter kayıtları hükme esas alınmıştır.

Çeke dair zayii davası ile kargo hırsızlığına/kaybına dair şikayet ve soruşturma bulunması, bu şikayetlerin de kargo gönderi akıbetleri ve dava dışı alıcı kayıt ve beyanları ile desteklenmesi karşısında davalının gerçek bir ticari ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymadan fatura düzenlemesinin ve bunun karşılığında çek iktisap etmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, alınan bilirkişi raporunun da bu hususları teyit ettiği, davalının çek iktisabında kötüniyetli olduğu doğrudan tespit edilemese de ciro silsilesinin açıklanamaması, davacı ile olan ticari ilişki kaynağının bilinmemesi,

açıklanamayan kaynağın davalının kendisi tarafından da araştırılmaması, ticari ilişki kurulmaksızın çek iktisap edilmesi, çeklerin kendisinden önceki cirantalar nezdinde karşılığının bulunmadığına dair orta derecede bir tacir olarak şüphe ile hareket etmesi gerekliliğine rağmen gerekli ve yeterli basireti göstermediği, bu nedenlerle davalı nezdinde TTK'nın 792. maddesindeki "ağır kusur" şartı oluştuğundan dava konusu çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine dair davanın kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza